Güneydoğu Anadolu Bölgesi Beyazsinek Türlerinin (Hemiptera: Aleyrodidae) Belirlenmesi
Öz
Türkiye’nin tüm bölgelerinde tespit edilen Beyazsinek (Hemiptera: Aleyrodidae) türleri üzerinde yapılan taksonomik bir çalışmadır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) faliyete başlamasıyla artan bitki türü çeşitliliği ve tüm yıl ürün alınabilmesimesinden kaynaklı olarak tüm yıl varlığını koruyan bir zararlı konumuna gelmiştir. Ayrıca tarımsal sulamadan dolayı artan nem oranı Beyazsinek yoğunluğu artırmış olup bu nedenle tarımsal ürünlerde ciddi zarar verdiği için Güneydoğu Anadolu Bölgesi için önemli bir zararlı olmuştur. 2019-2022 yılları arasında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Şırnak, Siirt, Batman, Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Adıyaman, Gaziantep ve Kilis illerindeki farklı konukçulardan toplanan Aleyrodidae familyasına ait türler, pupa ve pupa kabuğunadan morfolojik tanı karakterleri kullanılarak Beyazsinek (Hemiptera: Aleyrodidae) türlerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada tarım, orman ve tarım dışı alanlardan örnekler toplanmıştır. Çalışma esnasında örnek toplama yılın tüm dönemlerinde düzensiz çıkışlar yapılarak gerçekleştirilmiştir. Toplanan örneklerden 9 beyazsinek türü tespit edilmiştir. Bu türler; Bemisia afer, B. tabaci, Dialeurodes citri, Dialeurolobus pulcher, D. rhamni, Massileurodes setiger, Siphoninus phillyreae, Trialeurodes vaporariroum ve Tetraleurodes neemani olarak tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörlüğü
Proje Numarası
Ziraat.20.008
Teşekkür
Bu çalışma, ‘‘Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ndeki Beyazsinek Türlerinin, Doğal Düşmanlarının Tespiti ve Bemisia tabaci Gen. (Hemiptera: Aleyrodidae)’nin Pamukta Popülasyon Dalgalanmasının Belirlenmesi’’ adlı Doktora tezinin bir bölümü olup, Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörlüğü’nce desteklendiği (Proje Numarası: Ziraat.20.008) için teşekkür ederiz.
Kaynakça
- J. H. Martin, L. A. Mound, “An annotated check list of the world’s whiteflies (Insecta: Hemiptera: Aleyrodidae)”. Zootaxa, vol. 1492, no. 1–84, 2007.
- G. A. Evans, “The whiteflies (Hemiptera: Aleyrodidae) of the world and their host plants and natural enemies”. World Whitefly Catalog, USDA/Animal Plant Health Inspection Service (APHIS), pp. 703, 2008.
- M. R. Ulusoy, K. Karut, A. F. Çalışkan, “Whiteflies species (Hemiptera: Aleyrodidae) of Turkey” XVIII. International Plant Protection Congress Berlin (Germany), P NEPD 47, pp. 734, 2015.
- F. S. Bodenheimer, “Türkiye'de ziraatte ve ağaçlara zararlı olan böcekler ve bunlarla savaş hakkında bir etüt”. Bayur Matbaası, 1958.
- Ç. Şengonca, “Betitrag Zum Epidemischen Auftretenden Tabakmotten Schıldlaus, Bemisia tabaci Genn. anı Baumwollpflanzen in Sudanatolien (Homoptera: Aleyrodidae) Anz.” Schaedlingskd, Pflanz, Umweltschutz, 48, pp. 140-142, 1975.
- G. Aydın, E. Şekeroğlu, “Pamuk Beyazsineği, Bemisia tabaci (Gennadius) (Homoptera: Aleyrodidae)'nin Laboratuvar Koşullarında Farklı Pamuk Çeşitleri Üzerinde Yaşam Çizelgelerinin Oluşturulması.” Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol. 18, s. 91- 98, 2008.
- H. Kaygısız, “Akdeniz Bölgesi Pamuklarında Zarar Yapan (Bemisia tabaci Genn.)’in Tanınması, Biyolojisi, Yayılış Alanları, Zararı, Konukçuları ve Mücadelesi Üzerine Araştırmalar. ” Gıda. Tar. Hay. Bak. Zir. Müc. Kar. GEN. Müd. Adna Böl. Zir. Müc. Arş. Enst. Yay., 45, s. 58, 1976.
- M. R. Ulusoy, G. Vatansever, “Doğu Akdeniz Bölgesi sebze alanlarında iki yeni beyazsinek türü: Aleyrodes proletella L ve Trialeurodes vaporariorum Westwood (Homoptera: Aleyrodidae). ” Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 12, no. 3, s. 59–68. 1997.
- M. R. Ulusoy, “Türkiye Beyazsinek Faunası. ” Baki Kitabevi, Adana, s. 99, 2001.
- L. A. Mound, S. H. Halsey, “Whitefly of the World. A systematic catologue of the Aleyrodidae (Homoptera) with host plant and natural enemy data. ” Biritish Museum and John Willy and Sons, Chichester- Newyork - Brisbonbe- Toronto, pp. 340, 1978.
