Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği

Ali Cem Sönmez; Murat Zencirkıran

doi:10.58816/duzceod.1283264

EN TR

Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği

Öz

Bu Günümüzde etkisini daha fazla hissetmeye başladığımız küresel iklim değişikliğinin canlılar üzerinde kısıtlayıcı etkileri giderek artan baskı oluşturmaktadır. Bu baskı, aynı zamanda kentsel açık yeşil alanların sürdürülebilirliği üzerinde ciddi bir engel olarak ortaya çıkarmaktadır. Kentsel açık yeşil alanlarda sürdürülebilirliğin sağlanması ekolojik toleransı yüksek peyzaj (tasarım) bitkilerinin seçimini ve aynı zamanda mevcut alanlarda yer alan peyzaj bitkileri taksonlarının da analizini beraberinde getirmektedir. Bu çerçevede Ankara ili Altındağ ilçesinde yer alan “Altınpark” tasarımında kullanılan peyzaj bitkilerinin maruz kaldıkları stres faktörleri karşısında tolerans durumlarının değerlendirildiği bu çalışmada, tespiti yapılan 192 taksonun 43 familya içerisinde yer aldığı ve taksonların hava kirliliğine %90.66, rüzgâra %65.45, tuza %35.33, kuraklığa %63.83 oranında tolerans gösterdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca taksonların %54.69’unun orta düzeyde su tüketimine sahip oldukları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Ekolojik Tolerans, Altınpark, Odunsu Peyzaj Bitkileri

Kaynakça

Akdeniz, N.S., Ender, E. & Zencirkiran, M. (2017). Evaluatıon of Ecologıcal Tolerance and Requırements of Exotıc Conıfers in the Urban Landscape of Bursa. Fresenius Environmental Bulletin, 26(10), 6064-6070.
Ankara Valiliği. (2021). Ankara Genel İklim Durumu. http://ankara.gov.tr/iklimi, Erişim Tarihi: 20.12.2023
Anonim, (1997). ASHS, Plant Heat-Zone Map. American Society for Horticulture Science. Virginia, USA. https://ahsgardening.org/about-us/news-press/cool_timeline/heat-zone-map-developed/, Erişim Tarihi: 15.03.2022
Anonim, (2022a). Golf Klübünden AltınPark’a http://peyzajmimarligifp.blogspot.com/2008/01/golf-klbnden-altnparka.html, Erişim Tarihi: 30.10.2022
Anonim, (2022b). BITKIVT Online Bitki Veri Tabanı. https://www.bitkivt.itu.edu.tr/en/, Erişim Tarihi: 22.11.2022
Anonim, (2023a). Ebben Nurseries: Wide range of trees and shrubs https://www.ebben.nl/en/about-ebben/, Erişim Tarihi: 10.03.2022
Anonim, (2023b). AUB Landscape Plant Database. https://landscapeplants.aub.edu.lb Erişim tarihi: 15.03.2023
Anonim, (2023c). Gardenia Creating Gardens. https://www.gardenia.net Erişim Tarihi: 02.04.2023
Anonim, (2023d). NC State University Extension. https://plants.ces.ncsu.edu, Erişim Tarihi: 25.03.2023
Anonim, (2023e). Plants for A Future. https://pfaf.org/user/Default.aspx, Erişim Tarihi: 26.03.2023

