Araştırma Makalesi

Kızılçam Klonlarında Çam Kese Böceği Hasarına Karşı Fiziksel Savunma Mekanizmaları: Epidermis ve Kütikula Tabakaları

Cilt: 21 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kızılçam Klonlarında Çam Kese Böceği Hasarına Karşı Fiziksel Savunma Mekanizmaları: Epidermis ve Kütikula Tabakaları

Öz

Bu çalışmada; Türkiye’deki orman ağacı türleri arasında çam kese böceği zararına en çok maruz kalan kızılçamın (Pinus brutia Ten.), böcek zararına karşı fiziksel savunma araçları olan epidermis ve kutikula kalınlığının klonal varyasyonu araştırılmıştır. Bu amaçla; Antalya Düzlerçamı kızılçam klonal tohum bahçesinde zarara yol açan ve Akdeniz havzasındaki en önemli yaprak zararlısı olan çam kese böceğine karşı epidermis ve kutikula kalınlığının dönemsel ve klon bazlı varyasyonu araştırılmıştır. Tohum bahçesinden 2021 yılının Şubat ve Ağustos aylarında 28 farklı klon ve her klona ait üç rametten toplam 84 adet bireyde iğne yaprak numunesi alınmıştır. Örneklenen iğne yapraklar üzerinde epidermis ve kutikula kalınlığı için 1. dönem (Şubat) ve 2. dönemde (Ağustos) elde edilen verilerde değişkenler üzerinde bağımsız değişkenler olan klon ve dönem etkileri R istatistik programı ile SPSS istatistik paket programında Varyans ve Duncan çoklu testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre dönem faktörü kütikula kalınlığı üzerinde, klon faktörü ise hem Şubat hem de Ağustos dönemlerinde epidermis ve kütikula kalınlığı üzerinde istatistiki anlamda önemli etki yapmıştır. Kese sayısına göre çam kese böceği zarar şiddeti skalası oluşturulmuş ve dayanıklı klonlar belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilerde, 8572, 8566, 8565 ve 8576 klonlarının çam kese böceği hasarına karşı dirençli oldukları düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

çam kese böceği , epidermis , fiziksel savunma , kutikula , Pinus brutia

Kaynakça

  1. Algan, G. (1981). Microtechnics for the plant tissues. Fırat University.
  2. Battisti, A. (1988). Host‐plant relationships and population dynamics of the pine processionary caterpillar Thaumetopoea pityocampa (Denis ve Schiffermuller). Journal of Applied Entomology, 105(1‐5), 393–402. https://doi.org/10.1111/j.1439-0418.1988.tb00202.x
  3. Battisti, A., Stastny, M., Netherer, S., Robinet, C., Schopf, A., Roques, A. ve Larsson, S. (2005). Expansion of geographic range in the pine processionary moth caused by increased winter temperatures. Ecological Applications, 15(6), 2084–2096. https://doi.org/10.1890/04-1903
  4. Biere, A., Marak, H. B. ve van Damme, J. M. (2004). Plant chemical defense against herbivores and pathogens: generalized defense or trade-offs? Oecologia, 140, 430–441. https://doi.org/10.1007/s00442-004-1603-6
  5. Caldwell, E., Read, J. ve Sanson, G. D. (2015). Which leaf mechanical traits correlate with insect herbivory among feeding guilds? Annals of Botany, 117(2), 349–361. https://doi.org/10.1093/aob/mcv178
  6. Carus, S. (2004). Impact of defoliation by the pine processionary moth (Thaumetopoea pityocampa) on radial, height and volume growth of Calabrian pine (Pinus brutia) trees in Turkey. Phytoparasitica, 32, 459–469. https://doi.org/10.1007/BF02980440
  7. Cates, R. G. (1980). Feeding patterns of monophagous, oligophagous, and polyphagous insect herbivores: the effect of resource abundance and plant chemistry. Oecologia, 46, 22–31. https://doi.org/10.1007/BF00346961
  8. Clissold, F. J., Sanson, G. D., Read, J. ve Simpson, S. J. (2009). Gross vs. net income: how plant toughness affects performance of an insect herbivore. Ecology, 90(12), 3393–3405. https://doi.org/10.1890/09-0130.1
  9. Coley, P. D. (1983). Herbivory and defensive characteristics of tree species in a lowland tropical forest. Ecological Monographs, 53(2), 209–234. https://doi.org/10.2307/1942495
  10. Conkle, M. T., Schiller, G. ve Grunwald, C. (1988). Electrophoretic analysis of diversity and phylogeny of Pinus brutia and closely related taxa. Systematic Botany, 13(3), 411–424. https://doi.org/10.2307/2419301

Kaynak Göster

APA
Yilmaz, E., & Ayan, S. (2025). Kızılçam Klonlarında Çam Kese Böceği Hasarına Karşı Fiziksel Savunma Mekanizmaları: Epidermis ve Kütikula Tabakaları. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 21(2), 29-40. https://doi.org/10.58816/duzceod.1660473