HAPİS CEZASININ ERTELENMESİ VE SON DÜZENLENEN HALİYLE HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KURUMUNDAN FARKI

Öz

Hapis cezasının ertelenmesi, cezanın bireyselleştirilmesinde kullanılan önemli bir araçtır. Hapis cezasının ertelenmesi kurumu, TCK m. 51’de düzenlenmiştir. Buna göre; mahkeme cezaya hükmeder ancak TCK’da yazılı şartların varlığı söz konusu olduğunda, bu hükmün infazını bir süre erteler. Başka bir ifadeyle, işlediği bir suç dolayısıyla hakkında özgürlüğü kısıtlayıcı ceza uygulanmasına karar verilmiş kişilerin bu cezalarının uygulanmasının bir süre geri bırakılması erteleme kurumu ile mümkün olur. TCK m. 51, mahkeme tarafından verilen hükmün, henüz infazına başlanmadan ertelenmesine ilişkin bir hükümdür. Gerek CMK’da gerek CGTİHK’da ertelemeye benzer kurumlar yer almaktadır. CMK m. 231’de düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu bunlardan biridir. Bu iki kurum uygulanma koşulları itibariyle benzer düzenlemeler içerirken bazı koşullarının ve özellikle sonuçlarının birbirinden farklı olması sebebiyle ayrı ayrı düzenlenen ve uygulanan kurumlardır. Ancak CMK m. 231’de yapılan son değişiklikler ile iki kurumun sonuçları ve koşulları arasındaki farklılıkların çoğunun ortadan kalktığı görülmektedir. Bu haliyle birbirine bu kadar benzeyen iki kurumun ayrı ayrı düzenlenmesinde bir gereklilik olup olmadığının tartışılması gerekmektedir. Bu çalışmada hapis cezasının ertelenmesi kurumu anlatılacak, sonrasında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin değişiklik sonrası ortaya çıkan durum irdelenerek tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Hapis cezası
• cezanın ertelenmesi
• infaz hâkimi
• hükmün açıklanmasının geri bırakılması
• cezasızlık algısı

THE SUSPENSION OF SENTENCE AND ITS DIFFERENCE FROM THE DELAYING THE PRONOUNCEMENT OF THE JUDGMENT IN ITS LAST REGULATED FORM

Öz

Suspension of the execution of the sentence is an important tool used in the individualization of punishment. The institution of Suspension of the execution of the sentence is regulated under Article 51 of the TPC. Accordingly, the court imposes a sentence, but postpones the execution of this sentence for a period of time in the presence of the conditions written in the TPC. In other words, it is possible to postpone the execution of these sentences for a period of time for persons who have been sentenced to a restriction of liberty due to a crime committed by them through the institution of postponement. Article 51 of the TPC is a provision on the postponement of the judgment given by the court before its execution has begun. Both the Criminal Procedure Code and the CGTİHK include institutions similar to postponement. Delaying the pronouncement of the regulated under Article 231 of the Criminal Procedure Code is one of these institutions. While these two institutions contain similar regulations in terms of the conditions of application, they are separately regulated and applied separately due to the fact that some of their conditions and especially their results are different from each other. However, with the recent amendments to Article 231 of the Criminal Procedure Code, it is seen that most of the differences between the results and conditions of the two institutions have been eliminated. As such, it is necessary to discuss whether there is a necessity to regulate the two institutions, which are so similar to each other, separately. In this study, the institution of postponement of imprisonment will be explained, and then the situation that emerged after the amendment regarding delaying the pronouncement of the judgment will be examined and discussed.

