TÜRKİYE’DEKİ İŞLETMELERİN ENTEGRE RAPORLARININ PARİS İKLİM ANTLAŞMASI KABULÜ SONRASI DEĞERLENDİRİLMESİ: ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÖRNEĞİ

Öz

Entegre raporlama, kuruluşların topluma değer katma süreçlerini paydaşlara en etkili, doğru ve güvenilir şekilde aktaran, dünyada da kabul görmüş raporlama türlerinden biridir. Globalleşme ve değişen bilgi ihtiyacı paydaşların kurumlardan sadece finansal olan bilgilerini değil, ayrıca çevresel ve sosyal değer yaratma performansları ile ilgili olan bilgilerini de istemelerini doğurmuştur. Avrupa Komisyonu 2019 yılı sonunda açıkladığı Yeşil Mutabakat ile 2050 yılında dünyanın ilk iklim nötr kıtası olmayı hedeflediğini beyan etmiştir. Türkiye de Paris İklim Anlaşmasına 2021 yılı sonunda imzalayarak taraf olmuştur. Türkiye 2053 yılı için net sıfır emisyon ve yeşil kalkınma hedefleri beyan etmiş ve Şubat 2022’de düzenlenen İklim Şurası sonrasında hedef başlıkları oluşturulmuştur. Bu çalışmanın temel amacı Türkiye’de entegre raporlama yapan, 2021 yılında rapor yayınlamış olan ve benzer sektörde faaliyet gösteren özel işletmelerin raporlarında çevre ve iklim ile ilgili kavramlara ne ölçüde yer verdiği ve vurgu yaptıklarını tespit etmektir. Bu amaçla çalışmada R programı kullanılarak kelime bulutu analizi ve içerik analizi yöntemiyle entegre raporlar değerlendirilmiş ve işletmelerin 2021 yılı entegre raporlarında en fazla “iklim değişikliği, uyum, yeşil, karbon” kelimelerinde katkı sağladıkları tespit edilmiştir. Ayrıca 2019 yılı entegre raporlarında özellikle “çevre” kelimesinin 2021 yılı raporlarına göre daha fazla kullanıldığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Entegre Raporlama
• Kelime Bulutu Analizi
• Paris İklim Antlaşması
• Çimento Sektörü

EVALUATION OF INTEGRATED REPORTS OF BUSINESSES IN TURKEY AFTER PARIS CLIMATE AGREEMENT ADOPTION: EXAMPLE OF CEMENT INDUSTRY

Öz

Integrated reporting is one of the recognized reporting types in the world, which conveys the value-added processes of organizations to stakeholders in the most effective, accurate and reliable way. Globalization and the changing need for information have led stakeholders to demand not only financial information, but also information related to their environmental and social value creation performances. With the Green Deal announced at the end of 2019, the European Commission declared that it aims to be the first climate neutral continent in the world by 2050. Turkey also became a party to the Paris Climate Agreement by signing it at the end of 2021. Turkey has declared net zero emission and green development targets for 2053, and the target titles have been established after the Climate Council held in February 2022. The main purpose of this study is to determine the extent to which the companies that make integrated reporting and published reports in 2021 include and emphasize the concepts related to the environment and climate in their reports. For this purpose, integrated reports were evaluated with word cloud analysis and content analysis method using the R programming, and it was determined that the companies contributed the most in the words “climate change, adaptation, green, and carbon” in their 2021 integrated reports. In addition, it has been observed that the word “environment” is used more in the 2019 integrated reports than in the 2021 reports.

Anahtar Kelimeler

• Integrated Reporting
• Word Cloud Analysis
• Paris Climate Agreement
• Cement Industry.

Kaynakça

1. Akbaş, A., Çoskun, A. & Karamustafa, O. (2020). Entegre raporlamanın tarihsel gelişimi ve literatür çalışması. Turkish studies - economy, 15(3), 1-19.
2. Aras, G., & Sarıoğlu, G. U. (2015). Kurumsal raporlamada yeni dönem: entegre raporlama. TÜSİAD.
3. Bektaş, O. & Yücel, E. (2022). Entegre raporlamada sosyal sürdürülebilirlik: Türkiye’de yayınlanan entegre raporların içerik analizi. Muhasebe ve finansman dergisi, 96, 59-84
4. Cozmaighian, D. S. (2015). Integrated reporting-the future of financial reporting. Internal auditing & risk management, 2(38), 125-134.
5. Crifo, P., & Forget, V. (2012). Think global, invest responsible: why the private equity industry goes green. Ecole Polytechnique, Palaiseau cedex. https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-00672034/document.
6. Demir, A. (2022). Paris anlaşması ve 26. Taraflar Konferansı (COP 26)’nda Türkiye değerlendirmesi: yükümlülükler ve sorumluluklar. Biological diversity and conservation, 15(2), 162-170. https://doi.org/10.46309 /biodicon.2022.1088410
7. Dereköy, F. (2018). Entegre raporlama uygulamalarının uluslararası entegre raporlama çerçevesi bağlamında değerlendirilmesi. Yönetim bilimleri dergisi, 16(32), 589-608.
8. Dumay, J. (2016). A critical reflection on the future of intellectual capital: from reporting to disclosure. Journal of intellectual capital, 17(1), 168-184.