Anonim, (2023f). University of Florida, Institute of Food and Agricultural Sciences (IFAS). http://sfyl.ifas.ufl.edu, Erişim Tarihi: 26.03.2023
Anonim, (2023g). My Perfect Plants. https://myperfectplants.com, Erişim Tarihi: 02.04.2023
Anonim, (2023h). Tidewater Trees. https://tidewatertrees.com, Erişim Tarihi: 27.03.2023
Anonim, (2023i). Missouri Botanical Garden. http://www.missouribotanicalgarden.org, Erişim Tarihi: 25.03.2023
Anonim, (2023j). Backyard Gardener. https://www.backyardgardener.com, Erişim Tarihi: 03.04.2023
Anonim, (2023k). The Royal Horticulturel Society. https://www.rhs.org.uk, Erişim Tarihi: 05.04.2023
Barış, M.E. (2014). Kurakçıl Peyzaj “Xeriscape”. İklim Değişikliğine Yerel Çözümler: Doğal Bitki Örtüsüyle Sürdürülebilir Uygulamalar Eğitim Kitapçığı. Peyzaj Araştırmaları Derneği Yayınları, Ankara. s.55-90.
Bita, C.E. and Gerats, T. (2013). Plant tolerance to high temperature in a changing environment: scientific fundamentals and production of heat stress-tolerant crops. Front. Plant Sci. 4, 273. doi:10.3389/fpls.2013.00273 https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpls.2013.00273/full
Çorbacı, Ö. L. ve Ekren, E. (2022). Kentsel açık yeşil alanların kurakçıl peyzaj açısından değerlendirilmes: ankara altınpark örneği. PAUD-Peyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi, Sayı 1, 2022, 1-11.
Davis, P.H. (1965-1985). Flora of Turkey and The East Aegean Islands. Edinburgh University Press. Volume 1-10. Edinburgh.
Dirr, M.A. (1992). Manual of woody landscape plants: their identification, ornamental characteristics, culture propagation and uses. Varsity Press. p.1187.
Ender, E. and Zencirkiran, M. (2017). Researches on Attractive Flowered Natural Woody Plants of Bursa Flora in Terms of Landscape Design. World Academy of Science, Engineering and Technology, International Science Index 127, International Journal of Environmental, Chemical, Ecological, Geological and Geophysical Engineering, 11(7), 653 - 658.
Gilman, E.F. and Watson D.G. (1993-1994). 680 Tree Fact Sheets. Environmental Horticulture University of Florida. https://hort.ifas.ufl.edu/database/trees/trees_scientific.shtml
Google Earth. (2022). Altınpark Uydu Görüntüsü. https://earth.google.com/web/search/ANKARA/@39.90337655,32.76276475,860.03225254a,57066.9434784d,35y,0h,0t,0r/data=CnAaRhJACiQweDE0ZDM0N2Q1MjA3MzJkYjE6MHhiZGM1N2IwYzA4NDJiOGQZ2uOFdHj3Q0AhHcDHBQxuQEAqBkFOS0FSQRgCIAEiJgokCd93ctYXLUhAET_YgFVjKTtAGSY5I7MUo0DAIXZZvaNaX1vA, Erişim Tarihi: 15.01.2022
Gökşen, F., Güner, C. ve Koçhan, A. (2017). Sürdürülebilir Kalkınma İçin Ekolojik Yapı Tasarım Kriterleri. Akademia Disiplinlerarası Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3(1), 92-107, ISSN: 2548-0987.
Güvenç, İ. ve Demiroğlu, D. (2016). Kilis 7 Aralık Üniversitesi Merkez Yerleşkesi Yeşil Alanlarının “Xeriscape” (Kurakçıl Peyzaj Düzenlemesi) Açısından Değerlendirilmesi. ISEM2016, 3rd International Symposium on Environment and Morality, Alanya/Turkey, 389-400.
Hopkins, E. and Al-Yahyai, R. (2015). Landscaping with Native Plants in Oman. VIII International Symposium on New Ornamental Crops and XII International Protea Research Symposium, Acta Hortic, Vol:1, 181- 192.
IBM Corp. Released. (2014). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 23.0. Armonk, NY: USA
Krussman, G. (1984-1986). Manual Of Cultivated Broad-Leaved Trees and Shrubs. Timber Press, Portland, Oregon.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü. (2023). Resmi İstatistikler. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=parametrelerinTurkiyeAnalizi, Erişim Tarihi: 03.03.2023
Niinements, U. & Valladares, F. (2006). Tolerance to Shade, Drought, and Waterlogging of Temperate Northern Hemisphere Trees and Shrubs. Ecological Monographs, 76(4), 521–547.
Onur, B.E. ve Demiroğlu, D. (2016). Kentsel sürdürülebilir mekânlar: Ekolojik parklar. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 66 (1), 340-355. DOI: 10.17099/jffiu.47580
Öztürk, K. (2002). Küresel İklim Değişikliği ve Türkiye’ye Olası Etkileri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22 (1).
Özkan, E. (2021). ‘Gebze - Orhangazi-İzmir Otoyolu Peyzaj Bitkilerinin Değerlendirilmesi’. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