Anahtar Kelimeler

• Sentence
• suspension of the execution of the sentence
• execution judge
• delaying the pronouncement of the judgment
• perception of impunity

Kaynakça

1. APİŞ, Özge, Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi, Adalet Yayınevi, Ankara 2022.
2. BARTHE Christoph ve GERİCKE Jan, Karlsruher Kommentar zur Strafprozessordnung, C.H. Beck, 2023.
3. BAUMANN, Jürgen, Strafrecht Allgemeiner Teil, 8. Auflage, Verlag Ernst und Werner Gieseking Bielefeld, 1977.
4. CAN, Sibel ve EVİRGEN, Selen, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Hukuki Denetimi”, ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Mustafa Avcı’ya Armağan), S. 2024/2, (s. 2072-2128).
5. CANPOLAT, Can, “Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Çerçevesinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Müessesesine İlişkin Bir İnceleme”, Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C.11, S. 2, 2023, (s. 1271- 1295)
6. CENTEL, Nur ve ZAFER Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Yayınevi, İstanbul 2024.
7. CENTEL, Nur, Hamide ZAFER, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Basım, 21. Baskı, İstanbul 2022.
8. CENTEL, Nur, ZAFER, Hamide, ÇAKMUT Özlem, Türk Ceza Hukukuna Giriş, Beta Basım Yayım Dağıtım, 11. Baskı, İstanbul 2022.

