Sıhhat ü Maraz’da Alegorik Devlet Yönetimi
Öz
Sıhhat ü Maraz, Fuzuli’nin insan sağlığı hakkında yazdığı alegorik mesnevisidir. Mesnevide vücut ülke, organlar ülkenin şehirleri, Ruh devlet başkanı, Mizac Ruh’un eşi, ahlat (dört sıvı) Mizac’a bağlı kuruluşlardır. Ülkenin başkenti Gönül şehridir. Bu şehirde Umid, Havf, Gam, Adavet, Mehabbet ve Ferah tabiatlarına uygun icraatları olan kimselerdir. Menfi icraata sahip olan Havf, Gam, Adavet şehirden sürülür. Düşman tavırlı bu üç sürgün içeriden ahlat ile işbirliği ederek Sıhhat’e savaş açarlar. Akıl, Perhiz’i göreve getirir ve düşmanları püskürtür. Maraz, Za’f ile ittifak edip yeniden saldırır. Mizac Ahlat ile barış yapar ve birlikte savaşı kazanırlar. Ruh bundan sonra kendine çeki düzen verir. Hüsn, Muhabbet ve Aşk’la tanışır; barışı temin eder. Bu eserde yer alan vücut ülkesinde sağlık yönetimi, vatanda sağlıklı yönetimle eşdeğerdir. Beden ülkesi onun mikro temsilidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aktan, M. F. (2021). Siyâset-nâme (Bir Nasîhatü’l-Mülk Tercümesi). Sonçağ Akademi.
- Aristotales (1978). Poetika, Çeviren İsmail Tunalı, Remzi Kitabevi. İstanbul.
- Eliaçık, M. (2010). “Sıhhat u Maraz'da ahlât-ı erbaanın işlenişi”, Mukaddime, S.1.s.125-141.
- İçli, Ahmet (2013). “Ruh’un Kendine Yolculuğu: Arketipsel Sembolizm Bağlamında Sıhhat ü Maraz Üzerinde Bir İnceleme”, Turkish Studies, s. 1017-1030.
- Fuzûlî (1940). Sıhhat ve Maraz. Çeviren Abdulbaki Gölpınarlı. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Tıp Tarihi Ensitüsü-Milli Mecmua Basımevi
- Platon (2005). Devlet, Çeviren Cenk Saraçoğlu, Veysel Atayman, Bordo Siyah Yay. İstanbul.
- Platon (2012). Sokrat’ın Savunması, Çeviren Ari Çokona, TİBKY, İstanbul.
- Uludağ, S. (1999). Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, Marifet Yay. İstanbul.
- Ayan, H. (1997). “Fuzuli’nin Hüsn ü Aşk (Sıhhat u Maraz)ı”. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi 3: 115-120.
- Yıldız, A. (2022) "Sıhhat u Maraz (Fuzûlî)". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü, http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/sihhat-u-maraz-husn-u-ask-ruh-name-munazara-i-ruh-ve-l-cesed-behcetu-l-irfan-fi-ahvali-l-ebdan-.