Bazı Geofitlerin İndüktif Eşleşmiş Plazmalı Kütle Spektrometresi (ICP-MS) ile Makro ve Mikro Element Analizi
Öz
Bu çalışmada, yenilebilen ve süs bitkisi olarak kullanılan geofit olan Allium kharputense, Allium pseudo ampeloprasum, Allium rhetoreanum, Allium shatakiense, Allium vineale, Eremurus spectabilis, Fritillaria persica ve Tulipa sintenisii türlerinin Na, K, Mg, Fe, Al, Se, Li, Ba, Be, Cu, Co, Cd, Cr, Mn, Ni, Zn, Pb, B, Mo ve Ti elementlerinin metal içeriği ICP-MS ile tayin edilmiştir. Çalışmada kullanılan türlerin toprak üstü kısımlarından oluşan örnekler ICP-MS ile analiz edilmeden önce mikrodalga çözünürleştirme işleminde derişik nitrik asit ve hidrojen peroksit ilave edilerek hazırlanmıştır. Çalışmada kullanılan türlerin metal analiz sonuçlarına göre tüm türler değerlendirildiğinde, A. kharputense türünün Na (3054 mg/kg) ve Ba (52.68 mg/kg), F. persica türünün K (60065 mg/kg), Cu (18.58 mg/kg), Zn (68.14 mg/kg) ve Mo (2.65 mg/kg), T. sintenisii türünün Fe (2285 mg/kg), Cr (8.19 mg/kg), Mn (91.89 mg/kg), Ni (14.82 mg/kg), Pb (3.24 mg/kg), Mg (30505 mg/kg), Al (2556 mg/kg), Ti (183 mg/kg), Se (49.56 mg/kg), Li (2.69 mg/kg), Be (0.05 mg/kg) ve Co (2.58 mg/kg), A. vineale türünün Cd (4.69 mg/kg), E. spectabilis bitkisinin B (255 mg/kg) metal içeriği daha yüksek olduğu belirlenmiştir. A. rhetoreanum, A. shatakiense, A. vineale, E. spectabilis, F. persica ve T. sintenisii türlerinin Cd içeriği WHO’ya göre yüksek bulunurken, Pb içerikleri düşük olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Makro ve mikro elementler, Geofitler, Bazı yenilebilen ve süs bitkileri, ICP-MS
Destekleyen Kurum
Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi (DUBAP)
Proje Numarası
FEN.19.011
Teşekkür
Bu araştırma, Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi Koordinatörlüğünce (DUBAP) FEN.19.011 nolu proje ile desteklenmiştir. Desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Encyclopedia Britannica, URL: https://www.britannica.com/plant/Liliaceae (Erişim zamanı: Nisan, 15, 2020).
- L. Karakaya, Y. Akgül, and A. Nalbantsoy, “Chemical constituents and in vitro biological activities of Eremurus spectabilis leaves,” Natural Product Research, vol. 31, no. 15, pp. 1786–1791, 2017.
- M. Tosun, S. Ercisli, H. Ozer, M. Turan, H. Padem, T. Polat, E. Ozturk, and H. Kilicgun, “Chemical composition and antioxidant activity of foxtail lily (Eremurus spectabilis),” Acta Scientiarum Polonorum, Hortorum Cultus, vol. 11, no. 3, pp. 145–153, 2012.
- A. Cinar, S. T. Ay, F. Ayas, S. Karabak, N. Guzelsoy, and O. Ucurum, “Foxtail lilly (Eremurus spectabilis M. Bieb.) as priority species of biodiversity for food and nutrition project of turkey,” ANADOLU, J. of AARI, vol. 27, no. 2, pp. 69–73, 2017.
- Z. Tuzcu, G. Koclar, C. A. Agca, G. Aykutoglu, G. Dervisoglu, M. Tartik, E. Darendelioglu, Z. Ozturk, B. Kaya, and K. Sahin, “Antioxidant, antimicrobial and anticancer effects of different extracts from wild edible plant eremurus spectabilis leaves and roots,” International Journal of Clinical and Experimental Medicine, vol. 10, no. 3, pp. 4787–4797, 2017.
- D. Çakmak, C. Karaoğlu, M. Aasim, C. Sancak, and S. Özcan, “Advancement in protocol for in vitro seed germination, regeneration, bulblet maturation, and acclimatization of fritillaria persica,” Turkish Journal of Biology, vol. 40, no. 4, pp. 878–888, 2016.
- M. Koçyiğit, U. Rastgeldi, and E. Kaya, “Cytotaxonomical analysis of eleven Turkish Fritillaria L. (Liliaceae)” IUFS Journal of Biology, vol. 75, no. 2, pp. 19–28, 2016.
- M. Tekşen and Z. Aytaç, “Akdeniz bölgesi (Türkiye) Fritillaria L. (Liliaceae) cinsinin revizyonu,” Turkish Journal of Botany, vol. 35, no. 5, pp. 447–478, 2011.
- M. T. Babaç, “Possibility of an information system on plants of south-west asia with particular reference to the turkish plants data service (TUBIVES),” Turkish Journal of Botany, vol. 28, no. 1–2, pp. 119–127, 2004.
- L. Behçet and M. Rüstemoǧlu, “Allium shirnakiense, sect. Melanocrommyum (Liliaceae), a new species from South-eastern Turkey,” Turkish Journal of Botany, vol. 36, no. 5, pp. 450–454, 2012.
