KÜLTÜRLERARASI ARABULUCULUĞUN TOPLUMSAL UYUM ÜZERİNDEKİ POZİTİF ETKİLERİ: AVRUPA BİRLİĞİ’NİN GÖÇMEN ENTEGRASYON POLİTİKASI KAPSAMINDA BELÇİKA ÖRNEK UYGULAMASI VE TÜRKİYE’NİN DURUMU

Öz

Kültürlerarası arabuluculuk, farklı kültürlere mensup bireyler arasında yaşanan uyuşmazlıkların/çatışmaların çözümünde en etkili yöntemlerden biri olarak kabul görmektedir. Yabancı göçmenlerin ev sahibi ülkelerde, temel haklara erişimini kolaylaştırma fonksiyonu sebebiyle, kültürlerarası arabuluculuk, devletlerin göçmen entegrasyon politikalarını onarıcı bir rol üstlenmektedir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler bünyesinde hazırlanan raporlarda “kültürlerarası arabuluculuk” için örnek olarak gösterilen Belçika uygulaması, Avrupa Birliği kapsamında incelenmiştir. Ayrıca, bu örnek uygulama üzerinden, farklı kültürlere mensup bireyler arasında meydana gelebilecek çatışmaların önlenmesi ve var olan çatışmaların çözümü konusunda Türkiye açısından “kültürlerarası arabuluculuk” sisteminin üstlenebileceği kritik roller açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kültürlerarası arabuluculuk
• göçmen
• kültür
• çatışma
• entegrasyon

THE POSITIVE EFFECTS OF INTERCULTURAL MEDIATION ON SOCIAL ADAPTATION: THE EXAMPLE OF BELGİUM’S IMPLEMENTATION WITHIN THE EUROPEAN UNION’S MIGRANT INTEGRATION POLICY AND THE SITUATION TÜRKİYE

Öz

Intercultural mediation is recognized as one of the most effective methods for resolving disputes/conflicts between individuals from different cultures. Due to its function of facilitating foreign migrants’ access to basic rights in host countries, intercultural mediation plays a restorative role in states’ migrant integration policies. In this study, the Belgian practice, which is cited as an example for “intercultural mediation” in reports prepared by the European Union and the United Nations, is analyzed within the context of the European Union. Furthermore, through this case study, the critical roles that “intercultural mediation” can play for Türkiye in preventing conflicts between individuals from different cultures and resolving existing conflicts are explained.

Anahtar Kelimeler

• Intercultural mediation
• migrant
• culture
• conflict
• ıntegration

Kaynakça

1. AKINCI, Buket/ NERGİZ, Ahmet/ GEDİK, Ercan: Uyum Süreci Üzerine Bir Değerlendirme: Göç ve Toplumsal Kabul, Göç Araştırmaları Dergisi, C. 1, S. 2, Temmuz- Aralık 2015.
2. ALKAN AYKAÇ, Songül& KARAKAŞ, Mehmet: Entegrasyon, Asimilasyon ve Uyum Kavramları Arasında Türkiye’nin Seçimi, İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, Göç ve Mültecilik Özel Sayısı, 2022.
3. AZARKAN, Ezeli: Uluslararası Hukukta Sağlık Hakkı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2018.
4. BARAN ÇELİK, Neşe: Güncel Gelişmeler Işığında Türk Vatandaşlığının İstisnai Haller Kapsamında Kazanılması, TBB Dergisi, S. 130, 2017.
5. BARAN ÇELİK, Neşe: Türk Hukukunda Uluslararası Koruma Başvurusunda Bulunan veya Uluslararası Korumadan Yararlanan Yabancıların Hak ve Yükümlülükleri, İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Özel Sayı, C. 1, 2015.
6. BAYRAM, Mehmet Hanifi: Avrupa Birliği Hukuku Dersleri, Ankara 2018.
7. BINANCHINI, Elena: The intercultural mediation: facilitate relations between immigrants and native born citizens, Rivista di Criminologia, Vittimologia e Sicurezza – Vol. IX – N. 1 – Gennaio-Aprile 2015. Bkz. https://www.researchgate.net/publication/304201887_The_Intercultural_Mediation_facilitate_relations_between_immigrants_and_native_born_citizens , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
8. CANTÜRK, Safure: Suriyeli Sığınmacıların Vatandaşlığa Geçiş Sürecinde Sosyo-Ekonomik Kapasitenin Rolü, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, C. 16, Eğitim ve Toplum Özel Sayısı, Aralık 2020.

