EN
TR
ОНОМАСТИКЭМ ЩЫЩ ЛЕКСИКЭ ЗАНЭХЭУ Л.Я. ЛЮЛЬЕ ИӀОФШӀАГЪЭХЭМ КЪАХЭДГЪЭЩЫГЪЭХЭМ БЗЭ ЗЭГЪЭШӀЭНЫМКӀЭ МЭХЬАНЭУ ЯӀЭР
Öz
Тиӏофшӏэн зыфэгъэхьыгъэр ономастикэм (цӏэхэр зэраусрэ шӏыкӏэм) иӏахьэхэм ащыщэу лъэкъуaцӏэхэу (антропонимиехэу), лъэпкъыцӏэхэу (этнонимхэу), чӏыпӏацӏэхэу (топонимхэу), псыхъуацӏэхэу (гидронимхэу) Люлье иӏофшӏагъэхэу «Урыс-адыгэ гущыӏалъэм», тарихъ-этнографие тхыгъэхэм къахэдгъэщыгъэхэр ары. Мы ӏофшӏагъэхэм къадэхьэгъэ материалхэр Люлье хы Шӏуцӏэ ӏушъо шапсыгъэ зыщэӏэ лъэхъаным чӏыпӏэрыс адыгэ лъэпкъхэм ящыӏакӏэ-псэукӏэ нэшанэхэм акӏырыплъызэ, яупчӏзэ къыугъоигъэх. Шапсыгъэ лӏакъохэу, лъэкъуацӏэхэу нахь бэрэ узэрихьылӏэн плъэкӏыщтхэр Люлье къыхегъэщых. Лӏакъо пэпчъи лъэкъоцӏэ пчъагъэ гъэнэфагъэу къыхеубытэх. «Урыс-адыгэ гущыӏалъэм» ыкӏи тарихъ-этнографие тхыгъэхэм адыгэ лъэпкъыцӏэхэр къыщепчъых. Тарихъымкӏэ мэхьанэ ин зиӏэр зыцӏэ нахь къэмынэу адыгэ лъэпкъым хэкӏодыкӏыгъэхэ лъэпкъхэр ары. Ижърэ Адыгэ Хэкум ишъолъыр ит псыхъохэу шъэм ехъу Люлье хегъэунэфыкӏы. Этнографие тхыгъэхэм чӏыпӏацӏэхэми тащыӏокӏэ. Тхьабэ диным илъэужхэу къэнагъэхэу Тхьацӏэхэм, тхьалъэӏухэм ягугъу къыщешӏы.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Tsunoda, T. (2005). Language endangerment and language revitalization (Trends in linguistics. Studies and monographs; 148) 2005. Berlin: Walter de Gruyter GmbH & Co. KG: D-10785.
- Блягоз , З. У., & Тхаркахо, Ю. А. (2002). Адыгейские имена и фамилии. Майкоп: ГУРИПП «Адыгея».
- Коков, Д. (1974). Адыгская (черкесская) топонимия . Нальчик: Эльбрус.
- Люлье, Л. (1846). Словарь русско-черкесский или адигский, с краткою грамматикою сего последнего языка. Одесса: Городская типография.
- Люлье, Л. (1991). Историко-этнографические статьи. Киев: Уо мшк мадпр.
- Меретуков, К. (1994). История адыгейских названий. Майкоп: Адыгейское реаспублик. Кн. Изд-во.
- Намитокова, Р. (21 Фев. 2007 г.). Связующая нить времен и народов. Советская Адыгея, стр. 6.
- Суперанская, А. (1973). Общая теория имени собственного . Москва: Наука.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kültürel çalışmalar (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
5 Haziran 2024
Kabul Tarihi
22 Ekim 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: Özel Sayı