9. ÇINAR, Ali Rıza, Türk Ceza Hukukunda Cezalar, Turhan Kitabevi, Ankara 2005.
10. DEMİRBAŞ, Timur, İnfaz Hukuku, Seçkin Yayıncılık, 6. Baskı, Ankara, Ağustos 2023.
11. DEMİRBAŞ, Timur, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, 18. Baskı, Ankara 2023.
12. DEVRİM, Aydın “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nda İtiraz”, TBBD, S. 65, 2006, (61- 72).
13. DONAY, Süheyl, Türk Ceza Kanunu Şerhi, Beta Basım Yayın, İstanbul 2007.
14. DÖNMEZER, Sulhi ve ERMAN, Sahir, Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku, C. III, Der Yayınları, İstanbul, 2021.
15. DÜLGER, Murat Volkan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, 2. Baskı, Ankara 2023.
16. EPÖZDEMİR, Rezan “Hapis Cezasının Ertelenmesi”, GSHFD, C. 2022/1, (447-509).
17. EREM, Faruk, DANIŞMAN, Ahmet, Mehmet ARTUK, Emin, Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, 14. Baskı, Ankara 1997.
18. EREM, Faruk, Ümanist Doktrin Açısından Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, C. 2, Seçkin Kitapevi, 12. Bası, Ankara 1985.
19. GERÇEKER, Hasan, Yorumlu – Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, Seçkin Yayınevi, 3. Baskı, Ankara 2017.
20. GÖLCÜKLÜ, Feyyaz, Türk Ceza Sistemi (Hürriyeti Bağlayıcı Cezalar), Sevinç Matbaası, 1966.
21. GROPP, Walter, Strafrecht Allgemeiner Teil, 4. Auflage, Springer, Gieβen 2014.
22. GÜNAY, Erhan, İnfaz Hukukunda İçtima, Mahsup ve Koşullu Salıverilme, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2008.
23. GÜNAY, Erhan, Uygulamada Suçların Tespiti ve Cezaların Tayini, Adil Yayınevi, Ankara 1995.
24. GÜNGÖR Devrim ve OKUYUCU ERGÜN, Güneş, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması”, AÜHFD, C.4, S.65, 2016, (s. 1951-1965).
25. GÜNGÖR Devrim, OKUYUCU ERGÜN, Güneş, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması”, AÜHFD, 2016, C. 65, S. 4, (1951-1965).
26. GÜNGÖR, Devrim ve TOROSLU, Haluk “Müsadere Ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması İlişkisi Üzerine Kısa Bir Değerlendirme”, AÜHFD, 2016, S. 65, C. 4, (1967-1980).
27. HAFIZOĞULLARI, Zeki, ÖZEN, Muharrem, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, US-A Yayıncılık, 11. Baskı, Ankara 2018.
28. HAKERİ, Hakan: Ceza Hukuku Genel Hükümler, Adalet Yayınevi, 22. Baskı, Ankara, Eylül 2019.
29. İÇEL, Kayıhan “Mevkufen Geçen Müddetin Ceza Mahkumiyetlerinden Mahsubu”, İÜHKM, Y. 1963, S. 3, (560-579).
30. İÇEL, Kayıhan ve Diğerleri, Yaptırım Teorisi, Beta Yayıncılık, İstanbul 2002.
31. İÇEL, Kayıhan ve DONAY, Süheyl: Karşılaştırmalı ve Uygulamalı Ceza Hukuku, Beta Basım Yayım Dağıtım, İstanbul, 2005.
32. İÇEL, Kayıhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Beta Basım, 4. Baskı, İstanbul 2017.
33. KAMER, Vehbi Kadri, “Denetimli Serbestlik”, 3. Yılında Yeni Ceza Adalet Sistemi (Editör: Prof. Dr. Bahri Öztürk), Seçkin Yayıncılık, Ankara 2009, (703-710).
34. KARAKAŞ DOĞAN, Fatma, Cezanın Amacı ve Hapis Cezası, Legal Yayıncılık, İstanbul 2010.
35. KAŞKA, Hakan “Tutuklama – Mahsup – Erteleme Müesseselerinin Birlikte Uygulanma Hâlleri Üzerine Bir İnceleme”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 18, Y. 2014, S. 3-4. (721- 736).
36. KNAUER, Christoph, KUDLİCH, Hans, SCHNEİDER, Hartmut, Münchener Kommentar zur StPO, Verlag C.H. Beck, München 2024.
37. KOCA, Mahmut, ve ÜZÜLMEZ, İlhan, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, 16. Baskı, Ankara, Eylül 2023.
38. KORUCULU, Irmak Türk Ceza Hukukunda Cezanın Belirlenmesi ve Bireyselleştirilmesi, Seçkin Yayıncılık, 2022.
39. KUNTER, Nurullah, YENİSEY, Feridun, NUHOĞLU, Ayşe, Muhakeme Hukuku Dalı Olarak Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta Basım, Ocak 2008.
40. MAHMUTOĞLU, Fatih Selami ve KARADENİZ Serra, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler Şerhi”, Beta Yayıncılık, İstanbul 2017.
41. ÖNDER, Ayhan, Ceza Hukuku Genel Hükümler Cilt: III, Beta Basım Yayın, 1989.
42. ÖZBEK, Veli Özer, DOĞAN, Koray, BACAKSIZ, Pınar, TEPE, İlker, Ceza Muhakemesi Hukuku, Seçkin Yayınevi. Ankara 2023.
