TR
EN
Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi
Öz
Araştırmacılar, klasik optimizasyon tekniklerinin kullanılmasının yetersiz olduğu problemler için farklı
çözüm arayışlarına girmiş, çalışmalarını bu yönde devam ettirmişlerdir. Yapay zeka optimizasyon teknikleri
ise bu çalışmaların bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Yapay zeka optimizasyon teknikleri, karmaşık
optimizasyon problemlerinin çözümünde sık sık kullanılmaya başlanmış ve olumlu sonuçlar verdiği
görülmüştür. Doğadan esinlenen algoritmaların yeni bir dalı olan sürü zekâsı yaklaşımı, böceklerin
içgüdüsel problem çözme becerilerini kullanan etkili metasezgisel yöntemler geliştirebilmek için böcek
davranışlarının modellenmesine odaklanmıştır. Yapay Arı Kolonisi (YAK) Algoritması da sürü zekasına
sahip olan arıların davranışlarını esas alıp geliştirilmiş ve karmaşık problemlerin çözümünde kullanılmaya
başlanmıştır.
Bu çalışmada da, doğrusal olan parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin sürü zekası yaklaşımına
örnek olan yapay zeka optimizasyon tekniklerinden Yapay Arı Kolonisi (YAK) Algoritması ile modellenmesi
gerçekleştirilmiş olup, Genetik algoritma (GA) ve Klonal Seçme Algoritması (KSA) ile başarımı
karşılaştırılmıştır. Benzetim çalışmalarında literatürde kıyaslama problemlerinde sıklıkla kullanılan bir adet
doğrusal parametrik ve bir adet doğrusal olmayan gerçek sistem bu algoritmalar yardımıyla
modellendirilmiştir. Benzetim sonuçlarına göre doğrusal parametrik sistemlerin modellenmesinde YAK
algoritması, GA’ya çok yakın bir sürede parametre tahmini yapmış, farklı koloni sayılarında ise hem
GA’dan hemde KSA’dan daha düşük modelleme hatası ile sonuç alındığı görülmüştür. Doğrusal olmayan
gerçek sistem modellemelerde ise aynı durum söz konusu olup, koloni sayılarındaki değişime bağlı olarak
YAK algoritması, GA ve KSA’na göre daha düşük hata ve daha erken sürede sistemi modelleyebildiği
görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2014
Gönderilme Tarihi
1 Aralık 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 5 Sayı: 2
APA
Özer, Ş., & Baran, İ. (2014). Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 5(2), 111-118. https://izlik.org/JA23RG36UW
AMA
1.Özer Ş, Baran İ. Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi. DÜMF MD. 2014;5(2):111-118. https://izlik.org/JA23RG36UW
Chicago
Özer, Şaban, ve İbrahim Baran. 2014. “Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 5 (2): 111-18. https://izlik.org/JA23RG36UW.
EndNote
Özer Ş, Baran İ (01 Aralık 2014) Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 5 2 111–118.
IEEE
[1]Ş. Özer ve İ. Baran, “Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi”, DÜMF MD, c. 5, sy 2, ss. 111–118, Ara. 2014, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23RG36UW
ISNAD
Özer, Şaban - Baran, İbrahim. “Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 5/2 (01 Aralık 2014): 111-118. https://izlik.org/JA23RG36UW.
JAMA
1.Özer Ş, Baran İ. Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi. DÜMF MD. 2014;5:111–118.
MLA
Özer, Şaban, ve İbrahim Baran. “Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 5, sy 2, Aralık 2014, ss. 111-8, https://izlik.org/JA23RG36UW.
Vancouver
1.Şaban Özer, İbrahim Baran. Doğrusal parametrik ve doğrusal olmayan gerçek sistemlerin yapay arı kolonisi algoritması kullanılarak modellenmesi. DÜMF MD [Internet]. 01 Aralık 2014;5(2):111-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23RG36UW