Özkan, P. (2020). ‘İstanbul Kenti Bazı Alışveriş Caddelerinin Peyzaj Tasarımı Açısından Değerlendirilmesi’. Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
PH. (2012). USDA Plant Hardiness Zone Map. https://planthardiness.ars.usda.gov, Erişim Tarihi
Pinheiro, C., David, T.S., Baptista, P. & Guerra-Guimaraes, L. (2022). Mediterranean woody agroecosystems in a warming and drier climate: the importance of sustainable knowledge-based management. Flora 291, 152070.
Pirselimoglu, Z. & Demirel, O. (2012). A study of an ecologically based recreation and tourism planning approach: a case study on Trabzon calkoy high plateau in Turkey, International Journal of Sustainable Development&World Ecology, 19(4), 349-360.
Pirselimoglu Batman, Z. & Demirel, O. (2015). Ecology-Based Tourism Potential With Regard to Alternative Tourism Activities in Altındere Valley (Trabzon- Macka). International Journal of Sustainable Development&World Ecology, 22 (1), 39-49.
Polunin, O. (1969). Flowers of Europe. Oxford Univ. Press. London.
Polunin, O and Huxley, A. (1981). Flowers of the Mediterranean. Chatto and Windus. London.
Puglielli, G., Laanisto, L., Gori, A. & Cardosa, A.A. (2023). Woody plant adaptations to multiple abiotic stressors: Where are we?. Flora 299,152221.
Rayno, V. (2014). The water efficient landscape. Swedish University of Agricultural Sciences. https://stud.epsilon.slu.se/8791/11/rayno_v_160205.pdf
Sönmez, A.C. ve Zencirkıran, M. (2021). Covid-19 Pandemisinde Çim Alanların Sağlık Açısından Önemi , IV. International Conferance on Covid-19 Studies, 63-70.
Şahin, Ş. (2018). Peyzaj Ekolojisi Ders Notları [Ders Notları]. https://acikders.ankara.edu.tr/course/index.php?categoryid=31
Tanfer, M. (2019). ‘İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Orman Fakültesi Kampüsü Bitki Örtüsünün İncelenmesi’. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi – Cerrahpaşa, İstanbul.
TBSDH. (2020). Türkiye Bitki Soğuğa Dayanıklılık Haritası (Plant Cold and Heat Resistance) https://www.mgm.gov.tr/tarim/bitki-soguga-ve-sicaga-dayaniklilik.aspx?g=h
The Hillier Manual of Trees and Shrubs. (1998) Pocket Edition. A. David and Charles Book, p.928. Tosun, E.K. (2017). Ecological City Sense in The Context of Sustainability. AİBU Sosyal Bilimler Enstitusu Dergisi, 17(4), 169- 189.
Uzun, Ö.F., Gül, A., Türker, H.B., ve Keleş E. (2016). Soğuk iklim koşullarında kent peyzajında kullanılabilecek bitki türleri ve bitkisel tasarım yaklaşımları. Erzurum 2016 International Winter Cities Symposium, 228-242.
Wade L.G. & Midcap T.J. (2007). Xeriscape a Guide to Developing a Water - Wise Landscape. University of Georgia Environmental Landscape Department, p.40.
Yaltırık, F. (1993). Dendrology Textbook II. Angiospermae (Angiosperms) Vol. I. Istanbul.
Yener D., Seyidoğlu Akdeniz, N. & Zencirkiran M. (2020). Ecological tolerance and landscape woody plants. Trends in landscape, agriculture forestry and natural science, Newcastle: Cambridge Scholars Publishing, p.1-21.
Yenioğlu, F. (2010). ‘Kent Aydınlatma Elemanlarının Kullanımının Peyzaj Mimarlığı Açısından İrdelenmesi: Ankara- Altındağ Örneği’. [Yüksek Lisans Tezi. Bartın Üniversitesi]. YÖK Tez veri sistemi tabanı.
Yılmaz, S. (2019). Bursa İlı̇ndekı̇ Kentı̇çı̇ Karayollarının Bı̇tkı̇sel Tasarım İlkelerı̇ Yönünden Değerlendı̇rı̇lmesı̇. [Yüksek Lisans Tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi]. YÖK Tez veri sistemi tabanı.
Zencirkıran, M. (2004). Bursa Kent Peyzajında Kullanılan Bitki Türleri ve Bu Amaç İçin Kullanılabilecek Yerli ve Yabancı Orijinli Bitkilerin Saptanması. Uludağ Üniversitesi Bilimsal Araştırma Projesi: 2002/24. s.307.
Zencirkıran, M. (2009). Determination of native woody landscape plants in Bursa and Uludağ. African J of Biotecn. 8: 5737-5746.
Zencirkıran, M. (2013). Peyzaj Bitkileri I. (Açık tohumlu bitkiler – Gymnospermae). Nobel Yayınevi. s.475.
Zencirkıran, M. ve Seyidoğlu Akdeniz N. (2017). Bursa Kent Parkları Odunsu Bitki Taksonlarının Ekolojik Tolerans Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(2), 11-19.
Zeybek, O. (2015). Ekoköy Akımı: Tarihi Gelişimi Ve Kent Ölçeğinde Uygulanabilirliği Üzerine Bir Araştırma. [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Ankara Üniversitesi Akademik Arşiv Sistemi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Cem Sönmez Bu kişi benim
0000-0001-6502-1863
Türkiye

