Geleneksel Urfa Evlerinin Yapım Teknikleri: Temeller ve Duvarlar

Şeyda İnce Gayberi; Neslihan Dalkılıç

doi:10.24012/dumf.1586669

Geleneksel Urfa Evlerinin Yapım Teknikleri: Temeller ve Duvarlar

Öz

Geleneksel Urfa evleri, yöresel malzeme olan kireç taşları kullanılarak yığma yapım tekniğiyle inşa edilmiştir. Bu yapılar, bölgenin iklim ve topografyasına uygun olarak tasarlanmıştır. Ancak, günümüzde geleneksel yapım tekniklerine hâkim taş ustalarının azalması ve nesiller arası bilgi aktarımındaki kesintiler, bu bilgilerin unutulmasına neden olmakta, geleneksel yöntemlerle inşa edilmiş Urfa evlerinin restorasyonunda çeşitli sorunlara yol açmaktadır. Bu bağlamda, geleneksel Urfa evlerinin inşa tekniklerinin detaylı incelenmesi hem restorasyon sorunlarının çözümüne hem de bu yapıların kültürel değerinin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacaktır. Bu makale, geleneksel Urfa evlerinin temel ve duvar yapım tekniklerini detaylı bir şekilde incelemektedir. Geleneksel Urfa evlerinde temeller genellikle sağlam kaya zemin üzerine inşa edilmiş, yapımında çoğunlukla yöresel kireç taşı kullanılmıştır. Temel yapım yöntemleri çok katmanlı kültürel yapının korunmasına da katkı sağlamıştır. Geleneksel Urfa evlerinde duvar yapım teknikleri ise taş duvarın örülme biçimine, taşların yontulma biçimlerine ve duvarların konumlarına göre irdelenerek değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, geleneksel Urfa evlerinde bulunan ve zengin birer tasarım örneği olan duvar elemanlarının da detaylarına yer verilmiştir. Çalışma sonunda, geleneksel malzeme ve yapım tekniği kullanımının önemine vurgu yapılırken geleneksel evlerin özgün niteliklerinin korunarak yaşatılması için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

[1] Akkoyunlu, Zahide. Geleneksel Urfa Evlerinin Mimari Özellikleri, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 1988.
[2] Ören, Sevil Işıl. Traditional Urfa Dwellings: An Investigation of Part of the Old Town Center, Ortadoğu Teknik Üniversitesi Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara 1996.
[3] Gayberi, Şeyda. Geleneksel Urfa Evlerinin Yapım Teknikleri, Dicle Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, Diyarbakır 2019.
[4] İnce Gayberi, Şeyda ve Dalkılıç, Neslihan. “Geleneksel Urfa Evlerinin Ahşap Tavan Yapım Teknikleri ve Süslemeleri”, DÜFED, 10(2), 2021, ss. 133–146.
[5] Akman, M. Süheyl. “Yapı Malzemelerinin Tarihsel Gelişimi.” Türkiye Mühendislik Haberleri Dergisi (THM), 4, Ankara 2003, s. 30-36.
[6] İnşaat Teknolojisi, Taş Duvarlar. 2014.T.C. Millî Eğitim Bakanlığı yayını, Ankara.
[7] İnşaat Teknolojisi, Doğal Taşları Sınıflandırma ve Tespit Etme. 2013. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı yayını, Ankara.
[8] Erçetin, Sedat “Geleneksel Urfa Evlerinde Çıkma” Akdeniz Sanat Dergisi, 14 (26), 2020, s. 151-168.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapım Teknolojileri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şeyda İnce Gayberi ^*
0000-0002-0981-4022
Türkiye

Neslihan Dalkılıç
0000-0003-3920-9904
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

23 Aralık 2024

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

16 Kasım 2024

Kabul Tarihi

10 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.24012/dumf.1586669

IZ

https://izlik.org/JA27PF79DU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

IEEE

[1]Ş. İnce Gayberi ve N. Dalkılıç, “Geleneksel Urfa Evlerinin Yapım Teknikleri: Temeller ve Duvarlar”, DÜMF MD, c. 15, sy 4, ss. 1003–1020, Ara. 2024, doi: 10.24012/dumf.1586669.