43. ÖZBEK, Veli Özer, MERAKLI, Serkan, “Karar İncelemesi- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına İtiraz Üzerine Yapılacak Denetim”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan), 2013, C. 19 S. 2, (221-236).
44. ÖZBEK, Veli Özer, DOĞAN, Koray, BACAKSIZ, Pınar, Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023.
45. ÖZGENÇ, İzzet Türk Ceza Hukuku Genel Hükümler, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2023.
46. ÖZGENÇ, İzzet, “Bir Ceza İnfaz Rejimi Olarak Erteleme”, Anayasa Yargısı Dergisi, C. 18, S. 1, (99-148).
47. SEVİNER, Kemal “Cezaların Ertelenmesi”, AD, S. 3-4, 1968, (242-255).
48. SOYASLAN, Doğan, “Cezanın Bireyselleştirilmesi”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S. 1-2 (Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi 20. Yıl Armağanı), 2003, (25-49).
49. SOYASLAN, Doğan, Ceza Hukuku Genel Hükümler, Yetkin Yayınevi, Ankara 2022.
50. SÜMER, Seda Yağmur, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Memuriyete Etkisi”, TBB Dergisi, 2022 S. 161, (85-143).
51. ŞAHİN, Cumhur, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına İtirazda İncelemenin Kapsamı”, “, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi (Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan), 2013, C. 19 S. 2, (283-293).
52. ŞAHİN, Cumhur, Ceza Muhakemesi Hukuku I, Seçkin Yayınevi, Ankara 2009.
53. TANER, Fahri Gökçen, “Hükmün Açıklanmasının Ertelenmesinin (Geri Bırakılmasının) Hukuki Niteliği ve Ertelemeyi Kabul Edip Etmediğinin Sanığa Duruşma Devresinin Sona Ermesinde Önce Sorulmasının Hukuka Aykırılığı Üzerine,” Ankara Barosu Dergisi, 2011/4, (287-298), 289.
54. TANER, M. Tahir: Ceza Hukuku Umumi Kısım, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 1953.
55. TANERİ, Gökhan, “Temel Cezanın Belirlenmesi”, Ankara Barosu Dergisi, S. 3, 2016, (127- 162).
56. TOROSLU, Haluk, Ceza Müeyyidesi, Savaş Yayınevi, Ankara 2010.
57. TOROSLU, Nevzat, TOROSLU, Haluk, Ceza Hukuku Genel Kısım, Savaş Yayınevi, Ankara 2018.
58. TURHAN Faruk, “Yeni Türk Ceza Kanunu’na Göre Cezaların Ertelenmesi ve Uygulamada Ortaya Çıkan Bazı Sorunlar”, EÜHFD, C. X, S. 3-4, (27-54).
59. ÜNLÜ, Abdurahman, “Hapis Cezasının Ertelenmesi”, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 1, S. 2, 2018, (48- 73).
60. ÜNVER, Yener ve HAKERİ, Hakan, Ceza Muhakemesi Hukuku, Adalet Yayınevi, Ankara 2023
61. ÜNVER, Yener, Hakan HAKERİ, Ceza Muhakemesi Hukuku, Adalet Yayınevi, Ankara 2014.
62. ÜZÜLMEZ, İlhan “Yeni Ceza Kanunu’nun Sisteminde Cezanın Belirlenmesi Ve Bireyselleştirilmesi”, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2006, C. 10, S. 3-4, (203 – 235).
63. YALÇIN SANCAR, Türkan, ““23 Nisan 1999 Tarihine Kadar İşlenen Suçlardan Dolayı Şartla Salıverilmeye, Dava Ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun” un Hukuksal Niteliği Ve Sonuçları”, TBBD, C. 18, (149-195).
64. YALÇIN SANCAR, Türkan, “Türk Ceza Kanunu Tasarısının (2000) Bazı Hükümleri Hakkında Düşünceler”, AÜHFD, C. 53, S. 4, 2004, (1- 25).
65. YAŞAR, Osman, GÖKCAN, Hasan Tahsin ve ARTUÇ, Mustafa Yorumlu- Uygulamalı Türk Ceza Kanunu, C. 2, Adalet Yayınevi, Ankara 2010.
66. YAVUZ Yağız, “AİHM’in Kasap ve Diğerleri/ Türkiye Kararı Işığında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumu”, Hukuk ve Adalet Eleştirel Hukuk Dergisi, C. 8, S.20, 2016, (323-361)
67. YENİSEY, Feridun, NUHOĞLU, Ayşe, Ceza Muhakemesi Hukuku, 8. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2020.
68. YERDELEN, Erdal, Cezanın Belirlenmesi (Türk ve Alman Uygulaması), Adalet Yayınevi, Ankara 2013.
69. YERDELEN, Erdal, Türk Ceza Hukuku Yaptırımları ve İnfazı, Adalet Yayınevi, Ankara 2022.
70. YILMAZ, Enes, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Sanık Hakkında Sonuç Doğurmaması Üzerine Bir Değerlendirme”, Kırıkkale Hukuk Mecmuası, C.1 S.2, 2021, (269-292).
71. ZAFER, Hamide, Ceza Hukuku Genel Hükümler TCK m. 1-75, Beta Basım Yayım, 8. Bası, İstanbul 2021.
72. https://beck-online.beck.de/
73. https://cdn.tbmm.gov.tr
74. https://hudoc.echr.coe.int/
75. https://legislationline.org
76. https://www.kazanci.com.tr
77. https://www.lexpera.com.tr/
78. https://www5.tbmm.gov.tr/yayinlar