TR
EN
Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı
Öz
Şiddetli yağış ve taşkın oluşumu gibi uç hava olaylarının iklimin ısınması ile beraber çok daha sık olacağı
öngörülmektedir. Hidrolojik tahminler taşkına müdahele ve su kaynakları ile alakalı olarak karar vericiler
için kritik olmasına rağmen şu anki iklim yada atmosfer tahminleri hidrolojik tahminler için genellikle
yeterli seviyede bir destek sağlayamıyorlar. Bunun sebepleri de, kaba alansal çözünürlüklü
iklimsel/meteorolojik tahminler, hidrolojik model ile meteorolojik tahminleri birleştiren ara yüzdeki
eksiklikler, ve model sisteminde kullanılan küçük çözünürlüklü girdi verisindeki yetersizlikler olarak
açıklanabilir.
Bu çalışmanın amacı belirtilen alanlarda iyileştirmeler yaparak bir hidrolojik tahmin periyodu için kara
yüzeyi-atmosfer etkileşimlerini, iklimsel durumların etkilerini, ve başlangıçtaki orta-ölçekli
hidrometeorolojik yapıyı daha doğruca ele almaktır. Bu kapsamda, uzaktan algılamalı yağış verilerinin
kullanımı ile modellerin kaba alansal çözünürlük problemine çözüm aranırken karayüzey ve atmosfer
modellerinin birleşik kullanımı ile de kritik yüzey süreçleri daha ileri düzeye getirilmiş olur. Ayrıca, üç
boyutlu veri asimilasyon tekniğinin kullanımı ile model başlangıç şartlarındaki orta ölçekli
hidrometeorolojik yapı daha güvenilir bir şekilde temsil edilir. Böylelikle hidrolojik tahminlerde başarının
artırılması amaçlanmıştır.
Bu çalışma, ‘NOAH’ kara-yüzey modeline bağlı ‘WRF’ modelini içeren yüksek grid çözünürlüklü bir
hidrometeorolojik model sisteminin ileri seviye grid tabanlı bir hidrolojik model ile kullanılmasını
amaçlamıştır. Model sisteminin performansı Türkiye’nin Batı Karadeniz Havzası’nda seçilmiş 25 adet
şiddetli yağış olayları ve buna bağlı oluşan taşkınlar için değerlendirilmiştir. WRF asimilasyon ile beraber
yağış şiddetinde ve zamanlamasında iyileştirmeler sağlamış ve bu iyileştirmelerde model tarafından
oluşturulan taşkın hidrograflarınada yansımıştır. Uydu yağışları genel olarak yağışı az tahmin etmiş ve
WRF modeline göre daha az başarılı olmuştur. Taşkın tahminlerinde güvenilir yağış girdilerine ihtiyaç
olduğundan WRF modeli içinde asimilasyonun kullanılması çok önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
1 Aralık 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
Yücel, İ., Önen, A., & Yılmaz, K. K. (2016). Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 7(2), 201-216. https://izlik.org/JA83UK57EM
AMA
1.Yücel İ, Önen A, Yılmaz KK. Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı. DÜMF MD. 2016;7(2):201-216. https://izlik.org/JA83UK57EM
Chicago
Yücel, İsmail, Alper Önen, ve Koray K. Yılmaz. 2016. “Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 7 (2): 201-16. https://izlik.org/JA83UK57EM.
EndNote
Yücel İ, Önen A, Yılmaz KK (01 Aralık 2016) Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 7 2 201–216.
IEEE
[1]İ. Yücel, A. Önen, ve K. K. Yılmaz, “Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı”, DÜMF MD, c. 7, sy 2, ss. 201–216, Ara. 2016, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UK57EM
ISNAD
Yücel, İsmail - Önen, Alper - Yılmaz, Koray K. “Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 7/2 (01 Aralık 2016): 201-216. https://izlik.org/JA83UK57EM.
JAMA
1.Yücel İ, Önen A, Yılmaz KK. Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı. DÜMF MD. 2016;7:201–216.
MLA
Yücel, İsmail, vd. “Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı”. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2016, ss. 201-16, https://izlik.org/JA83UK57EM.
Vancouver
1.İsmail Yücel, Alper Önen, Koray K. Yılmaz. Bir taşkın tahmin sisteminin değerlendirilmesi:Nümerik hava tahmin modeli, veri asimilasyonu ve uydu yağışlarının kullanımı. DÜMF MD [Internet]. 01 Aralık 2016;7(2):201-16. Erişim adresi: https://izlik.org/JA83UK57EM