Araştırma Makalesi

SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ

Cilt: 16 Sayı: 31 31 Mayıs 2026
PDF İndir
TR EN

SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ

Öz

İklim değişikliği, hızlı nüfus artışı ve su kaynaklarının dengesiz dağılımı, suyu yalnızca bir doğal kaynak değil, aynı zamanda jeopolitik ve diplomatik bir unsur haline getirmiştir. Bu çalışma, suyun çatışma potansiyeli kadar barış inşasındaki yapıcı rolüne odaklanarak “mavi diplomasi” kavramını incelemektedir. Araştırmanın temel sorusu, sınır aşan su kaynaklarının yönetiminin uluslararası barış ve iş birliği süreçlerine nasıl katkı sunduğudur. Bu kapsamda çalışma, çevresel barış inşası, rejim teorisi ve kolektif güvenlik yaklaşımını kuramsal çerçeve olarak benimsemektedir. Yöntem açısından nitel bir karşılaştırmalı vaka analizi kullanılmış; Ortadoğu’da Fırat–Dicle ve Ürdün Nehri, Afrika’da Nil Havzası ve Orta Asya’da Amu Derya–Sir Derya sistemi incelenmiştir. Bulgular, suyun etkin yönetişim, veri paylaşımı ve güven artırıcı iş birlikleri sayesinde çatışma yerine barış ve iş birliği aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Türkiye’nin GAP ve TİKA uygulamaları, su diplomasisinin yumuşak güç stratejileriyle nasıl kesiştiğini göstermektedir. Bu bağlamda mavi diplomasi, hem dış politika hem de sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu çok yönlü bir strateji olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdelkader, A., Elshorbagy, A., Elshamy, M., & Wheater, H. S. (2024). Future pathways of water, energy, and food in the eastern Nile Basin. Earth’s Future, 12(12). https://doi.org/10.1029/2023ef003979
  2. Almesafri, A., Abdulsattar, S., Alblooshi, A., Al-Juboori, R. A., Jephson, N., & Hilal, N. (2024). Waters of contention: The GERD and its impact on the Nile Basin. Cooperation and Conflict. Water, 16(15), 2174. https://doi.org/10.3390/w16152174
  3. Al-Muqdadi, S. W. (2019). Developing strategy for water conflict management and transformation at Euphrates–Tigris basin. Water, 11(10), 2037. https://doi.org/10.3390/W11102037
  4. Altinbilek, D. (2004). Development and management of the Euphrates–Tigris Basin. International Journal of Water Resources Development, 20(1), 15–33. https://doi.org/10.1080/07900620310001635584
  5. Argalı, M. (2024). Scarce resources, great challenge: Central Asia’s water crisis and environmental sustainability. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 46(2), 468-490. https://doi.org/10.14780/muiibd.1528710
  6. Bacik, G. (2001). The blue stream project, energy co-operation and conflicting interests. Turkish Studies, 2(2), 85–93. https://doi.org/10.1080/714005686
  7. Baruah, A. D. (2024). Influence of soft power in shaping diplomacy and foreign policy. Electronic Journal of Social & Strategic Studies, 05(02), 363–389. https://doi.org/10.47362/ejsss.2024.5214
  8. Beck, A. (2015). The UN Peacebuilding Commission and the potential of water in post-conflict development, governance and reconciliation. Water International, 40(2), 215–230. https://doi.org/10.1080/02508060.2015.1012284

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Barış Çalışmaları, Siyaset Biliminde Çevre Politikası, Uluslararası Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

2 Aralık 2025

Kabul Tarihi

23 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 31

Kaynak Göster

APA
Özdemir, G. (2026). SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(31), 446-473. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834534
AMA
1.Özdemir G. SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16(31):446-473. doi:10.53092/duiibfd.1834534
Chicago
Özdemir, Gülşah. 2026. “SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 (31): 446-73. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834534.
EndNote
Özdemir G (01 Mayıs 2026) SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16 31 446–473.
IEEE
[1]G. Özdemir, “SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ”, Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 31, ss. 446–473, May. 2026, doi: 10.53092/duiibfd.1834534.
ISNAD
Özdemir, Gülşah. “SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 16/31 (01 Mayıs 2026): 446-473. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1834534.
JAMA
1.Özdemir G. SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;16:446–473.
MLA
Özdemir, Gülşah. “SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ”. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 16, sy 31, Mayıs 2026, ss. 446-73, doi:10.53092/duiibfd.1834534.
Vancouver
1.Gülşah Özdemir. SINIR AŞAN SU KAYNAKLARININ BARIŞ İNŞASINDAKI YERI: MAVİ DİPLOMASİ YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL BİR ANALİZİ. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 01 Mayıs 2026;16(31):446-73. doi:10.53092/duiibfd.1834534

                                                                                                                                32482     32483


Bu dergide yayınlanan tüm çalışmalar, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License kapsamında lisanslanmıştır.