Evaluation of Nevşehir Urban Landscape in the Context of Green Infrastructure

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 1, 122 - 139, 30.06.2025

Bülent Ahmet Özmen , Mustafa Artar

https://doi.org/10.58816/duzceod.1642267

Öz

One of the working topics frequently brought to the agenda by landscape architects in our country in recent years is the Green Infrastructure (GI) approach and practices. Parks, green areas, open spaces and green corridors, which are important components of the urban landscape, are important components of GI.

The aim of this study is to create a network system of parks and green areas, which are a component of GI, at the scale of selected neighborhoods within the borders of Nevşehir Municipality, and to evaluate them in accordance with universal criteria, especially with their vegetation and equipment elements. For this purpose, the research question of the study is "Do the landscape areas within the borders of Nevşehir municipality serve in accordance with the green infrastructure system setup developed by the European Commission?" Within the scope of the research, 22 neighborhoods in the center of Nevşehir were examined on the basis of their ecological and social data, and 5 neighborhoods adjacent to each other were selected to form an ecological corridor.

In this study, the systematic evaluation of green areas was evaluated in the context of the area-population relationship. As a result, it was concluded that although the amount of green space per capita in the 5 neighborhoods examined did not meet the 10 square meter standard required in the construction law and construction plan, they made significant contributions to the green space backbone of the city.

Anahtar Kelimeler

Greeninfrastructure , Urban Landscape , Landscape Architecture , Landscape Planning

Nevşehir Kent Peyzajının Yeşil Altyapı Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Son yıllarda ülkemizde peyzaj mimarları tarafından sıklıkla gündeme gelen çalışma konularından biri de Yeşil Altyapı (YA) yaklaşımı ve uygulamalarıdır. Kent peyzajının önemli bileşenleri olan parklar, yeşil alanlar ve açık alanlar ile yeşil koridorlar YA’nın önemli bileşenleridir.

Bu çalışmanın amacı YA’nın bir bileşeni olan parklar ve yeşil alanların Nevşehir Belediye sınırları içinde seçilen mahalleler ölçeğinde ağ sistemi oluşturması, başta bitki örtüsü ve donatı elemanları ile evrensel ölçütlere uygun nitelikle değerlendirilmesidir. Bu amaçla çalışmanın araştırma sorusu “Nevşehir belediye sınırları içindeki peyzaj alanları Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilmiş yeşil altyapı sistem kurgusuna uygun hizmet etmekte midir?” olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında Nevşehir merkezdeki 22 mahalle sahip olduğu ekolojik ve sosyal veriler bazında incelenmiş, bunlardan ekolojik koridor oluşturacak biçimde birbirine komşu 5 mahalle seçilmiştir.

Bu çalışmada yeşil alanların sistematik değerlendirmesi alan-nüfus ilişkisi bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuçta incelenen 5 mahallede kişi başına düşen yeşil alan miktarlarının imar kanunu ve imar planında zorunlu 10 metrekare standardını yakalayamasa da, kentin yeşil alan omurgasına önemli katkılar sunduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yeşilaltyapı , Kentsel Peyzaj , Peyzaj Mimarlığı , Peyzaj Planlama

Etik Beyan

Çalışmada etik kurul onayı gerektiren bir detay bulunmamaktadır.

