HZ. MUHAMMED SALLALLAHÜ ALEYHİ VESELLEM'İN EĞİTİM LİDERLİĞİ

Öz

Bu araştırmanın amacı Hz. Muhammed (sallallahü aleyhi vesellem)’in eğitim öğretime verdiği önem, eğitim felsefesi, yöneticilik davranışları ve eğitimsel liderlik özelliklerinin belirlenmesidir. Hz. Muhammed (sallallahü aleyhi vesellem)’in eğitim anlayışı ve öğretmenlik mesleğine bakışı, eğitimci olarak sahip olduğu özellikler, eğitim ve öğretime verdiği önem ve yöneticilik davranışları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımıyla doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma alanını, Kuranı Kerim, hadis kitapları (Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Nesai, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Ebu Davut, Sünen-i İbn Mace) oluşturmaktadır. Araştırmaya ilişkin verilerin toplanması doküman incelemesi tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizi betimsel analiz yönteminin; çerçeve oluşturma, tematik çerçeveye göre verilerin işlenmesi ve bulguların yorumlanması yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Hz. Muhammed (sallallahü aleyhi vesellem) öğretmenlik mesleğinin ve bilimin ne kadar önemli olduğunu, bilimle uğraşanların ibadet yaptıklarını, onların bu uğraşları esnasında Allah yolunda olduklarını, insanlığa faydalı ilim öğrenilmesini, öğrenilen bilgilerin yaşanılan hayatta uygulanmasının gerekliliğini ifade ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Aklın kullanılması, liyakat ilkesine göre hareket edilmesi, insanlara güçlerinin yeteceği kadar, yetenekleri ve donanımları oranında iş yüklenmesi ve sorumluluk verilmesi gerektiği, eğitim liderliğinde sevgi ve merhamet özelliklerinin öne çıktığı ortaya çıkmıştır

Anahtar Kelimeler

• Eğitimci Peygamber, bilgi, eğitimsel liderlik, eğitim yönetimi

THE PROPHET MUHAMMAD’S EDUCATIONAL LEADERSHIP

Abstract

The aim of this study is to determine the importance given to education, the Prophet Muhammad’s philosophy of education, behaviours of management and features of educational leadership. The Prophet Muhammad’s educational understanding, his personality and views as a human and a prophet, the characteristics he had as a teacher, the importance he gave to education and training and also the behaviours of management have been tried to be determined. In this study, the document examining method has been used with the qualitative research. The study consists of the Holy Koran, the Hadis books and other Works in the context. Collecting the datas related to this study has been done with the document examining method. The analysis of the datas acquired has been taken place with the technique of the descriptive analyze. The Prophet Muhammad has signified that education-teaching and science are very important and has added the necessity of being learned information in the name of humanity and transferring the information to the real life. The necessity of using mind, acting according to the principle of merit and to give people responsibility and work in proportion of their abilities and the priority of love and mercy in educational leadership has emerged.

Keywords

• Muhammad as a teacher, information, education-teaching methods, management of education

Kaynakça

1. Akyüz, Y., (1994). Türk Eğitim Tarihi (Başlangıçtan 1993’e). İstanbul: Kültür Koleji Yayınları.
2. Arıkan, H.,(1998). Muhtasar İslam Tarihi Siyer-i Nebi (Peygamber Efendimizin Hayatı). İstanbul: Fazilet Neşriyat.
3. Canan, İ., (1997). Hadis Ansiklopedisi Kütübü Sitte. (Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Nesai, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Ebu Davut, Sünen-i İbn Mace) Ankara: Akçağ Yayınevi.
4. Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (2011). Hak Dini Kur'an Dili (Meal), http://www.kuranikerim.com/m_elmalili_index.htm (Erişim: 05.04.2011).
5. Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır (t.y.). Hak Dini Kur'an Dili. (Sadeleştirilmiş), İstanbul: Feza Gazetecilik A.Ş.
6. Ertuğrul, H., (2006). Herkesin Öğretmeni Hz. Muhammed (a.s.m.). İstanbul: Nesil Yayınları
7. http://www.islam-tr.net/islami-kavramlar/797-ameller-niyetlere-goredir.html Ameller Niyetlere Göredir. Erişim: 20.05.2011.
8. http://tr.wikipedia.org/wiki/Elmal%C4%B1l%C4%B1_Muhammed_Hamdi_Yaz%C4% B1r (Erişim: 05.04.2011).

9. http://www.sorularlaislamiyet.com/qna/3962/ameller-niyetlere-goredir-hadisini-nasilanlamaliyiz.html
10. Ameller niyetlere göredir- hadisini nasıl anlamalıyız? Erişim: 20.05.2011.
11. Kilinçli, S., (2007). Akıl İle İlgili Hadislerin Tesbit ve Tenkidi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Adana.
12. Muhyiddin-i Nevevi (1991). Riyazüs-Salihin ve Tercemesi (Çeviri: Kıvamüddin Burslan & H.Hüsnü Erdem). Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları.
13. Nural, E., (2010). Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Ders Notları .(Yayınlanmamış). KTÜ, EYTPE, Trabzon.
14. Nural, E., (2008). İnsan İlişkileri ve İletişim.(Editör: Adem Solak). Ankara: Hegem Yayınları.