Diyarbakır Koşullarında Bazı Arpa (Hordeum vulgare L.) Çeşitlerinin Tane Verimi ve Bazı Kalite Özelliklerinin İncelenmesi
Öz
Bu araştırma, Diyarbakır koşullarında bazı arpa çeşitlerinin tane verimi ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla 2016-17 ve 2017-18 yıllarında yürütülmüştür. Araştırmada Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’ne ait 8 (Bilgi-91, Çıldır-02, Erginel-90, İnce-04, Kalaycı-97, Keser, Özdemir-05, Ünver), GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü’ne ait 4 (Altıkat, Barış, Kendal, Şahin-91) olmak üzere toplam 12 adet arpa çeşidi kullanılmıştır. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada, arpa çeşitlerinin yatma oranı, bitki boyu, başaklanma gün sayısı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı, protein oranı, nişasta oranı, tane nem oranı ve tane verimi incelenmiştir. Yılların ortalamasına göre çeşitlerin yatma oranı %0,0-71,2, bitki boyu 86,3-106,3 cm, başaklanma gün sayısı 111,3-119,0 gün arasında değişmiştir. Bin tane ağırlığı 31,7-41,2 g, hektolitre ağırlığı 62,5-69,6 kg hl-1, protein oranı %13,8-16,3, nişasta oranı %57,5-60,2, tane nemi %7,7-8,1 ve tane verimi ise 435,0-681,7 kg da-1 arasında değişim göstermiştir. Tane verimi yönünden Barış ve Kendal çeşitlerinin en yüksek değere sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak Diyarbakır koşullarına, tane verimi yüksek Barış çeşidi ile Kendal, Altıkat, İnce-04 ve Bilgi-91 çeşitlerinin uygun olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonymous, Statistical Data of FAO. (2021). Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. Accessed: Feb. 20, 2023. [Online]. Available: https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL
- Anonim, Bitkisel Üretim İstatistikleri. (2022). Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara. Erişim tarihi: 18.02.2023. [Online]. https://biruni.tuik.gov.tr
- Anonim, Hububat Sektör Raporu. (2019). Erişim tarihi: 18.02.2023. [Online]. https://www.tmo.gov.tr/Upload/Document/sektorraporlari/hububat2019.pdf
- C. R. Tapsell and W. T. B. Thomas, “Estimating the genetical components for cross-prediction of yield and its components in barley,” in 4th Int. Barley Genet. Symp., Edinburg, 22-29 July, 1981, pp. 79-83.
- H. Aktaş, “Türkiye’de yoğun ekim alanına sahip bazı arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin destek sulamalı ve yağışa dayalı koşullarda değerlendirilmesi,” Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 14, no. 03, s. 86-97, 2017.
- A. Akkaya ve Ş. Akten, “Kıraç koşullarda farklı gübre uygulamalarının bazı kışlık arpa çeşitlerinde kışa dayanıklılık ve dane verimi ile bazı verim öğelerine etkisi,” Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi, vol. 10, no. 2, s. 127-140, 1986.
- E. Oral, E. Kendal, Y. Doğan, “Bazı yazlık arpa (Hordeum vulgare L.) genotiplerinin verim ve kalite yönünden değerlendirilmesi,” Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 7, no.1, s. 31-38, 2017.
- H. Akdeniz, B. Keskin, İ. Yılmaz, E. Oral, “Bazı arpa çeşitlerinin verim ve verim unsurları ile bazı kalite özellikleri üzerinde bir araştırma,” Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 2, s. 119-125, 2004.
- İ. Öztürk, R. Avcı, A. Tülek, T. Kahraman, B. Tuna, M. Zafer, K. Akan, “Bazı arpa (Hordeum vulgare L.) genotiplerinin Trakya Bölgesi’nde verim ve agronomik özelliklerinin araştırılması,” Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 1, s. 26-34, 2016.
- A. Sirat ve İ. Sezer, “Samsun ekolojik koşullarına uygun arpa (Hordeum vulgare L.) çeşitlerinin belirlenmesi,” Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 20, no. 3, s. 72-81, 2005.
