Katılımcı Ekoturizm Planlamasında Yapısal Eşitlik Modellemesi ile Paydaş Analizi: Batı Karadeniz Bölgesi Örneği
Öz
Çalışmada
yaklaşık 500 km kıyı uzunluğuna sahip, doğal ve kültürel kaynaklar açısından
oldukça zengin bir alan olan Batı Karadeniz Bölümünde katılımcı ekoturizm
planlamasında paydaş analizi yapılması, paydaşların ekoturizm algılarının ve
tutumlarının belirlenmesi ve mevcut sorunların yorumlanması ve çözümlemesinde
yeni bir yaklaşım olarak yapısal eşitlik modellemesi kullanılması
amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında Batı Karadeniz Bölümünün ekoturizm
potansiyeline ilişkin bir değerlendirme yapmak amacı ile alanda bulunan önemli
turizm alanları değerlendirilmiştir. Ardından İzmit, Bolu, Düzce, Sakarya,
Zonguldak, Karabük, Bartın, Sinop ve Kastamonu illerinde ekoturizm paydaşları
olarak belirlenen; kamu kurumları, üniversitelerin ilgili bölüm personelleri,
yerel yönetim ilgili birim personelleri, sivil toplum örgütleri, yerel halk
temsilcileri ve özel sektör çalışanlarına ekoturizm algı ve tutumlarını ölçmek
amacı ile toplamda 311 anket uygulanmıştır.
Uygulanan anketlerin istatistiki değerlendirmeleri ve yorumlamaları, son
yıllarda psikoloji, sosyoloji, eğitim, ekonomi ve pazarlama gibi birçok alanda
kullanılmakta olan ve çok değişkenli istatistiksel yöntemlerin bileşiminden
oluşan bir analiz yöntemi olan yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak
“ekoturizmin etkileri”, “ekoturizm kaynaklarının geliştirilmesi”, “ekoturizm
yönetim stratejileri” başlıkları altında değerlendirilmiştir. Ayrıca Batı
Karadeniz bölümünde ekoturizm uygulamaları konusunda plancılara ve
uygulayıcılara öneriler getirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Batı Karadeniz,Ekoturizm,Paydaş Analizi,Peyzaj Planlama,Yapısal Eşitlik Modellemesi
Kaynakça
- Aksu C. 2011. Sürdürülebilir kalkınma ve çevre, Güney Ege Kalkınma Ajansı.
- Altunışık R., Coşkun R., Bayraktaroğlu S., Yıldırım E. 2017. Sosyal bilimlere araştırma yöntemleri, (9. Baskı) Sakarya Kitapevi, Sakarya.
- Baş T. 2010. Anket: Anket nasıl hazırlanır? Anket nasıl uygulanır? Anket nasıl değerlendirilir?, Seçkin Yayıncılık, Ankara.
- Bentler P. M. 2006. EQS 6 structural equations program manual, Multivariate Software Inc., Encino, CA.
- Bollen K. A. 1989. Structural equations with latent variables, Wiley, New York, USA.
- Byrne B. M. 2010. Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming, Routledge Taylor & Francis Group, New York, USA.
- Chambers R. 2002. Participatory Workshops, Earthscan Publications, London.
- Çelik H. E., Yılmaz V. 2013. LISREL 9.1 ile yapısal eşitlik modellemesi: Temel kavramlar - uygulamalar - programlama, Anı Yayıncılık, Ankara.
- Dorobantu M. R., Nistoreanu P.2012. Rural tourism and ecotourism – the main priorities in sustainable development orientations of rural local communities in Romania. Economy Transdisciplinarity Cognition, Vol. XV, Issue 1/2012 259-266.
- Hoyle R. H. 2012. Handbook of structural equation modeling, The Guilford Press, United States of America.