SERGEY DOVLATOV'UN ESERLERİNDE RETORİK FİGÜRLER

Öz

Sergey Dovlatov’un nesri üçüncü dalga Rus Göç Edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Son yıllarda yoğun bir ilgi ve büyük bir beğeni odağı olan yazarın özgün edebi biçemi, hayal ve gerçeğin iç içe geçtiği üslubu, eserlerini özel ve titiz bir yaklaşımla incelemeyi gerekli kılmaktadır. Söz konusu bu çalışmada, Dovlatov’un eserlerinde sözdizimsel yapıların biçem özellikleri, özellikle biçem özelliğini oluşturan retorik figürler dilbiliminin yaklaşımlarıyla ele alınmaktadır. Çalışmada, yazarın biçeminin ana özelliklerinden biri olan kurgusal boşluğu, güçlü duygusal bir anlatımla telafi etme tekniğinde retorik figürlerin önemi ve rolü yakından araştırılmaktadır. Bu hedef doğrultusunda, yapılan çalışmada yazarın eserlerinde yaygın olarak kullanılan retorik figürlerin türleri, özellikleri, işlevleri ve rolleri somutlaştırılmaktadır. Yapılan çalışmada içerik analizi, karşılaştırmalı araştırma ve retorik yorumlama yöntemleri kullanılmaktadır. İncelenen eserlerin ideolojik içeriğinin özümsenmesi, parça-bütün ilişkisi içinde ve yorumlama ilkesi doğrultusunda gerçekleşmektedir. Yapılan çalışmanın verileri, Rus Edebiyat Dili ve Rusça Biçembilim alanlarında yapılan çalışmalara katkı sağlama ve bu alanlarda verilen dersler için kaynak materyal oluşturma potansiyeline sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Rus Edebiyatı, Sergey Dovlatov, Retorik Figürler

RHETORICAL FIGURES IN SERGEI DOVLATOV'S WORKS

Öz

Sergei Dovlatov's prose has an important place in the Third Wave of Russian Emigre Literature. In recent years, the intense interest and great acclaim of author’s highly individual writing style, the style in which the imagination and the truth are intertwined, necessitates a scrupulous examination of his works. This linguo-stylistic study engages with the stylistic features of the syntactic organization of Dovlatov's texts with a speficif focus on the rhetorical figures used in his texts. The purpose of this research is to explore the role and importance of rhetorical figures in the technique of compensating the fictional emptiness with strong emotional expression, which is one of the main features of the author's writing style. To achieve this purpose, the types, features, functions and roles of the rhetorical figures commonly used in the author's works are analyzed from a linguistic perspective. The main methods of research are methods of contextual, comparative, component analysis, methods of decoding. Comprehension of the ideological content of the works studied in this article is carried out on the basis of the universal principle of the hermeneutic circle, based on the interconnection of parts and the whole. The practical significance of the work is that the data presented in the study has a potential to be used as a source material in Russian Literary Language and courses in Russian Stylistics and to contribute to the works carried out in this field.

Anahtar Kelimeler

• Russian Literature, Sergei Dovlatov, Rhetorical Figures

Kaynakça

1. Aytaç, Gürsel. Genel Edebiyat Bilimi. İstanbul: Papirus, 1999.
2. Dovlatov, Sergey. Blesk i nişçeta russkoy literaturı. Sankt-Peterburg: Azbuka- Attikus, 2013. Web. 18 Aralık 2017.
3. --. Jizn korotka. Sankt-Peterburg: Azbuka-Klassika, 2007.
4. --. Naşi. Azbuka-Klassika. Sankt-Peterburg, 2004.
5. --. Predstavleniye. Sankt-Peterburg: Azbuka-Klassika, 2004.
6. --. Zapovednik. Azbuka-Klassika, Sankt-Peterburg, 2006.
7. Genis, Aleksandr. Dovlatov i okrestnosti. Moskva: Corpus, 2011. Web. 9 Ocak 2018.
8. Golub, İ.B. Stilistika russkogo yazıka. 10. basım. Moskva: Ayris-Press, 2008.

9. Karaağaç, Günay. Dil Bilimi Terimleri. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2013.
10. Korkmaz, Zeynep. Gramer Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2010.
11. Kupina, N.A. ve T.V. Matveeva. Stilistika sovremennogo russkogo yazıka. 2. basım. Moskva: Yurayt, 2015.
12. Matveyeva, T.V. Polnıy slovar lingvistiçeskih terminov. Rostov-na-Donu: Feniks, 2010.
13. Petrov, O.V. Ritorika. 3. basım. Moskva: Prosrekt, 2016.
14. Solganik, G. Y. Stilistika teksta. Moskva: Flinta-Nauka, 2013.
15. Solovyev, Vladimir ve Yelena Klepikova. Bıt Sergeyem Dovlatovım. Tragediya veselogo çeloveka. Moskva: Ripolk, 2014.
16. --. Dovlatov. Skeletı v şkafu, Moskva: Ripolk, 2016.
17. Stariçenok, V.D. Bolşoy lingvistiçeskiy slovar. Rostov-na-Donu: Feniks, 2008.
18. Suhih, İgor. Sergey Dovlatov. Vremya, mesto, sudba. 3. basım. Sankt-Peterburg: Azbuka, 2010.
19. Şçerbaşina, İ.V. ve L.M. Pazova. “Partselirovaniye prostogo rasprostranennogo predlojeniya na primere proizvedeniya Dovlatova “Çemodan”. Vestnik Maykopskogo tehnologiçeskogo universiteta (2013), Web. 20 Aralık 2017.