Derleme

Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri

Öz

Adaçayı (Salvia L.), Lamiaceae familyası içerisinde yer alan ve bir çok kullanım alanı olan aromatik ve tıbbi bir bitkidir. Adaçayı (Salvia L) cinsinin dünya genelinde yayılış gösteren 900 kadar türü bulunmaktadır. Türkiye florasında ise bu güne kadar belirlenen 97 adet adaçayı türü doğada kendiliğinden yetişmektedir ve türlerden 51adeti endemiktir. Adaçayı (Salvia L) çeşitli hastalıkları iyileştirmek ve hastalıklardan korunmak amacıyla yüzyıllardır halk arasında geleneksel tedavide kullanılmıştır. 1200’lü yıllara ait olan bir kaynakta şöyle denilmektedir: “Eğer dikmişsen ada çayını bahçeye, ne gerek var ölmeye!’’. Bu mısralardan da anlaşılacağı üzere Adaçayı (Salvia L.) uzun yıllardan beri geleneksel tedavide son derece önem arz etmekte ve kullanım alanı bulmaktadır. Adaçayı (Salvia L.), içeriğinde bulunan; rozmarinik asit, sineol, karnasol, borneol ve karnosik asit gibi bir çok biyoaktif bileşenden dolayı antioksidan, antibakteriyel, anti- antitümör, inflamatuar gibi özelliklere sahiptir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda Alzheimer ve diyabet gibi hastalıkların tedavisinde de etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anonim, (1999a). Bitkilendirme Tasarımında Renk. KTÜ, Bitkilendirme Tasarımı Ders
  2. Adzet, T., Canigueral, S., Iglesias, J. (1988). A chromatographic survey of pholyphenols from Salvia species. Biochemical Systematic Ecology, 16, 29-32.
  3. Alimpic, A., Knezevic, A., Milutinovic, M., Stevic, T., Savikin, K., Stajic, M., Markovic, S., Marin, P.D., Matevski, V., Duletic-Lausevic, S. (2017). Biological activities and chemical composition of Salvia amplexicaulis Lam. Extracts. Industrial Crops and Products, 105, 1-9.
  4. Altay, A., Bozoglu, F. (2017). Salvia fruticosa modulates mrna expressions and activity levels of xenobiotic metabolizing CYP1A2, CYP2E1, NQO1, GPx, and GST enzymes in human colorectal adenocarcinoma HT-29 cells. Nutrition and Cancer, 69(61), 892-903.
  5. Bahadori, M.B., Eskandani, M., De, Mieri, M., Hamburger, M., Nazemiyeh, H. ( 2018). Anti-proliferative activity-guided isolation of clerodermic acid from Salvia nemorosa L.: Geno/cytotoxicity and hypoxia-mediated mechanism of action. Food and Chemical Toxicology, 120, 155-163.
  6. Bahadori, M.B., Mirzaei, M. (2015). Cytotoxicity, antioxidant activity, total flavonoid and phenolic contents of Salvia urmiensis Bunge and Salvia hydrangea DC. ex Benth Research. Journal of Pharmacognosy, 2 (2), 27–32.
  7. Baricevic, D., Bartol, T. (2000). The Biological/Pharmacological Activiy of the Salvia Genus. In: Sage. Harwood Academic Publishers, 143-184
  8. Başer, H.C. (2000). Production of Salvia Oil in Mediterranean Countries. In: Sage (Edited by S.E. Kintzios). Taylor & Francis Group, Harwood Academic Publishers, 263-268.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

14 Ekim 2025

Kabul Tarihi

31 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Karadeniz, Ş., & Karadeniz, B. (2025). Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 4(2), 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME
AMA
1.Karadeniz Ş, Karadeniz B. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD. 2025;4(2):1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME
Chicago
Karadeniz, Şeref, ve Beste Karadeniz. 2025. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4 (2): 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME.
EndNote
Karadeniz Ş, Karadeniz B (01 Aralık 2025) Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4 2 1–19.
IEEE
[1]Ş. Karadeniz ve B. Karadeniz, “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”, DÜSTIBİD, c. 4, sy 2, ss. 1–19, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR64ME
ISNAD
Karadeniz, Şeref - Karadeniz, Beste. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4/2 (01 Aralık 2025): 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME.
JAMA
1.Karadeniz Ş, Karadeniz B. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD. 2025;4:1–19.
MLA
Karadeniz, Şeref, ve Beste Karadeniz. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 1-19, https://izlik.org/JA87YR64ME.
Vancouver
1.Şeref Karadeniz, Beste Karadeniz. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD [Internet]. 01 Aralık 2025;4(2):1-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR64ME