Murat Zencirkıran ^*
0000-0003-0051-8937
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

14 Nisan 2023

Kabul Tarihi

1 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 19 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.58816/duzceod.1283264

IZ

https://izlik.org/JA49RL44MP

APA

Sönmez, A. C., & Zencirkıran, M. (2023). Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 19(1), 116-137. https://doi.org/10.58816/duzceod.1283264

AMA

1.Sönmez AC, Zencirkıran M. Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği. DÜOD. 2023;19(1):116-137. doi:10.58816/duzceod.1283264

Chicago

Sönmez, Ali Cem, ve Murat Zencirkıran. 2023. “Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 19 (1): 116-37. https://doi.org/10.58816/duzceod.1283264.

EndNote

Sönmez AC, Zencirkıran M (01 Haziran 2023) Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 19 1 116–137.

IEEE

[1]A. C. Sönmez ve M. Zencirkıran, “Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği”, DÜOD, c. 19, sy 1, ss. 116–137, Haz. 2023, doi: 10.58816/duzceod.1283264.

ISNAD

Sönmez, Ali Cem - Zencirkıran, Murat. “Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 19/1 (01 Haziran 2023): 116-137. https://doi.org/10.58816/duzceod.1283264.

JAMA

1.Sönmez AC, Zencirkıran M. Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği. DÜOD. 2023;19:116–137.

MLA

Sönmez, Ali Cem, ve Murat Zencirkıran. “Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, c. 19, sy 1, Haziran 2023, ss. 116-37, doi:10.58816/duzceod.1283264.

Vancouver

1.Ali Cem Sönmez, Murat Zencirkıran. Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği. DÜOD. 01 Haziran 2023;19(1):116-37. doi:10.58816/duzceod.1283264

Cited By

Evaluation of Plant Use with High Ecological Tolerance for Climate Change Resistant Landscape in Kilis Sample Parks

Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi (MBUD)

https://doi.org/10.30785/mbud.1463782

EVALUATION OF PLANTS BASED ON ECOLOGICAL TOLERANCE CRITERIA: A CASE STUDY OF URBAN OPEN GREEN SPACES IN RIZE, TURKIYE

Turkish Journal of Forest Science

https://doi.org/10.32328/turkjforsci.1550116

İklim Değişikliği ve Kentsel Açık Yeşil Alanlar: Birecik/Şanlıurfa Örneğinde Odunsu Bitki Taksonlarının Ekolojik Tolerans Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi

Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.47495/okufbed.1795097

Evaluating the Ecological Resilience of Urban Parks through Plant Tolerance Criteria: A Case Study from Samsun, Türkiye

Research in Agricultural Sciences

https://doi.org/10.17097/agricultureatauni.1868281

DÜOD'da yayımlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 (CC BY-NC) kapsamında lisanslanmıştır.

Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği

Evaluation of Tolerance Status of Woody Landscape Plants Against Stress Factors: The Case of Ankara Altınpark

Öz

Odunsu Peyzaj Bitkilerinin Stres Faktörlerine Karşı Tolerans Durumlarının Değerlendirilmesi: Ankara-Altınpark Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Evaluation of Plant Use with High Ecological Tolerance for Climate Change Resistant Landscape in Kilis Sample Parks

EVALUATION OF PLANTS BASED ON ECOLOGICAL TOLERANCE CRITERIA: A CASE STUDY OF URBAN OPEN GREEN SPACES IN RIZE, TURKIYE

İklim Değişikliği ve Kentsel Açık Yeşil Alanlar: Birecik/Şanlıurfa Örneğinde Odunsu Bitki Taksonlarının Ekolojik Tolerans Kriterleri Açısından Değerlendirilmesi

Evaluating the Ecological Resilience of Urban Parks through Plant Tolerance Criteria: A Case Study from Samsun, Türkiye