Bulanık veri zarflama analizi ile beton pompası seçimi

Volkan Arslan; Serdar Ulubeyli

Bulanık veri zarflama analizi ile beton pompası seçimi

Öz

Bu çalışmanın amacı, inşaat sektöründeki makine seçimleri problemine, beton pompası açısından yaklaşmak ve beton pompası üreticileri ve kullanıcılarına, üretim ve satın alma süreçlerinde yardımcı olabilecek bir yöntem ortaya koymaktır. Bu kapsamda, çok ölçütlü karar verme problemlerini çözmek için kullanılan yöntemlerden biri olan veri zarflama analizi, elde edilen verilerin bazılarının bulanık sayılar olmaları nedeniyle, bulanık veri zarflama analizi (BVZA) olarak kullanılmıştır. Hesaplamalarda hem bulanık ve hem de normal sayıları aynı anda işleyebilmek için Madea ve diğerleri (1998) tarafından geliştirilen ve Saati ve diğerleri (2002) tarafından iyileştirilen α-kesim kümeleri yaklaşımından faydalanılmıştır. Çalışma kapsamında, Türkiye’de faaliyet gösteren üç farklı beton pompası üreticisi tarafından üretilen aynı tipteki birer adet beton pompasının özellikleri ve beton pompası kullanıcısı 70 adet firmanın makine sorumluları ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler kullanılarak, söz konusu beton pompalarının etkinlikleri hesaplanmıştır. Bu etkinlik hesaplaması sırasında Charnes-Cooper-Rhodes yöntemi ile elde edilen eşitlikler kullanılmıştır.

Sonuç olarak, değerlendirmeye alınan üç farklı beton pompası içerisinden B3 kodlu beton pompası, etkinlik değeri en yüksek olan seçenek olarak belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda elde edilen bulguların; beton pompası üreticilerinin pazardaki durumlarını görmelerine, ürünlerini geliştirerek rekabet güçlerini artırmalarına ve potansiyel alıcı ve kullanıcıların en uygun ürünü seçmelerine yardımcı olabilecekleri düşünülmektedir. Ayrıca BVZA’nın, çok ölçütlü karar verme problemlerinde karşılaşılan farklı tür ve birimlerdeki verilerin, mevcut kısıtlarla birlikte değerlendirilmesinde kullanılabilecek oldukça faydalı bir yöntem olduğu ortaya konulmuştur. Bu yöntem ile bir veya birden çok parametre hedeflenerek hesaplamalar yapılabilmekte ve karar verme sürecinde avantaj sağlanabilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Beton pompası,BVZA,Çok ölçütlü karar verme,inşaat makineleri

Kaynakça

Akkoyun Ö. ve Toprak Z.F., (2012). Fuzzy-based quality classification model for natural building stone blocks, Engineering Geology, 133–134, 66-75.
Aluclu, I., Dalgic, A. ve Toprak, Z.F., (2008). A fuzzy logic-based model for noise control at industrial workplaces, Applied Ergonomics, 39, 3, 368-378.
Chang, P. T. ve Lee, J. H (2012). A fuzzy DEA and knapsack formulation integrated model for project selection, Computers & Operations Research, 39, 112–125.
Coelli, T., Rao, D. ve Battese, D. (1998). An introduction to efficiency and productivity analysis, Kluwer Academic Publishers, Boston, Dordrecht, London.
Cook, W. D. ve Green, R. H. (2000). Project prioritization: A resource-constrained data envelopment analysis approach, Socio-Economic Planning Sciences, 34, 85–99.
Cooper, W., Seiford, L. ve Tone, K. (2000). Data envelopment analysis: a comprehensive text with models, applications, references and DEA-solver software, Kluwer Academic Publishers, Boston, Dordrecht, London
El-Mashaleh, M. (2010). Decision to bid or not to bid: a data envelopment analysis approach, Canadian Journal of Civil Engineering, 37, 1, 37–44.
El-Mashaleh, M. S, Rababeh, S. M. ve Hyari, H. H. (2010). Utilizing data envelopment analysis to benchmark safety performance of construction contractors, International Journal of Project Management, 28, 61–67.

