Bazı Ihlamur (Tilia sp.) Türlerinde Farklı Aşılama Yöntemlerinin ve Zamanının Aşı Tutma Başarısına Etkisi
Öz
Ihlamur dünya genelinde coğrafik olarak Kuzey Yarım Küre’nin ılıman ve subtropikal bölgeleri arasında yayılış yapar. Ülkemizde doğal olarak yetişen dört ıhlamur taksonu vardır. Ihlamur gıda, tıbbı (ilaç), kozmetik, el sanatları kullanımı, süs bitkisi olarak kullanımı ve kent merkezlerinde yer alan açık yeşil alanlarda çok sık kullanılmasından dolayı rekreasyon olarak hizmet vermesi gibi çok fazla özelliğe sahiptir. Bu durum ıhlamurun ekolojik, ekonomik ve sosyal açıdan çok fazla değere sahip olmasına yol açmaktadır. Bu çalışma ile ıhlamurun aşılı fidan üretimini kolaylaştırarak ve hızlandırarak ekonomik, ekolojik ve sürdürebilirlik bakımından veriminin arttırılması amaçlanmıştır. Bu çalışmada Tilia tomentosa anacının üzerine Tilia tomentosa, Tilia. Henryana, Tilia cordata, Tilia platyphyllos türlerine ait kalemler üç farklı zamanda (Mart, Nisan ve Mayıs) dört farklı aşı yöntemi (yarma, yandan yanaştırma, yongalı göz ve dilcikli) kullanılarak aşılanmıştır. Tür bazında incelendiğinde tüm aylarda ve aşı yöntemlerinde de en düşük aşı başarısı T. henryana türünde elde edilmiştir. Aşı yöntemleri tür bazında incelendiğinde ise en düşük tutma başarısının yongalı göz aşısında olduğu belirlenmiştir. Genel olarak yongalı göz aşısı dışındaki tüm yöntemlerde yüksek tutma başarısı elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Tilia, Yandan yanaştırma aşı, Dilcikli aşı, Yongalı göz aşı, Yarma aşı
Kaynakça
- Akyüz, B., ve Serdar, Ü. (2017). Tüplü ceviz fidani üretiminde farkli sürgünaşi yöntem ve zamanlarinin aşi başarisina etkisi. Bahçe, 46(Özel Sayı 2), 267-272.
- kyüz, B., Öztürk, A., ve Serdar, Ü. (2016). Cevizde çesit degistirme asilarinda anaçlarda tepe kesimi zamani ve kalinliklarinin asi basarisi üzerine etkisi. Anadolu Tarim Bilimleri Dergisi, 31(2), 179.
- Alan, M., Güngöroğlu, C., ve Coşgun, U. (2022). Gümüşi Ihlamur (Tilia tomentosa). Lyon: Livre de Lyon.
- Baytop, T. (1999). Therapy with medicinal plants in Turkey past and present, ( 2. Baskı). Istanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
- Canturk, U., & Kulaç, Ş. (2021). The effects of climate change scenarios on Tilia ssp. in Turkey. Environmental Monitoring and Assessment, 193(12), 771.
- Cantürk, U. (2023). “Kuraklık ve UV-B streslerinin Türkiye'de yayılış gösteren bazı ıhlamur (Tilia sp.) türlerinde fizyolojik ve biyokimyasal değişimler üzerinde etkisi”. Doktora Tezi, Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Düzce Üniversitesi.
- Dudu Aslan, E. (2019). ‘Farklı aşı yöntemlerinin ve ortam sıcaklığının kestane ( Cestanea sativa Mill.) aşılarında tutma başarısına etkisi’, Yüksek Lisans Tezi, Düzce Ünivesitesi, Fen bilimleri Enstitüsü, Düzce
- Ertan, E., Ada, S., ve Alkan, G. (2014). Kestanenin (Castanea sativa Mill.) meşe (Quercus sp.) üzerine aşılanabilirliği ve toplam flavan içeriklerinin mevsimsel değişimi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 11(2), 13-20.
- Ferrini, F., & Pisani, P.L. (1994). Propagation, planting, bedding and cultivation techniques of chesnut. Fruit-growing magazine, 56(11), 65-74.
- Isinkaralar, K. (2022). The large-scale period of atmospheric trace metal deposition to urban landscape trees as a biomonitor. Biomass Conversion and Biorefinery, 1-10.