EN
TR
Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri
Öz
Adaçayı (Salvia L.), Lamiaceae familyası içerisinde yer alan ve bir çok kullanım alanı olan aromatik ve tıbbi bir bitkidir. Adaçayı (Salvia L) cinsinin dünya genelinde yayılış gösteren 900 kadar türü bulunmaktadır. Türkiye florasında ise bu güne kadar belirlenen 97 adet adaçayı türü doğada kendiliğinden yetişmektedir ve türlerden 51adeti endemiktir. Adaçayı (Salvia L) çeşitli hastalıkları iyileştirmek ve hastalıklardan korunmak amacıyla yüzyıllardır halk arasında geleneksel tedavide kullanılmıştır. 1200’lü yıllara ait olan bir kaynakta şöyle denilmektedir: “Eğer dikmişsen ada çayını bahçeye, ne gerek var ölmeye!’’. Bu mısralardan da anlaşılacağı üzere Adaçayı (Salvia L.) uzun yıllardan beri geleneksel tedavide son derece önem arz etmekte ve kullanım alanı bulmaktadır.
Adaçayı (Salvia L.), içeriğinde bulunan; rozmarinik asit, sineol, karnasol, borneol ve karnosik asit gibi bir çok biyoaktif bileşenden dolayı antioksidan, antibakteriyel, anti- antitümör, inflamatuar gibi özelliklere sahiptir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda Alzheimer ve diyabet gibi hastalıkların tedavisinde de etkili olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim, (1999a). Bitkilendirme Tasarımında Renk. KTÜ, Bitkilendirme Tasarımı Ders
- Adzet, T., Canigueral, S., Iglesias, J. (1988). A chromatographic survey of pholyphenols from Salvia species. Biochemical Systematic Ecology, 16, 29-32.
- Alimpic, A., Knezevic, A., Milutinovic, M., Stevic, T., Savikin, K., Stajic, M., Markovic, S., Marin, P.D., Matevski, V., Duletic-Lausevic, S. (2017). Biological activities and chemical composition of Salvia amplexicaulis Lam. Extracts. Industrial Crops and Products, 105, 1-9.
- Altay, A., Bozoglu, F. (2017). Salvia fruticosa modulates mrna expressions and activity levels of xenobiotic metabolizing CYP1A2, CYP2E1, NQO1, GPx, and GST enzymes in human colorectal adenocarcinoma HT-29 cells. Nutrition and Cancer, 69(61), 892-903.
- Bahadori, M.B., Eskandani, M., De, Mieri, M., Hamburger, M., Nazemiyeh, H. ( 2018). Anti-proliferative activity-guided isolation of clerodermic acid from Salvia nemorosa L.: Geno/cytotoxicity and hypoxia-mediated mechanism of action. Food and Chemical Toxicology, 120, 155-163.
- Bahadori, M.B., Mirzaei, M. (2015). Cytotoxicity, antioxidant activity, total flavonoid and phenolic contents of Salvia urmiensis Bunge and Salvia hydrangea DC. ex Benth Research. Journal of Pharmacognosy, 2 (2), 27–32.
- Baricevic, D., Bartol, T. (2000). The Biological/Pharmacological Activiy of the Salvia Genus. In: Sage. Harwood Academic Publishers, 143-184
- Başer, H.C. (2000). Production of Salvia Oil in Mediterranean Countries. In: Sage (Edited by S.E. Kintzios). Taylor & Francis Group, Harwood Academic Publishers, 263-268.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bitki Materyali ve Yetiştiriciliği
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
14 Ekim 2025
Kabul Tarihi
31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2
APA
Karadeniz, Ş., & Karadeniz, B. (2025). Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, 4(2), 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME
AMA
1.Karadeniz Ş, Karadeniz B. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD. 2025;4(2):1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME
Chicago
Karadeniz, Şeref, ve Beste Karadeniz. 2025. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4 (2): 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME.
EndNote
Karadeniz Ş, Karadeniz B (01 Aralık 2025) Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4 2 1–19.
IEEE
[1]Ş. Karadeniz ve B. Karadeniz, “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”, DÜSTIBİD, c. 4, sy 2, ss. 1–19, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR64ME
ISNAD
Karadeniz, Şeref - Karadeniz, Beste. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi 4/2 (01 Aralık 2025): 1-19. https://izlik.org/JA87YR64ME.
JAMA
1.Karadeniz Ş, Karadeniz B. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD. 2025;4:1–19.
MLA
Karadeniz, Şeref, ve Beste Karadeniz. “Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri”. Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Botanik Bahçesi Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 1-19, https://izlik.org/JA87YR64ME.
Vancouver
1.Şeref Karadeniz, Beste Karadeniz. Salvia L. Türlerinin Biyoaktiviteleri. DÜSTIBİD [Internet]. 01 Aralık 2025;4(2):1-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA87YR64ME