9. CHETAIL, Vincent: The Transnational Movement of Persons under General International Law: Mapping the Customary Law Foundations of International Migration Law, Research Handbook on International Law and Migration, CHETAIL, Vincent / BAULOZ GLOUCESTER, Céline (Ed.), Edward Elgar Publishing, Massachusetts 2014. Bkz. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2459366 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
10. COCKERHAM, William C.: Medical Sociology, Routledge: Taylor&Francis Group, London and New York 2016.
11. DAHINDEN, Janine& CHIMIENTI, Milena: Professionelles Sprachmitteln und interkulturelles Vermitteln im Gesundheits-, Sozial-, und Bildungsbereich: Theoretische Perspektiven, Forschungsbericht zuhanden von INTERPRET, Neuchâtel 2002. Bkz. https://www.researchgate.net/publication/33683293_Professionelles_Sprachmitteln_und_interkulturelles_Vermitteln_im_Gesundheits-_Sozial-_und_Bildungsbereich_Theoretische_Perspektiven , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
12. ĐORDEVIC, Dragana (Ed.): Authors: MARJANOVIC, Marija/IDRIS, Ivan/ HARBUTLI, Adam/ SJECLOCA, Vladimir/ MATUSCO, Rajko: Student’s Handbook on Cultural Mediation, SlovakAid& UNCHR, Belgrade 2023. https://data.unhcr.org/en/documents/download/100023 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
13. ERDİLMEN, Merve: Frameworks and Good Practices of Intercultural Mediationfor Mıgrant Integration in Europe, IOM UN Migration, Septemper 2021. Bkz. https://eea.iom.int/sites/g/files/tmzbdl666/files/documents/Frameworks%20and%20good%20practices%20of%20intercultural%20mediation.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
14. FOKIN, Vladimir/ BARYSHNIKOV, Vladimir/ BOGOLİUBOYA, Natalia/ NIKOLAEVA, Julia/ IVANNIKOV. Igor/ PORTNYAGINA, Mariya/ RVAZANTSEVA, Natalia/ ELTC, Elena/ CHERNOY, Igor: Multiculturalism in the Modern World, In International Journal of Environmental & Science Education, 11 (18), 2016. Bkz. http://www.ijese.net/makale/1464.html , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
15. GÜLER, Hasan: Türkiye’de “uyum” ama nasıl?, KAÜİİBFD., C. 11, Ek Sayı 1, 2020.
16. KOÇAK, Mustafa: Çokkültürlülük Açısından Dil Hakları, Liberte Yayınları, Ankara 2013.
17. MAHAN, N. Laurana& MAHUNA, L. Joshua: Bridging the Divide: Cross-Cultural Mediation, International Research and Review: Journal of Phi Beta Delta Honor Society for International Scholars, Vol. 7, Num. 1, Fall 2017.
18. MARJANOVIC, Vladimir (Ed.), Authors: VJESTICA, Saman Ali& SJEKLOCA, Vladimir: Protection Through Cultural Mediation: Handbook, UNHCR Crisis Response and Policy Centre, Belgrade 2020. Bkz. https://data.unhcr.org/en/documents/download/83858 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
19. MAYR, S./WITTGEN, G./THEODOSIOU, A./ASPIOTI, M./COUNE, I./VERREPT, H./CRUZ, C./DINIZ, M./PANAGIOTOPOULOU, A.I./PAPAGIANNOPOULOU, M. T./BIANCONI, L./RAGUSO, C./KACZMARCZYK, D.: Train Intercultural Mediators for a Multicultural Europe, TIME, 2015. Bkz. http://www.mediation-time.eu/images/O2_English.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
20. MENGÜ, Enver& YAMAN, Ömer Miraç: Türkiye’deki Suriyelilerin Geleceğine İlişkin Göç Politikasına Saha Çalışmalarının Bakışı: Nitel Bir Çalışma, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, C. 12, S. 4, 2023.
