KUZEY MAKEDONYA MÜSLÜMANLARININ GÜNÜMÜZDE EN YAYGIN SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Öz
Yugoslavya’nın dağılması ile birlikte, Balkanlarda
etnik çatışmalar (1991) başlamıştır. Önce Slovenya ve Hırvatistan, ardından
Bosna-Hersek ve Makedonya’nın bağımsızlıklarını ilan etmeleriyle Balkanlarda
yeni bir dönem başlamıştır. Makedonya’da Müslümanlar nüfusun %40’ından
fazlasını oluşturmakla birlikte ülke, en fazla Müslüman vatandaşa sahip 5.
Avrupa ülkesidir. Kökleri ve cinsiyetleri itibariyle Slav ırkına mensup olan
Makedonların Müslümanlarla tanışması Osmanlı öncesine rastlamaktadır. Ancak
14.asırda Osmanlıların bölgeyi fethetmesiyle birlikte İslam bölgede hızla
yayılmaya başlamıştır. Makedonlar, o günden bugüne mensubu oldukları İslam dini
üzere yaşamaktadırlar. Her ne kadar Yugoslavya Cumhuriyeti’nin bir parçası
oldukları dönemlerde dinsizleştirilme politikasına maruz kalmışlarsa da
özellikle 1990’lı yıllardan sonra yeninden eski dinî değerlerine dönme ve
onları yaşama yolları aramaya başlamıştır. Makedonya, Osmanlı döneminde farklı
din mensuplarının birlikte yaşadığı, kişilerin inançlarını özgürce yaşayabildikleri
bir ülke olup, insanların bu farklılığa büyük bir saygı içinde oldukları bir
vakıadır. Başlangıçta örnek gösterilecek kadar toplumsal anlamda dini
ritüellere duyulan bu saygı insanlar arasındaki ilişkilere de yansımış, kişiler
çatışmadan uzak, sevgi içinde ve kardeşçe yaşamışlardır. Ancak ilerleyen
süreçlerde Hıristiyanlar lehine ayrımcılıklar başlamış ve 2001 yılında büyük
bir etnik çatışmanın kıyısından dönülmüştür. Ohri anlaşmasıyla sonlandırılan
çatışma sonrası Kuzey Makedonya siyasi idareleri her geçen gün Müslümanların
elde ettikleri hak, hukuk ve yasal statüyü her geçen gün kısıtlama yoluna
gitmişlerdir. Hıristiyanlara göre adeta ikinci sınıf vatandaş muamelesi
gördüğünü düşünen Müslümanların sayısı ve en büyük sorunlarının ortaya
çıkarılması makalenin esas amacıdır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
İstanbul Üniversitesi BAP Birimi
Proje Numarası
29636
Teşekkür
İstanbul Üniversitesi BAP Birimine "Balkanların Geleceği Açısından Makedonya’da Dini Aşırılıklar ve Etnik Barış" başlıklı güdümlü projemizi desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Ağanoğlu, Y. (2012), Yücel Teşkilatı, İstanbul: Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği Yayınları.
- Akman, H. (2006), Paylaşılamayan Balkanlar, İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
- Arif, K. (2010), Bağımsızlıktan günümüze kadar Makedonya'da din eğitimi (1991-2010). Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Din Eğitimi Bilim Dalı.
- Artuç, İ. (1988), Balkan Savaşı, İstanbul: Kastaş Yayınları.
- Aslantaş, S. (2007), Osmanlı’da Sırp İsyanları, 19, Yüzyılın Şafağında Balkanlar, İstanbul: Kitap Yayınevi.
- Bağcı, H. (1998), Güvenlik Politikaları ve Risk Analizi Çerçevesinde Balkanlar, Ankara: Dış Politika Enstitüsü.
- Bahadır, G. (2002), Batı’dan Doğu’ya Uzanan Çizgide Balkanlar ve Türkler, Konya, Çizgi Kitabevi Yayınları, Ağustos,Bora, T. (1995), Yugoslavya, Milliyetçiliğin Provokasyonu, İstanbul: Birikim Yayınları.
- Çavuşoğlu, H. (2007), “Yugoslavya-Makedonya” Topraklarından Türkiye’ye Göçler ve Nedenleri, Bilig, Bahar, sayı 41: 123-154.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mehmet Dalkılıç
*
0000-0002-2920-6008
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
2 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
18 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 9 Sayı: 1