Kaynakça

• Artar, M., Görmüş S. ve Cengiz, S. (2016). “Landscape Assessments In Bartın (Tr) Via Green Infrastructure Approach.” Journal of Environmental Protection and Ecology (17), 737-746.
• Coşgun, D.M., Artar, M. (2019). “Sağlıklı Kentler İçin Yeşil Altyapı.” Türkiye Peyzajları 3.Ulusal Konferansı. Yeşil Altyapı-Green Infrastructure Bildiriler Kitabı. ISBN: 978-605-031-676-6. 2019. Sf- 84-92. Antalya.
• CYYPK, (2021). Yeşil Altyapı Rehberi. Cumhurbaşkanlığı Yerel Yönetim Politikaları Kurulu Belediyeler İçin Hizmet Rehberleri Serisi-. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kent Araştırmaları Enstitüsü, İdealKent Yayınları, ADAMOR 2020 978-605-70170-1-7 , 124sf. (Ed. N.Karadeniz ve R. Akman Taşkın).Ankara.
• Demir, A. (2017). “Van Kent Merkezi ve Yakın Çevresinin Yeşil Altyapı Bileşenlerinin Belirlenmesi,” Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, 90 sf, Van.
• Ender, E. (2011). “Adana İli Çukurova İlçesi Aktif Yeşil Alanlarının Nitelik ve Nicelik Açısından İrdelenmesi”. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
• Gavrilidis, A., Niță, M. R., Andreea Onose, D., Lavinia Badiu D., ve Năstase., I.J. (2019). “Methodological framework for urban sprawl control through sustainable planning of urban green infrastructure”, Ecological Indicators. Volume 96, Part 2, January 2019, Pages 67-78.
• Gülgün Aslan, B. , Yazıcı, K. (2016). “Yeşil Altyapı Sistemlerinde Mevcut Uygulamalar.” Ziraat Mühendisliği Dergisi, Sayı 363, Sf 31-37.
• Güneş, M. (2017). “Yeşil altyapı kapsamında yeşil ağ planı ve kent kimliği etkileşiminin irdelenmesi: Ankara Cumhuriyet Dönemi sınırı örneği”, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı Doktora Tezi . 229 sf, Ankara.
• Güngör, Ş., Adıgüzel, F. (2019). “Kentsel Yeşil Alanlar İçin Mekânsal Yeterlilik ve Ulaşabilirlik Analizi: Nevşehir Örneği”. Kapadokya Araştırmaları. ISBN 978-605- 69916-0-8. Pegem Akademi. 1. Baskı ,Ankara.
• Hepcan Coşkun, Ç. (2019). “Kentlerde İklim Değişikliği İle Mücadele İçin Yeşil Altyapı Çözümleri.” İklim Değişikliği Alanında Ortak Çabaların Desteklenmesi Projesi (iklimİN). İklim Değişikliği Eğitim Modülleri Serisi 12, Ankara.
• Kaplan, A. (2010). Kentsel Açık Mekan Sistemi Planlaması ve Yönetimi: İzmir ve Melbourne Kıyı Şehirlerinin Karşılaştırmalı Analizi . Peyzaj Mimarlığı 4. Kongresi / 21-24 Ekim, Aydın. 2010.
• Karman, H. (2019). “Kentsel Açık ve Yeşil Alanlarının Peyzaj Mimarlığı Açısından İrdelenmesi, Aksaray Kenti Örneği”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü,. Isparta.
• Landscape Institute, Green Infrastructure. An integrated approach to land use. Landscape Institute Position Statement. London, 32p, 2013
• Natural England. “Green Infrastructure Guidance.” Catalogue Code: NE176. www.naturalengland.org.uk, UK. 107 p. 2009
• Nevşehir Belediyesi, (2019). “Nevşehir Belediyesi Mevcut Parkları, Konum ve Alan Miktarları ve Görseller”. Belediye İmar Birimi Kayıtları, Nevşehir.
• Özeren, M. (2012). “Yeşil altyapı sistemi kapsamında meles deltası ve çevresinin kurgulanması”. Ege Üniversitesi.Fen Bilimleri Enstitüsü.Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 145 sf.
• Resmi Gazete, (2014). Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği (MPYY) EK2. Resmi Gazete. 29030.14.06.2014.
• Rouse, D.C., Bunster-Ossa, I.F. (2013). Green Infrastructure: A Landscape Approach. PAS Report no. 571. Chicago: American Planning Association, Chicago.
• Semiz, M. (2016). “Yeşil altyapı sistemleri ve kent sürdürülebilirliği ilişkisi.” Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Kentsel Tasarım Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. 99sf, İstanbul.
• Shakourı, N. (2016) Kentlerde yağmursuyu yönetimi kapsamında yeşil altyapı peyzaj planlama ve tasarım yaklaşımı: Sakarya-Hendek örneği. Ankara Üniversitesi,Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Doktora Tezi .2016. 231 sf, Ankara.
• The Scottish Government. “Green Infrastructure Design and Placemaking” ISBN: 978-1-78045-351-4 . Scottish Government by APS Group Scotland DPPAS10377 (09/11), 2011.
• Ünal, M. (2019). “Aktif Yeşil Alanların Rekreasyonel Hizmet Etkinliğinin Saptanması: Çukurova İlçesi Örneği” Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana. 2019.
• Üstündağ, Ç., Karataş, Ş. İ., Parıldar, N. N., Artar, M. (2023). Kentsel ısı adalarının azaltılmasında yeşil altyapı sistemlerinin önemi. Peyzaj, 5(2), 124-134. https://doi.org/10.53784/peyzaj.1406139