21. MIPEX, Türkiye- 2019, Bkz. https://mipex.eu/turkey , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
22. NIESSEN, Jan& HUDDLESTON, Thomas: Handbook on Integration for policy-makers and practitioners, Europan Commission, April 2010. Bkz. https://migrant-integration.ec.europa.eu/sites/default/files/2010-04/docl_12892_168517401.pdf, Erişim Tarihi: 16.03.2024.
23. NUHOĞLU, Ayşe: Sünnet ve Ceza Hukuku, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, C. 19, S. 2, 2013.
24. OK ŞEHİTOĞLU, Betül: Türkiye’de Göçmenlerin Entegrasyonu Mevcut Durum ve Öneriler, İLKE İlim Kültür Vakfı Yayınları, İlke Politika Notu 35, İlke Yayın No: 115, 2021. Bkz. https://ilke.org.tr/images/yayin/pn_35/todam_pn_35.pdf, Erişim Tarihi: 16.03.2024.
25. ÖZEL, Sibel: Türkiye’deki Suriyelilerin Hukuki Statüsü, YÜHFD., C.XVII, S. 2, 2020.
26. PAREKH, Bhikhu: Çok Kültürlülüğü Yeniden Düşünmek, Bilge Tanrıseven (Çev.), Phoenix Yayınevi, Ankara 2002.
27. PERRUCHOUD, Richard& REDPATH CROSS, Jillyanne (Ed.): Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Uluslararası Göç Hukuku No: 31, 2. Baskı. Bkz. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf, Erişim Tarihi: 16.03.2024.
28. PORTERA, Agostino/ TREVISAN, Michael S./ MILANI, Marta: A Status Report on School Intercultural Mediation in Europe, Journal of Educational, Cultural and Psychological Studies, No. 22, 2020. Bkz. https://www.researchgate.net/publication/347651253_A_Status_Report_on_School_Intercultural_Mediation_in_Europe , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
29. PORTERA, Agostino: “Intercultural Mediation From a European Perspective”, BUSH, Dominic (Ed.): The Routledge of Intercultural Mediation, Routledge Taylor& Francis Groupe, New York and London 2023.
30. PORTERA, Agostino: Intercultural Competences in Mediation, Counselling and Psychotherapy, PORTERA, Agostino/ MOODLEY, Roy/ MILANI, Marta (Ed.): In Intercultural Mediation Counselling and Psychotherapy in Europe, Cambridge Scholars Publishing, 2020. Bkz. https://www.cambridgescholars.com/resources/pdfs/978-1-5275-4668-4-sample.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2020.
31. RAKOVIKA, Blodina& LANOVITZ, Sara: Cultural Mediation: An inclusive solution to help reduce the cultural and language barriers experienced by survivors of trafficking, Hibiscus Initiatives, London 2021. Bkz. https://wearenwjc.org.uk/resource/cultural-mediation-an-inclusive-solution-to-help-reduce-the-cultural-and-language-barriers-experienced-by-survivors-of-trafficking/ , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
32. SERT, Deniz/ DANIŞ, Didem/ SEVİNİN, Eda: Göç ve Deprem: Durum Tespit Raporu, Göç Araştırmaları Derneği ve Fredrich Ebert Stitiftung Derneği, İstanbul 2023. Bkz. https://gocarastirmalaridernegi.org/tr/calismalar/arastirmalar/goc-ve-deprem-durum-tespit-raporu/311-goc-ve-deprem-durum-tespit-raporu , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
33. SJEKLOCA, Vladimir (Ed.): Authors: MARJANOVIC, Marija& HARBUTLI, Adam: Standards On Cultural Mediation In Protection, UNHCR Crisis Response and Policy Centre, Belgrade 2021. Bkz. https://reliefweb.int/report/world/standards-cultural-mediation-protection , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
