Review

Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları

Volume: 11 Number: 3 July 31, 2023
TR EN

Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları

Abstract

Jeolojik, hidrolojik ve antropojenik birçok faktörün neden olduğu tuz stresi, bitkilerin hemen hemen tüm gelişme dönemlerinde olumsuz etkilere sebep olan oldukça karmaşık bir abiyotik strestir. Tuz stresinin neden olduğu ozmotik stres, bitki hücresindeki iyonik dengeyi ve genel homeostazı bozar. Bu abiyotik stres, osmotik strese neden olarak bitkilerin kullanabileceği su miktarını kısıtladığı gibi, iyonik stresi de tetikleyerek bitkilerde iyon miktarının toksik seviyelere ulaşmasına neden olmaktadır. Ayrıca bitkilerde reaktif oksijen türlerinin (ROT) artışını tetikleyen ikincil bir oksidatif stres oluşumuna neden olmaktadır. Genel olarak tuz stresine maruz kalan bitkilerde turgor kaybı, stoma iletkenliği ve fotosentez hızında azalma, besin dengesizliği, biyokütlenin azalması ve büyümenin yavaşlaması yaygın etkiler arasında görülür. Bitkiler bu olumsuz etkilerle baş edebilmek ve tuza tolerans oluşturabilmek için tuz alımı ve iyon taşınmasının kontrolü, ozmolitlerin ve antioksidanların sentezi veya birikimini içeren çeşitli savunma mekanizmaları geliştirmişlerdir. Farklı bitkiler, genotipe, adaptasyon kabiliyetine ve bitkinin diğer özelliklerine bağlı olarak tuzluluğa farklı tepkiler vermektedir. Endüstrileşmenin ve insan faaliyetlerinin hızla arttığı küreselleşen dünyada tuzluluğa dayanıklı transgenik bitkilerin geliştirilmesi verimliliği ve ürün kalitesi daha yüksek bitkiler elde etmek için oldukça önemlidir. Yüksek tuz konsantrasyonlarında yaşamlarını sürdürebilen halofitler ise, istenilen gen kaynağının sağlaması açısından tuza toleranslı glikofit bitkilerin yetiştirildiği çoğu transgenik çalışmada model organizmalar olarak kullanılmaktadır.

Keywords

References

  1. [1] W. Liang, X. Ma, P. Wan and L. Liu, “Plant salt-tolerance mechanism: A review,” Biochemical and biophysical research communications, vol. 495, no. 1, pp. 286-291, 2018.
  2. [2] M. S. Kiremit, M. S. Hacıkamiloğlu, H. Arslan ve O. Kurt, “Farklı sulama suyu tuzluluk seviyelerinin keten (Linum usitatissimum L.)’in çimlenme ve erken fide gelişimi üzerine etkisi,” Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi, c. 32, s. 3, ss. 350-357, 2017.
  3. [3] Y. Yang and Y. Guo, “Elucidating the molecular mechanisms mediating plant salt‐stress responses,” New Phytologist, vol. 217, no. 2, pp. 523-539, 2018.
  4. [4] J. R. Acosta-Motos, M. F. Ortuño, A. Bernal-Vicente, P. Diaz-Vivancos, M. J. Sanchez-Blanco and J. A. Hernandez, “Plant responses to salt stress: adaptive mechanisms,” Agronomy, vol. 7, no. 1, Art. no: 18, 2017.
  5. [5] S. V. Isayenkov, “Physiological and molecular aspects of salt stress in plants,” Cytology and Genetics, vol. 46, no. 5, pp. 302-318, 2012.
  6. [6] N. S. Muchate, G. C. Nikalje, N. S. Rajurkar, P. Suprasanna and T. D. Nikam, “Plant salt stress: adaptive responses, tolerance mechanism and bioengineering for salt tolerance,” The Botanical Review, vol. 82, no. 4, pp. 371-406, 2016.
  7. [7] P. Carillo, M. G. Annunziata, G. Pontecorvo, A. Fuggi and P. Woodrow, “Salinity stress and salt tolerance,” Abiotic stress in plants-mechanisms and adaptations, vol. 1, pp. 21-38, 2011.
  8. [8] K. Nahar, M. Hasanuzzaman and M. Fujita, “Roles of osmolytes in plant adaptation to drought and salinity,” in Osmolytes and plants acclimation to changing environment: Emerging omics Technologies, 1st ed., New Delhi, India: Springer Nature India Private Limited, 2016, pp. 37-68.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Review

Publication Date

July 31, 2023

Submission Date

September 5, 2022

Acceptance Date

November 25, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 11 Number: 3

APA
Sevgi, B., & Leblebici, S. (2023). Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları. Duzce University Journal of Science and Technology, 11(3), 1498-1516. https://doi.org/10.29130/dubited.1171221
AMA
1.Sevgi B, Leblebici S. Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları. DUBİTED. 2023;11(3):1498-1516. doi:10.29130/dubited.1171221
Chicago
Sevgi, Büşra, and Sema Leblebici. 2023. “Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri Ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları”. Duzce University Journal of Science and Technology 11 (3): 1498-1516. https://doi.org/10.29130/dubited.1171221.
EndNote
Sevgi B, Leblebici S (July 1, 2023) Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları. Duzce University Journal of Science and Technology 11 3 1498–1516.
IEEE
[1]B. Sevgi and S. Leblebici, “Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları”, DUBİTED, vol. 11, no. 3, pp. 1498–1516, July 2023, doi: 10.29130/dubited.1171221.
ISNAD
Sevgi, Büşra - Leblebici, Sema. “Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri Ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları”. Duzce University Journal of Science and Technology 11/3 (July 1, 2023): 1498-1516. https://doi.org/10.29130/dubited.1171221.
JAMA
1.Sevgi B, Leblebici S. Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları. DUBİTED. 2023;11:1498–1516.
MLA
Sevgi, Büşra, and Sema Leblebici. “Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri Ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları”. Duzce University Journal of Science and Technology, vol. 11, no. 3, July 2023, pp. 1498-16, doi:10.29130/dubited.1171221.
Vancouver
1.Büşra Sevgi, Sema Leblebici. Tuz Stresinin Bitkiler Üzerindeki Etkileri ve Geliştirilen Tolerans Mekanizmaları. DUBİTED. 2023 Jul. 1;11(3):1498-516. doi:10.29130/dubited.1171221

Cited By