BİLİM TARİHİ ÇALIŞMALARININ TOPLUMSAL MANEVİYATA KATKILARI: PROF. DR. FUAT SEZGİN ÖRNEĞİ

“2019 Prof. Dr. Fuat SEZGİN Yılı” ilan edilmesiyle birlikte ülkemizde birçok üniversite ve kurum tarafından Prof. Dr. Fuat SEZGİN’i anma ve İslam’da Bilim ve Teknik temalı ulusal ve uluslararası düzeyde çeşitli etkinlikler düzenlenmiştir. Yapılan etkinlikleri genel olarak incelediğimizde, ele alınan konuların “İslam’da Bilimler Tarihi,” “Prof. Dr. Fuat SEZGİN’in ilmi kişiliği ve eserleri”, “İslam Medeniyetinin Geri Kalmışlığının Nedenleri”, “İslam’ın Terakkiye Mani Olmadığı” vb etrafında toplandığını söyleyebiliriz. Oysa dünya bilim tarihine bir göz attığımızda zamanın ruhu (zeitgeist), toplumsal ihtiyaç ve şartlar meydana çıkmadan bilimsel sıçrayışlar gerçekleşmemektedir. Bu durumda bilimsel gelişmeler için onların hangi ortamlarda filizlendiği ve hazırlayan sebepler, insanın yeni şeyler “keşfetme arzusu”, toplumun dinamik ve özellikleri de önem arz etmektedir. Ancak tarihî dönüm noktalarındaki olayların kahramanları ve bilimsel keşiflerin aktörleri insanların dikkatlerini daha çok celbetmektedir. Bu makalede, Prof. Dr. Fuat Sezgin’in, gerçekleştirmiş olduğu ilmi çalışmalarla Müslüman toplumun “aşağılık” duygusundan kurutulmasına ve toplumsal maneviyatın güçlenmesine dair ne gibi katkılarının olduğu üzerinde durulacaktır. Özellikle kutsal kitap Kuran’ın “insana”(Mümine)/Müslüman topluma yüklemiş olduğu misyonu hatırlatmada; insanın “fiziksel-sosyal-kültürel-aşkın ekoloji”lerle ilişkisini aktif hale getirmede; Batı Bilim tarihçiliği karşısında Doğu bilim adamlarının günümüzde hak ettiği itibarın kazanılmasında ve “bilimsel karakter inşasında” toplumsal maneviyatın dirilişine Sayın Sezgin çeşitli katkılar sağlamıştır. Yöntem olarak Prof. Dr. Fuat SEZGİN’in eserleri ve konuyla ilgili yazılan akademik çalışmalar taranmıştır. Ayrıca Prof. Dr. Fuad SEZGİN tecrübesinden hareketle bazı tespitler yapılarak Müslüman toplumun maneviyatını güçlendirme yönünde, “milli insan modeli”mizin geliştirilmesinde çeşitli önerilerde bulunulacaktır. Zira mesele “insan yetiştirme”, mirasa sahip çıkma ve ufuk meselesidir.