34. THEODOSIOU, A.& ASPIOTI M. (Ed.): Authors: KLEMM, I./ WITTGEN, G./ I. COUNE, I. / VERREPT, H./ CRUZ, C./ DINIZ, M./ PANAGIOTIPOULOU, A.I./ PAPAIANNOPOULOU, M.T./ ROZI, A./ BASILI, N./ BIANCONI, L./ RAGUSO, C./ KACZMARCZYK, D.: Research Report On Intercultural Mediation For Immigrants In Europe, TIME Train Intercultural Mediators for a Multicultural Europe, 2016. Bkz. http://www.mediation-time.eu/images/TIME_O1_Research_Report_v.2016.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
35. TONIOLI, Valeria& BRICHESE, Annalisa: La mediazione interlinguistica ed interculturale Competenze comunicative interculturali, tecniche e strategie dei mediatori, EL.LE, Vol. 4, Num. 3, 2015. Bkz. https://edizionicafoscari.unive.it/media/pdf/article/elle/2015/3/art-10.14277-2280-6792-ELLE-4-3-15-3_xPKcf4B.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2016.
36. UNHCR, Türkiye Bilgi Notu, Şubat 2023, Bkz. https://www.unhcr.org/tr/wp-content/uploads/sites/14/2023/03/Bi-annual-fact-sheet-2023-02-TurkiyeF_TR.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2024. United Nations (UN), Guidance for Effective Mediation, New York 2012. Bkz. https://peacemaker.un.org/resources/guidance-effective-mediation , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
37. ÜYE, Saim: Amerikan Hukuku ve Asya Kültürü: Bir Karşılaştırma, Hukuk Felsefesi ve Sosyolojisi Arşivi, İstanbul Barosu, S. 17, 2007.
38. ÜYE, Saim: Kültürel Savunma: Kavram ve Argümanlar, Ankara Barosu Dergisi, Y. 68, S. 2010/3.
39. VERREPT, Hans& COUNE, Isabelle: Guide for Intercultural Mediation in Health Care. Bkz. https://www.health.belgium.be/sites/default/files/uploads/fields/fpshealth_theme_file/2017_11_14_guide_english_0.pdf , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
40. VERREPT, Hans: What are the roles of intercultural mediators in health care and what is the evidence on their contributions and effectiveness in improving accessibility and quality of care for refugees and migrants in the WHO European Region?, Health Evidence Network synthesis report 64, World Health Organization Regional Office for Europe, 2019. Bkz. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/327321/9789289054355-eng.pdf?sequence=3 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
41. VERREPT, Hans: What Are the Roles of Intercultural Mediators in Health Care and What Is the Evidence on Their Contributions and Effectiveness in Improving Accessibility and Quality of Care for Refugees and Migrants in the WHO European Region?, Health Evidence Network Synthesis Report 44, World Health Organization, Regional Office for Europe, 2019. Bkz. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31790163/ , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
42. https://home-affairs.ec.europa.eu/networks/european-migration-network-emn/emn-asylum-and-migration-glossary/glossary/cultural-mediator_en , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
43. https://www.ab.gov.tr/p.php?e=41515 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
44. https://home-affairs.ec.europa.eu/networks/european-migration-network-emn/emn-asylum-and-migration-glossary/glossary/cultural-mediator_en , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
45. https://www.cnnturk.com/turkiye/adanada-dolaplarin-icinden-girilen-kacak-hastaneye-baskin?page=1 , Erişim Tarihi: 16.03.2024.
46. https://www.goc.gov.tr/uyum-hakkinda, Erişim Tarihi: 16.03.2024.