Araştırma Makalesi

Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti

Cilt: 21 Sayı: 2 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti

Öz

Ahşap ürünlerin kalite kontrolü, kereste endüstrisinin ekonomik sürdürülebilirliği ve son ürün güvenliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Budak, çatlak ve reçine gibi doğal kusurlar, ahşabın mekanik özelliklerini ve estetik niteliklerini olumsuz etkileyerek ticari değerini doğrudan belirlemektedir. Yıllardır uygulanan geleneksel manuel denetim yöntemleri; insan faktörüne bağlı öznellik, yorgunluk kaynaklı tutarsızlıklar (genellikle %70-80 doğruluk), yavaşlık ve yüksek işgücü maliyeti gibi önemli dezavantajlar barındırmaktadır. Bu durum, modern kereste fabrikalarında otomatik, hızlı ve nesnel tespit sistemlerine olan ihtiyacı kaçınılmaz kılmaktadır. Bu çalışma, ahşap yüzeylerindeki budak ve diğer yaygın kusurların gerçek zamanlı, çok sınıflı tespiti için, hız ve doğruluk dengesiyle öne çıkan son teknoloji derin öğrenme modeli YOLOv8'in etkinliğini ve endüstriyel uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Bu kapsamda, yedi farklı kusur sınıfını içeren, endüstriyel çeşitliliği yansıtan halka açık bir görüntü veri seti kullanılarak YOLOv8n (nano) modeli, transfer öğrenme yaklaşımıyla eğitilmiştir. Modelin performansı, mAP (ortalama kesinlik) gibi standart metrikler kullanılarak değerlendirilmiştir. NVIDIA A100 GPU donanımı üzerinde gerçekleştirilen testlerde, optimize edilmiş YOLOv8 modelinin mAP@50 metriğinde %89,5 gibi yüksek bir tespit doğruluğuna ulaştığı görülmüştür. Modelin rekabetçi doğruluğu ve tek aşamalı mimarisinin getirdiği yüksek işlem hızı (~625 FPS gerçek zamanlı tespit yeteneği), onu endüstriyel üretim hatlarına entegrasyon için güçlü bir aday yapmaktadır. Bu çalışma, YOLOv8 mimarisinin etkinliğini kanıtlamakta ve otomatik kereste derecelendirme ile akıllı kesim optimizasyonu için temel bir teknolojik altyapı sunmaktadır. Bu, Endüstri 4.0 vizyonu çerçevesinde akıllı kereste fabrikaları için uygun maliyetli, yüksek performanslı bir görsel denetim çözümüdür.

Anahtar Kelimeler

Ahşap Kusurları, Budak Tespiti, Derin Öğrenme, YOLOv8, Gerçek Zamanlı Sistemler, Makine Görmesi, Görüntü İşleme, Kalite Kontrol.

Kaynakça

  1. Affonso, C., Rossi, A. L. D., Vieira, F. H. A. ve de Leon Ferreira, A. C. P. (2017). Deep learning for biological image classification. Expert Systems with Applications, 85, 114–122. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2017.05.039
  2. Al Hagrey, S. A. (2006). Electrical resistivity imaging of tree trunks. Near Surface Geophysics, 4(3), 179–187. https://doi.org/10.3997/1873-0604.2005043
  3. Alapuranen, P. ve Westman, T. (1992). Automatic visual inspection of wood surfaces. Proceedings of the 11th IAPR international conference on pattern recognition, Vol. 3, 371–374.
  4. Alsabhan, W. ve Alotaiby, T. (2022). Automatic building extraction on satellite images using Unet and ResNet50. Computational Intelligence and Neuroscience, 2022, 5008854. https://doi.org/10.1155/2022/5008854
  5. Andersson, H. (2008). Automatic classification of wood defects using support vector machines [Yüksek lisans tezi, Chalmers University of Technology].
  6. Andreu, J. P. ve Rinnhofer, A. (2003). Modeling of internal defects in logs for value optimization based on industrial CT scanning. Fifth international conference on image processing and scanning of wood 23–26.
  7. Augustauskas, R., Lipnickas, A. ve Surgailis, T. (2021). Segmentation of Drilled Holes in Texture Wooden Furniture Panels Using Deep Neural Network. Sensors, 21(11), 3633. https://doi.org/10.3390/s21113633
  8. Badrinarayanan, V., Kendall, A. ve Cipolla, R. (2017). SegNet: A Deep Convolutional Encoder-Decoder Architecture for Image Segmentation. IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence, 39(12), 2481–2495. https://doi.org/10.1109/TPAMI.2016.2644615
  9. Bai, T., Nguyen, D., Wang, B., Nguyen, T., Ravishankar, S. ve Ye, J. C. (2021). Deep High-Resolution Network for Low Dose X-ray CT Denoising. arXiv. https://doi.org/10.48550/arxiv.2102.00599
  10. Bardak, T. ve Bardak, S. (2017). Prediction of wood density by using red-green-blue (RGB) color and fuzzy logic techniques. Politeknik Dergisi, 20(4), 979–984.

Kaynak Göster

APA
Şevik, U. (2025). Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 21(2), 352-378. https://doi.org/10.58816/duzceod.1814094
AMA
1.Şevik U. Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti. DÜOD. 2025;21(2):352-378. doi:10.58816/duzceod.1814094
Chicago
Şevik, Uğur. 2025. “Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 21 (2): 352-78. https://doi.org/10.58816/duzceod.1814094.
EndNote
Şevik U (01 Aralık 2025) Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 21 2 352–378.
IEEE
[1]U. Şevik, “Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti”, DÜOD, c. 21, sy 2, ss. 352–378, Ara. 2025, doi: 10.58816/duzceod.1814094.
ISNAD
Şevik, Uğur. “Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi 21/2 (01 Aralık 2025): 352-378. https://doi.org/10.58816/duzceod.1814094.
JAMA
1.Şevik U. Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti. DÜOD. 2025;21:352–378.
MLA
Şevik, Uğur. “Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti”. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, c. 21, sy 2, Aralık 2025, ss. 352-78, doi:10.58816/duzceod.1814094.
Vancouver
1.Uğur Şevik. Kereste Kalite Kontrolünde Derin Öğrenme: YOLOv8 Mimarisi ile Gerçek Zamanlı Çok Sınıflı Yüzey Kusur Tespiti. DÜOD. 01 Aralık 2025;21(2):352-78. doi:10.58816/duzceod.1814094