Cami Mimarisi ve Ticari Fonksiyon İlişkisi, Akçakoca Cami Örneği
Abstract
Ülkemizde uzun yıllar tartışma konusu olan cami meselesi, camilerde ilkesiz yaklaşım, modern cami, 20.yy. da cami mimarisi gibi konular bu çalışmada besleyici veriler olarak ele alınmıştır. Özellikle son yıllarda sıkça karşılaştığımız ve çoğumuzun deneyimleme fırsatı bulduğu cami altında dükkan oluşumunun bir örnek üzerinden incelenmesi bu çalışmanın ana konusu olmuştur. Seçilen örneklem Düzce’nin Akçakoca ilçesinde yer alan Akçakoca Merkez Camisidir. 1989 yılında temeli atılan ve 2004 yılında yapımı tamamlanan bu cami tarihi ve turistik açıdan bir değere sahip olan Akçakoca İlçesinin odak noktalarından biridir. Klasik Osmanlı camilerinde kullanılan merkezi kubbenin aksine bu camide köşegenlerden oluşan çokgen bir üst örtü kullanılmış olup yapıldığı döneme göre oldukça farklı bir mimariye sahiptir. 1989 yılında temeli atılan caminin bulunduğu yer daha önce dükkanların bulunduğu bir çarşı niteliğindedir. Caminin yapımına karar verildiğinde mevcut çarşı kaldırılarak zemin katında çarşı bulunan modern bir cami inşa edilmiştir. Cami tasarımı, zemin katını dükkânlar oluşturacak şekilde tasarlanmış olup özgün mimarisiyle kentin ilgi çeken yapılarından biri olmuştur. Bu çalışmada özgün bir mimariye sahip olan Akçakoca Merkez Caminin zemin katında tasarlanan dükkanların cami mimarisiyle ve yakın çevresiyle olan ilişkileri belirlenmiş ve sonuç bölümünde yeni yapılan camilerde tercih edilmeye başlanan cami altında dükkan konusuna da öneriler getirilmeye çalışılmıştır.
Keywords
References
- [1] M. Güler, İ. Aktuğ, Kolay, “12. Yüzyıl Anadolu Türk Camileri”, İTÜ Mimarlık Planlama Tasarım Dergisi, c. 5, s.2, ss. 83-90, 2006.
- [2] A. Salimi, “İslam Ülkelerinde Çağdaş Mimarisi Sorunsalı,” Yükseklisans tezi, Mimarlık Anabilimdalı, Yakındoğu Üniversitesi, Lefkoşa, 2013.
- [3] Ş. Kocagöz, “Rüküş Camileri Gördükçe Biz Seni Hatırlarız,” Mimarlık Dekorasyon Dergisi, c. 1, ss. 57-61, 1969.
- [4] M. Dural, “Çağdaş Cami Mimarisinde Kubbe Ögesinin Algısal Etkisinin Mimari Eğitim Seviyesine Göre Farklılaşması,” Yüksek Lisans tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2017.
- [5] E. Gürsoy, “Günümüz Cami Mimarisinde İlkesiz Yaklaşım,” SDÜ Fen Edebiyat Dergisi, ss. 239-253, 2013.
- [6] M. Güler, “Cumhuriyet Dönemi Özgün Cami İnşası-Tasarım Problemi” Çağımızda Cami Mimarisinde Arayışlar Uluslararası Sempozyumu, Giresun, 2016.
- [7] K.K. Eyüpgiller, “Türkiye’de 20. Yüzyıl Cami Mimarisi, Mimarlık Dergisi, ss. 331-340, İstanbul, 2006.
- [8] G. Cantay, “Mercan Ağa Camii Külliyesi ve Kapalı Çarşı” Restorasyon Yıllığı Dergisi, S, 12 ss 56-69, Ankara, 2016.
- [9] G. Cantay, “16.Yüzyıl Külliyelerinin Şehirlerin Tarihi Topografyasını Belirlemesi”, Prof.Dr. Yılmaz Önge Armağanı, Konya, s.75-78, 1993. [10] G. Cantay., “ İstanbul’un Tarihi Topografyası”, Tarihi ve Kültürü ile Eyüp Sultan Sempozyumu III. s.s 86-93, İstanbul, 28-30 Mayıs 1999.
- [11] G. Cantay.,”İstanbul’un Tarihi Topografyası ve Haliç”, Dünü ve Bugünü ile Haliç Sempozyum Bildirileri ,ss.1-14, İstanbul, 22-23 Mayıs 2003.