Kan Transfüzyonu ve Reaksiyonları İle İlgili Sağlık Çalışanlarının Bilgi Düzeylerinin Araştırılması
Öz
Amaç: Kan transfüzyonu, organ nakli gibi önemli bir girişim olarak düşünülmektedir. Kan ve kan ürünleri transfüzyonu hayat kurtarıcı olduğu gibi hata ve ihmal yapılması durumunda ciddi sorunlara, hatta hayatı tehdit edebilecek kayıplara neden olmaktadır. Günümüz modern kan bankacılığında temel kurallardan biri hastaya gereken kan bileşenlerinin güvenli bir şekilde transfüze edilmesinin sağlanmasıdır. Bu çalışma, kan ve kan ürünleri transfüzyonu konusunda hemşirelerin bilgi düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamızda, Düzce Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Merkezi’nde kan transfüzyonu yapılan kliniklerinde çalışan 100 sağlık personeline 30 sorudan hazırlanmış olan anket uygulaması yapılmıştır. Anket formunda yaş, eğitim durumu, cinsiyet, çalışma süresi, kan transfüzyonuna yönelik hizmet içi eğitim programlarına katılıp katılmadığı gibi kişisel bilgileri içeren altı soru bulunmaktadır. Diğer sorular kan ve kan ürünleri transfüzyonu sonrası bakıma ve komplikasyonlara yönelik bilgileri saptamak amacıyla oluşturulmuştur. Verilerin istatistiksel değerlendirmesinde Ki-kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılanların tümü transfüzyon öncesi hasta kan grubu ile ürün kan grubunu ve hasta ismi ile transfüzyon takip formundaki ismin aynı olup olmadığını kontrol ettiğini belirtmiştir. Ayrıca cross-match yapıldığına ve uygunluğuna dikkat ettiğini; transfüzyon öncesi ve sonrasında hastanın vital bulgularına baktığını bildirmiştir. Ankete katılanların %46’sı kanın koltuk altında ısıtılarak uygulanması gerektiği bilgisine sahiptir. Meslekte 11 yıldan uzun süredir çalışanların transfüzyonla bulaşan enfeksiyonlar konusundaki bilgi düzeyinin, daha kısa süredir çalışanlardan daha yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuç: Meslekte daha uzun süredir çalışanların anket sorularına doğru cevap verme oranlarının yüksek olduğu görüldüğü için eğitimlerin sık aralıklarla tekrarlanması gerektiği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. McCelland DBL. Handbook of transfusion medicine. 4th ed. London: TSO; 2007.
- 2. Türkiye Kan Merkezleri ve Transfüzyon Derneği. Ulusal Kan ve Kan Ürünleri Rehberi. İstanbul: Çesa Basım Hizmetleri; 2011.
- 3. Whitehead S, Kenny-Siddique S, Scott Y, Parker PI, Hardy J, Wallis JM. ‘Tag and label’ system for checking and recording of blood transfusion. Transfus Med. 2003; 13(4):197- 203.
- 4. Williamson LM, Lowe S, Lowe EM, Cohen H, Soldan K, McClelland DB, et al. Serious hazards of transfusion (SHOT) initiative: Analysis of the first two annual reports. BMJ. 1999; 319(7201): 16-9.
- 5. Chiaroni J, Legrand D, Dettori I, Ferrera V. Analysis of ABO discrepancies occurring in 35 French Hospitals. Transfusion. 2004; 44(6): 860-4. doi: 10.1111/j.1537-2995.2004.03337.x.
- 6. Linden VJ, Wagner K, Voytovich AE, Sheehan J. Transfusion errors in New York State: An analysis of 10 years' experience. Transfusion. 2000; 40(10): 1207-13.
- 7. Karim F, Moiz B, Shamsuddin N, Naz S, Khurshid M. Root cause analysis of non-infectious transfusion complications and the lessons learnt. Transfus Apher Sci. 2014; 50(1): 111-7. doi: 10.1016/j.transci.2013.10.004.
- 8. Rebibo D, Hauser L, Slimani A, Herve P, Andreu G. The French haemovigilance system: Organization and results for 2003. Transfus Apher Sci. 2004; 31(2): 145-53. doi: 10.1016/j.transci.2004.07.010.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülcan Topal
Bu kişi benim
0000-0001-6143-2630
Türkiye
İdris Şahin
0000-0001-6203-5039
Türkiye
Emel Çalışkan
0000-0002-9451-7865
Türkiye
Özge Kılınçel
*
0000-0003-1872-6670
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2019
Gönderilme Tarihi
18 Eylül 2018
Kabul Tarihi
18 Ekim 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 1
Cited By
HEMŞİRELERİN KAN TRANSFÜZYONU HAKKINDA BİLGİ VE UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Sağlık Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.34108/eujhs.957237
