Araştırma Makalesi

Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi

Cilt: 17 Sayı: 1 27 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Erzurum gibi yüksek rakımlı ve karmaşık topografyaya sahip bölgelerde fotovoltaik (PV) sistemlerin performansı, standart ışınım haritalarının öngördüğünden daha karmaşık atmosferik süreçlerin etkisi altındadır. Bu çalışmada, kış aylarında Erzurum havzasında karakteristik olarak gözlemlenen sıcaklık terselmesi (enverziyon) ve buna bağlı gelişen partikül madde birikiminin (kirlilik tuzağı) PV verimliliği üzerindeki etkisi mikroklimatik bir modelleme ile incelenmiştir. Çalışma kapsamında, havza tabanı (1850 m) ve atmosferik sınır tabakasının üzerinde kalan yamaç (1950 m) lokasyonları için Tipik Meteorolojik Yıl (TMY) verileri, Mie saçılması ve termal tabakalaşma prensiplerine göre modifiye edilerek iki farklı senaryo oluşturulmuştur. Simülasyon sonuçları, yamaç yerleşiminin yıllık toplam enerji üretiminde ova senaryosuna kıyasla %10,47 oranında (yaklaşık 35 kWh/kWp) bir artış sağladığını göstermektedir. Bu farkın temel nedeninin, kış aylarında ovada oluşan yoğun aerosol tabakasının doğrudan normal ışınımı (DNI) sönümlemesi (%40 varan kayıp) ve yamaçlarda enverziyon kaynaklı daha ılıman bir termal rejim (+4°C) oluşması olduğu belirlenmiştir. Bulgular, Erzurum gibi derin vadilere sahip soğuk iklim bölgelerinde PV yer seçiminde "düz arazi" paradigmasının terk edilerek, kirlilik ve sis katmanının üzerindeki güney cepheli yamaçların tercih edilmesinin, tekno-ekonomik verimliliği artıran kritik bir strateji olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] J. Gooding, H. Edwards, J. Giesekam, and R. Crook, "Solar City Indicator: A methodology to predict city level PV installed capacity by combining physical capacity and socio-economic factors," Solar Energy, vol. 95, pp. 325–335, 2013, doi: 10.1016/j.solener.2013.06.027.
  2. [2] S. Ding, B. Qiu, and Y. Luo, "Co-benefits of aerosol pollution mitigation in enhancing solar photovoltaic power generation in China," Environ. Res. Lett., vol. 20, no. 10, p. 104055, 2025, doi: 10.1088/1748-9326/ae0502.
  3. [3] M. Bazilian et al., "Re-considering the economics of photovoltaic power," Renewable Energy, vol. 53, pp. 329–338, 2013, doi: 10.1016/j.renene.2012.11.029.
  4. [4] W. F. Holmgren, C. W. Hansen, and M. A. Mikofski, "pvlib python: a python package for modeling solar energy systems," JOSS, vol. 3, no. 29, p. 884, 2018, doi: 10.21105/joss.00884.
  5. [5] W. de Soto, S. A. Klein, and W. A. Beckman, "Improvement and validation of a model for photovoltaic array performance," Solar Energy, vol. 80, no. 1, pp. 78–88, 2006, doi: 10.1016/j.solener.2005.06.010.
  6. [6] S. Haci, B. Ismail, and C. Serkan, "Turkey’s Energy Strategy for 2023 Targets after 2000 MW Giant Renewable Energy Contract," E3S Web Conf., vol. 64, p. 1001, 2018, doi: 10.1051/e3sconf/20186401001.
  7. [7] P. Kuhn et al., "Validation of an all‐sky imager–based nowcasting system for industrial PV plants," Progress in Photovoltaics, vol. 26, no. 8, pp. 608–621, 2018, doi: 10.1002/pip.2968.
  8. [8] D. Faiman, "Assessing the outdoor operating temperature of photovoltaic modules," Progress in Photovoltaics, vol. 16, no. 4, pp. 307–315, 2008, doi: 10.1002/pip.813.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Fotovoltaik Cihazlar (Güneş Pilleri), Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Şubat 2026

Kabul Tarihi

3 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yeşilyurt, M. K. (2026). Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 17(1). https://doi.org/10.24012/dumf.1881631
AMA
1.Yeşilyurt MK. Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi. DÜMF MD. 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1881631
Chicago
Yeşilyurt, Muhammet Kaan. 2026. “Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 (1). https://doi.org/10.24012/dumf.1881631.
EndNote
Yeşilyurt MK (01 Mart 2026) Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17 1
IEEE
[1]M. K. Yeşilyurt, “Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi”, DÜMF MD, c. 17, sy 1, Mar. 2026, doi: 10.24012/dumf.1881631.
ISNAD
Yeşilyurt, Muhammet Kaan. “Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 17/1 (01 Mart 2026). https://doi.org/10.24012/dumf.1881631.
JAMA
1.Yeşilyurt MK. Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi. DÜMF MD. 2026;17. doi:10.24012/dumf.1881631.
MLA
Yeşilyurt, Muhammet Kaan. “Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 17, sy 1, Mart 2026, doi:10.24012/dumf.1881631.
Vancouver
1.Muhammet Kaan Yeşilyurt. Mikroklimatik Farklılıkların Fotovoltaik Panel Verimliliği Üzerine Etkisi: Tipik Meteorolojik Erzurum Yılı İçin Ova İçi ve Yamaç Yerleşimlerinin Karşılaştırmalı Analizi. DÜMF MD. 01 Mart 2026;17(1). doi:10.24012/dumf.1881631
DUJE tarafından yayınlanan tüm makaleler, Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. Bu, orijinal eser ve kaynağın uygun şekilde belirtilmesi koşuluyla, herkesin eseri kopyalamasına, yeniden dağıtmasına, yeniden düzenlemesine, iletmesine ve uyarlamasına izin verir. 24456