XIX. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA VAN’DA ERMENİ NÜFUS VE DEMOGRAFİK YAPI

Öz

Mesrob K. Krikorian tarafından 1860-1908 yılları arasında Osmanlı Devleti’ne hizmet eden Ermeniler hakkında bir doktora tezi yapılmıştır. Bu tezde özellikle Türkiye’nin doğu vilayetleri ve bunlardan biri olan Van’da yaşayan Ermeniler hakkında detaylı bilgiler verilmektedir. Demografik bilgiler üzerinde ısrarlı bir şekilde durulmakta ve Van’daki Ermenilerin Müslüman ve diğer milletlerden daha fazla olduğu ispat edilmeye çalışılmaktadır. Eserin devamında Ermenilerin günlük hayata, ticarete, sanayiye ve devlet kurumlarına yapmış oldukları katkılar ve sahip oldukları unvanlar üzerinde durulmakta ve bu unvanların Türkler tarafından genel olarak en düşük mertebelerde verildiği, kasıtlı bir şekilde ifade edilmektedir. Müellif bunu yaparken her vilayete ayırmış olduğu ana kısımlar ile son kertede ifade ettiği genel durumdaki bilileri ayrıştırmakta ve bu son kısımlarda okuyucuyu Türklerin aleyhine yönlendirici bir tavır sergilemektedir. Bu makalede Mesrob K. Krikorian’ın eserinde izah edilmeye çalışılan gerçek dışı senaryoya karşı Türk tezlerini ortaya koyan delillere yer verilmekte ve eserin Türkler aleyhindeki asılsız suçlamaları çürütülmeye çalışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Krikorian
• Türk
• Ermeni
• Osmanlı
• Van

Kaynakça

1. Gürün, Kamuran (2001). Ermeni Dosyası, 5. Baskı, İstanbul.
2. Karpat, Kemal (1985). Ottoman Population 1830-1914, Demographic and Social Characteristics, The University of Wisconsin Press.
3. Karpat, Kemal H. (1978). “Ottoman Population Refords and the Census of 1881/82-1893”, International Journal of Middle East Studies, Vol. IX.
4. Kodaman, Bayram (2001). “Üç Ermeni Şarkısı ve Ermenilerin Türklere Bakışı”, Ermeni Meselesi Üzerine Araştırmalar, (Edit. Erhan Afyoncu), İstanbul.
5. Krikorian, Mesrob K. (1977). Armenians in The Service of the Ottoman Empire 1860-1908, London.