Araştırma Makalesi

Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması

Cilt: 17 Sayı: 1 25 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması

Öz

Bu çalışmada, TBDY (2018) harita katsayıları kullanılarak DD1, DD2 ve DD3 deprem tehlike düzeylerine ait hedef spektrumlara spektral eşleştirme yöntemiyle uyarlanmış kayıtlar kullanılarak bir boyutlu (1B) zemin tepki analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizlerde Hatay–İskenderun 3113 kuvvetli yer hareketi istasyonuna ait VS30 = 240 m/s hız profili kullanılmıştır. Kayıt seçimi, PEER NGA-West2 ve SMD-TR veri tabanlarından seçilmiştir. Her bir deprem düzeyi için doğrusal olmayan (NL) analizler uygulanmış; yüzey spektrumlarıyla taban spektrumlarının oranından periyot-bağımlı büyütme eğrileri elde edilmiştir. Elde edilen büyütme eğrilerinin ortalamaları, TBDY (2018)’de tanımlı Fs–F1 katsayıları ile ve İçen ve Sandıkkaya (2023) ampirik zemin büyütme modeliyle karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, kısa periyot bölgesinde (T < 0.3 s) büyütmelerin yaklaşık 1 civarında olduğunu ve TBDY’nin Fs katsayılarının genel olarak konservatif bir yaklaşım sergilediğini göstermektedir. Uzun periyot bölgesinde (T > 0.6 s) ise büyütmelerin İçen ve Sandıkkaya (2023) modeliyle uyumlu olduğu, ancak TBDY’nin F1 katsayılarının bu bölgede daha düşük kaldığı ve dolayısıyla kısmen yetersiz tahminler ürettiği belirlenmiştir. Bu çalışma, farklı deprem şiddet düzeylerinde (DD1–DD3) doğrusal olmayan davranışın zemin büyütmesi üzerindeki etkisini nicel olarak ortaya koymakta ve TBDY (2018)’deki zemin büyütme katsayılarının özellikle uzun periyot bölgesinde yeniden kalibrasyon gerektirebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Boore, D.M., 2003. Simulation of ground motion using the stochastic method. Pure and applied geophysics, 160(3), pp.635-676.
  2. [2] Rodriguez-Marek, A., Bommer, J.J., Youngs, R.R., Crespo, M.J., Stafford, P.J. and Bahrampouri, M., 2021. Capturing epistemic uncertainty in site response. Earthquake Spectra, 37(2), pp.921-936.
  3. [3] Hashash, Y.M., Ilhan, O., Harmon, J.A., Parker, G.A., Stewart, J.P., Rathje, E.M., Campbell, K.W. and Silva, W.J., 2020. Nonlinear site amplification model for ergodic seismic hazard analysis in Central and Eastern North America. Earthquake Spectra, 36(1), pp.69-86.
  4. [4] Seed, H. B. and Idriss, I. M., Ground Motions and Soil Response During Earthquakes, EERI, 1982.
  5. [5] Rodríguez-Marek et al., “Empirical estimates of site response amplifications,” Earthquake Spectra, 17, 65-84, 2001.
  6. [6] Ozcep, T., Ozcep, F. and Ozel, O., 2013. VS30, site amplifications and some comparisons: The Adapazari (Turkey) case. Physics and Chemistry of the Earth, Parts A/B/C, 63, pp.92-101.
  7. [7] İYİSAN, R. and Haşal, M.E., 2012. Zemin büyütmesi ve yerel koşulların spektral ivmeye etkisi. İTÜDERGİSİ/d, 10(4).
  8. [8] Gücek, S., Afacan, K.B. and Zorluer, İ., 6. 6 Şubat 2023 Depremleri Sonrası Zemin Büyütmesi ve Sıvılaşma Gerçeği: Antakya, Gölbaşı, Türkoğlu Örnekleri. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(3), pp.740-752.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Deprem Mühendisliği, İnşaat Geoteknik Mühendisliği, İnşaat Mühendisliğinde Zemin Mekaniği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2025

Kabul Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İçen, A. (2026). Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1815942
AMA
1.İçen A. Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması. DÜMF MD. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1815942
Chicago
İçen, Abdullah. 2026. “Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1815942.
EndNote
İçen A (01 Mart 2026) Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]A. İçen, “Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması”, DÜMF MD, c. 17, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1815942.
ISNAD
İçen, Abdullah. “Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1815942.
JAMA
1.İçen A. Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması. DÜMF MD. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1815942.
MLA
İçen, Abdullah. “Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 17, sy 1, Mart 2026, doi:10.24012/dumf.1815942.
Vancouver
1.Abdullah İçen. Farklı Deprem Düzeylerinde Doğrusal Olmayan 1B Zemin Tepki Analizi ve TBDY (2018) ile Ampirik Büyütme Fonksiyonu Kıyaslaması. DÜMF MD. 01 Mart 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1815942
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456