9. Dyczkowska, J., Krasodomska, J. & Robertson, F. (2022). The role of integrated reporting in communicating adherence to stakeholder capitalism principles during the Covid-19 pandemic. Meditari accountancy research, 30(7), 147-184.
10. Eccles, R. G., Krzus, M. P., & Ribot, S. (2015). Meaning and momentum in the integrated reporting movement. Journal of applied corporate finance, 27(2), 8-17.
11. ERTA, Entegre Raporlama Türkiye Ağı, (2016). Entegre raporlama nedir? http://www.entegreraporlamatr.org/tr/entegre-raporlama/entegre-raporlama-nedir.aspx
12. ERTA, Entegre Raporlama Türkiye Ağı, IR Network, (2022). http://entegreraporlamatr.org/tr/entegre-raporlama/ turkiyede-yayimlanan-entegre-raporlar.aspx
13. Fried, A., Holtzman, M. P., & Mest, D. (2014). Integrated reporting: The new annual report for the 21st century. Financial executive ınternational, 30(4), 24-31.
14. Gençoğlu, Ü., & Aytaç, A. (2016). Kurumsal sürdürülebilirlik açısından entegre raporlamanın önemi ve BIST uygulamaları. Muhasebe ve finansman dergisi, 72, 51-66.
15. IIRC. (2013a). Consultation draft of the international framework. https://www.integratedreporting.org/wp-content/uploads/2013/03/Consultation-Draft-of-the-InternationalIRFramework.pdf
16. IIRC. (2013b). Capitals, background paper for IR. London: International Integrated Reporting Council. http://integratedreporting.org/wp-content/uploads/2013/03/IR-Background-Paper-Capitals.pdf
17. IIRC. (2013c). The international integrated reporting framework. International Integrated Reporting Committee (IIRC). http://integratedreporting.org/wp-content/uplo-ads/2015/03/13-12-08-THE-INTERNATIONAL-IR- FRAMEWORK-2-1.pdf
18. IIRC. (2013d). International Integrated Reporting Council, Connectivity: background paper for. http://integratedreporting.org/wp-content/uploads/2013/07/IR-Background-Paper-Connectivity.pdf
19. IoDSA, (2016). King IV report on corporate governance for South Africa 2016 https://cdn.ymaws.com/www.iodsa.co.za/resource/collection/684B68A7-B768-465C-8214-E3A007F15A5A/IoDSA_King_IV_Report_-_WebVersion.pdf
20. İklim Şurası. (2022). https://iklimsurasi.gov.tr/
21. Köse, T., & Ağdeniz, Ş. (2021). Entegre raporlamada covid-19 salgınına ilişkin verilerin analizi. Muhasebe ve vergi uygulamaları dergisi, 14(1), 189-219.
22. Lourenço, I. C., Callen, J. L., Branco, M. C., & Curto, J. D. (2014). The value relevance of reputation for sustainability leadership. Journal of business ethics, 119(1), 17-28. https://www-2.rotman.utoronto.ca/facbios/file/LourencoCallenBrancoCurto2013.pdf
23. Magarey, G. (2012). Is integrated reporting achievable? keeping good companies, keeping good companies, sustainability and regional australia. Institute of Chartered Accountants in Australia, 64(4), 198-202.
24. Mirici, M.E. & Berberoğlu, S. (2022). Türkiye perspektifinde yeşil mutabakat ve karbon ayak izi: tehdit mi? fırsat mı?. Artvin Çoruh üniversitesi doğal afetler uygulama ve araştırma merkezi doğal afetler ve çevre dergisi, 8(1), 156-164. http://dacd.artvin.edu.tr/tr/download/article-file/1923261
25. Monterio, B. J. (2013). Integrated reporting and the potential role of XBRL. Strategic finance, 94(12), 63-65.
26. Ömürbek, V. & Acun, Ö. (2021). Çimento sektöründe entegre raporlamada çevresel sürdürülebilirlik analizi. Süleyman Demirel üniversitesi iktisadi ve idari bilimler fakültesi dergisi, 26(3), 295-311.
27. T. C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. (2020). BMİDÇS ve Türkiye. http s:// iklim. csb. gov. tr/bmidcs-ve-turki ye-i-43 76.
28. T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (2022). Çimento sektörü raporu 2021, sektörel raporlar ve analizler serisi, https://www.sanayi.gov.tr/assets/pdf/plan-program/CimentoSektorRaporu2021.pdf.
29. the R graph gallery, (2018), R Color Brewer’s palettes, https://r-graph-gallery.com/38-rcolorbrewers-palettes.html.
30. Tuğaç, Ç. (2022). Avrupa Birliği’nin iklim değişikliğine uyum politikalarının gelişimi ve güncel uyum politikalarının Türkiye için önemi. Kent akademisi dergisi, 15(3), 958-982. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2193081.
31. Tuğay, O. & Temel, F. (2022). Türkiye’de çimento sektöründeki şirketlerin uluslararası entegre raporlama kılavuz ilkelerine uyum düzeylerinin CRITIC ve MAIRCA yöntemleriyle değerlendirilmesi. Pamukkale üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 50, 45-57.
32. TürkÇimento, Türkiye Çimento Sanayicileri Birliği, (2022). İstatistikler. https://www.turkcimento.org.tr/tr/istatistikler/aylik-veriler
33. Williams, W., Parkes, E. L., & Davies, P. (2013). Wordle: A method for analysing MBA student induction experience. The iınternational journal of management education, 11(1), 44-53.
34. Yüksel, F. (2017). Entegre raporlama, Türk işletmelerinin entegre raporlamaya bakışı üzerine bir araştırma. [Yayınlanmış Doktora Tezi]. Celal Bayar Üniversitesi.
35. Zhang Y. (2009). Qualitative analysis of content. In Wildemuth B. (Ed.). Applications of social research methods to questions in information and library science (ss. 308–319). Westport, CT.