Guo, P. ve Tanaka, H. (2001). Fuzzy DEA: a perceptual evaluation method, Fuzzy Sets and Systems, 119, 149–160.
Kao, C. ve Liu, S. T.(200). Data envelopment analysis with missing data: an application to university libraries in Taiwan, The Journal of the Operational Research Society, 51, 8, 897–905.
Ksiazek, M., Nowak, P., Roslon, J., ve Wieczorek, T., (2014). Multicriteria assessment of selected solutions for the building structural walls, Proceedings, XXIII R-S-P seminar, Theoretical Foundation of Civil Engineering, 406 – 411, Wrocław.
Lertworasirikula, S., Fanga, S. C., Joinesb, J. A. ve. Nuttlea, H. L. (2003). Fuzzy data envelopment analysis (DEA): a possibility approach, Fuzzy Sets and Systems, 139, 2, 379–394.
Li, Q., Wang, K., ve Cross, S. (2013) Evaluation of warm mix asphalt (WMA): a case study, Proceedings, Airfield and Highway Pavement Conference, 118-127, Los Angeles.
Meada, Y., Entani, T. ve Tanaka, H. (1998). Fuzzy DEA with interval efficiency, Proceedings of the 6th European Congress on Intelligent Techniques and Soft Computing, 2, 1067–1071, Aachen.
Oruç, K. (2008). Veri zarflama analizi ile bulanik ortamda etkinlik ölçümleri ve üniversitelerde bir uygulama, Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Isparta.
Ozbek, M., de la Garza, J. ve Triantis, K. (2010). Efficiency measurement of bridge maintenance using data envelopment analysis, Journal of. Infrastructe System, 16, 1, 31–39.
Saati, S. M. ve Memariani, A., (2005). Reducing weight flexibility in fuzzy DEA, Applied Mathematics and Computation, 161, 611–622.
Saati, S. M., Memariani, A. ve Jahanshahloo, G. R. (2002). Efficiency analysis and ranking of DMUs with fuzzy data, Fuzzy Optimization and Decision Making, 1, 3, 255–267.
Sengupta, K. J. (1992). A fuzzy system approach in data envelopment analysis, Computer Mathematics and Application, 24, 8/9, 259–266.
Tam, C. M., Tong, T. K. L., and Wong, Y. W. (2004). Selection of concrete pump using the superiority and inferiority ranking method, Journal of Construction Engineering and Management, 130, 6, 827–834.
Tatari, O. ve Kucukvar, M. (2012). Eco-Efficiency of construction materials: data envelopment analysis, Journal of Construction Engineering and Management, 138, 6, 733–741.
Taylan, O., Bafail, O. A, Abdulaal, M. S. R. ve Kabli, M. R. (2014). Construction projects selection and risk assessment by fuzzy AHP and fuzzy TOPSIS methodologies, Applied Soft Computing, 17, 105 – 116.
Toprak, Z.F., (2009). Flow discharge modeling in open canals using a new fuzzy modeling technique (SMRGT), CLEAN-Soil, Air, Water, 37, 9, 742–752.
Toprak, Z.F. ve Cigizoglu, H.K., (2008). Predicting longitudinal dispersion coefficient in natural streams by artificial intelligence methods, Hydrological Processes, 22, 20, 4106-4129.
Toprak, Z.F. ve Savci, M.E., (2007). Longitudinal dispersion coefficient modeling in natural channels using fuzzy logic, CLEAN-Soil, Air, Water, 35, 6, 626-637.
Toprak, Z.F., Eris, E., Agiralioglu, N., Cigizoglu, H.K., Yilmaz, L., Aksoy, H., Coskun, G., Andic, G. ve Alganci, U., (2009). Modeling monthly mean flow in a poorly gauged basin by fuzzy logic, CLEAN-Soil, Air, Water, 37, 7, 555-564.
Toprak Z.F., Hamidi N, Kisi O, ve Gerger R., (2014). Modeling dimensionless longitudinal dispersion coefficient in natural streams using artificial intelligence methods, KSCE Journal of Civil Engineering March 2014, 18, 2, 718-730.
Torfi, F., Farahani, R. Z., ve Rezapour, S. (2010). Fuzzy AHP to determine the relative weights of evaluation criteria and Fuzzy TOPSIS to rank the alternatives, Applied Soft Computing, 10, 2, 520-528.
Ulubeyli, S. and Kazaz, A. (2009). A multiple criteria decision-making approach to the selection of concrete pumps, Journal of Civil Engineering and Management, 15, 4, 369–376.
Wang, C. H., Chuang, C. C. ve Tsai, C. C. (2009). A fuzzy DEA–Neural approach to measuring design service performance in PCM projects, Automation in Construction, 18, 702 – 713.
Zadeh, L. (1965), Fuzzy sets, Information and Control, 8, 338–353.
Zadeh, L. (1975), The concept of a linguistic variable and its application to approximate reasoning, Information Sciences, 8, 199–249.
Zhou, Z., Zhao, L , Lui, S. ve Ma, C. (2012). A generalized fuzzy DEA/AR performance assessment model, Mathematical and Computer Modelling, 55, 2117–2128.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Volkan Arslan ^*

Serdar Ulubeyli Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2017

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2015

Kabul Tarihi

25 Mart 2016

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 8 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA73ZN65CE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

IEEE

[1]V. Arslan ve S. Ulubeyli, “Bulanık veri zarflama analizi ile beton pompası seçimi”, DÜMF MD, c. 8, sy 1, ss. 1–12, Mar. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73ZN65CE