-

Öz

Postpartum is a period that significant social and emotional changes can be seen at most women. When postpartumperiod problems take into consideration, health care professionals have an important role to prevent complicationsintended for mother and newborn, to propose and help to recover. Besides, the common goal of health care systems inthe whole world is to provide effective, efficient, accessible and qualified services. The need for health care professionalsto ground their practices on the best evidence is increasing. In order to provide widespread use of postpartum carepractices and prevent complications, Postpartum Care Guides have been developed. The practices included in theprotocols being high level of evidence and containing strongly recommended evidences, is important for the practicesto spread. This article, aimed to review Postpartum Care Protocols/Guides in evidence based studies. To this end,protocols/guides such as Postpartum Care Management Guide that is developed by Ministry of Health in Turkey, WorldHealth Organization Postpartum Care Guide, and National Collaborating Centre for Primary Care Clinical Guidelinesand Evidence Review for Post Natal Care and Postnatal Care Overvıew National Institute for Health and Care Excellenceetc. were studied carefully. Determination and management of potential serious problems for mother and newborn mustcomprise the content of Postpartum Care Protocols/Guide. Furthermore, protocols/guides must contain woman - centeredcare, culturally appropriate care, coordinated care, home based postpartum care, safe and high quality care

Anahtar Kelimeler

• Postpartum care; evidence-based practice; practice guideline

Doğum Sonrası Bakım Rehberlerinin Kanıt Temelli Çalışmalarla Gözden Geçirilmesi

Öz

Doğum sonu, pek çok kadın için önemli fiziksel, sosyal ve emosyonel değişikliklerin görüldüğü bir dönemdir. Doğum sonu yaşanan sorunlar göz önünde bulundurulunca, anne ve yenidoğana yönelik komplikasyonların önlenmesi, sağlığın iyileştirilmesi ve önerilerde bulunulabilmesi için sağlık profesyonellerine önemli görevler düşmektedir. Sağlık profesyonelleri için uygulamaların en iyi kanıt üzerine temellendirilmesi gereksinimi giderek artmaktadır. Doğum sonu bakım uygulamalarının yaygın olarak kullanılması, komplikasyonların önlenmesi amacıyla Doğum Sonu Bakım Rehberleri geliştirilmiştir. Rehberlerde yer alan uygulamalarda kanıt düzeyleri ve öneri derecesi yüksek kanıtlara yer verilmesi, uygulamaların yaygınlaşması bakımından önemlidir. Bu makalede, Doğum Sonu Bakım Rehberlerinin/Protokollerinin kanıt temelli çalışmalarla gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Makalede anneye yönelik uygulamalara yer verilmiştir. Bu amaçla,  Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından geliştirilen Doğum Sonu Bakım Yönetimi Rehberi, Dünya Sağlık Örgütü Doğum Sonu Anne ve Yenidoğan Bakımı Uygulama Kılavuzu, Londra-Ulusal İşbirliği Merkezi Birinci Basamak Bakım Klinik Rehberi ve Ulusal Enstitü Doğum sonu Bakım v.b. rehberler incelenmiştir. Doğum Sonu Bakım Rehberlerin içeriğini anne ve yenidoğan için potansiyel ciddi sorunların tanılanması ve bakım yönetimi oluşturmalıdır. Ayrıca, rehberler kadın merkezli bakım, kültüre uygun bakım, koordineli bakım, ev temelli doğum sonu bakımı ve güvenli ve yüksek kalitede bakımı içine almalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Doğum sonrası bakım; kanıta dayalı uygulamalar; uygulama rehberleri

Kaynakça

1. Köseli A, Akın L. Lohusalık Dönemi ve Bakım. Beksaç S, Demir N, Koç A. Editörler. Obstetrik; Maternal-Fetal Tıp ve Perinatoloji. Ankara: Medical Network; 2001. s. 1377-81.
2. Shaw E, Kaczorowski J. Postpartum Care-What’s new? Curr Opin Obstet Gynecol. 2007; 19(86): 561-67.
3. Who.int [Internet]. WHO Technical Consultation on Postpartum and Postnatal Care. [Updated: 2010 March 10; Cited: 2013 February 17]. Available from: http://whqlibdoc.who.int/hq/2010/WHO_MPS_10.03_ eng.pdf?ua=1.
4. Bilgin NÇ, Potur DÇ. Doğum Sonu Dönem Kanıt Temelli Yaklaşımlar Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2010; ve 3(3): 80-7. Hemşirelik. Maltepe
5. Cashion K. Postpartum physiology & nursing care of postpartum woman. In: Lowdermilk DL, Perry SE, editors. Maternity & Women’s Health Care. 8th ed. Philadelphia: Mosby; 2004. p. 427-67.
6. Koç G. Doğum Sonu Bakım. Çiçek N, Taşkın L, çeviri editörleri. Açıklığa Kavuşturulmuş Anne-Yenidoğan Hemşireliği Kendi Kendine Öğrenme Rehberi. Ankara: Palme Yayıncılık; 2012. s. 207-22.
7. Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. XI. Baskı. Ankara: Sistem Ofset Matbaacılık; 2012.
8. WHO-World Health Organization. Maternal Mortality in 2005. Geneva: WHO, UNICEF, UNFPA, The World Bank; 2007.

9. Nice.org [Internet]. Routine postnatal care of women and their babies. NICE Clinical Guideline 37. [Updated: July 2006; Cited: 2013 April 16]. Available from: http://guidance.nice.org.uk/.
10. Tharpe NL, Farley CL, Jordan RG. Clinical Practice Guidelines for Midwifery & Women’s Health. 4th edition. Burlington: Jones & Bartlett Learning; 2013.
11. Mucuk S, Güler N. Annelerin Doğum Sonu Dönemde Bakım Beklentileri ve Bu Beklentilerin Hemşireler Tarafından Karşılanma Durumu. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2002; 11(1): 21-30.
12. Yurtsever S, Altıok M. Kanıta Dayalı Uygulamalar ve Hemşirelik. F.Ü. Sağlık Bilimleri Dergisi. 2006; 20(2): 159-66.
13. Kocaman G. Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygulama. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi. 2003; 5(2): 61-9.
14. Yılmaz M. Hemşirelik Bakım Hizmetinin Kalitesini Geliştirme Yolu Olarak Kanıta Dayalı Uygulama. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2005; 9(1): 41-8.
15. Berghella V. Obstetric Evidence Based Guidelines. Gezer A, Güralp O, çeviri editörleri. Doğum Bilgisi Kanıta Dayalı Klinik Kılavuzlar. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık; 2009. s. XI-XII.
16. Estabrooks CA. Will Evidence Based Nursing Practice Make Perfect? Canadian Journal of Nursing Research. 1999; 30(4): 273-94.
17. Yakışan RŞ, Set T. Klinik Uygulama Rehberleri. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2013; 7(2): 26-8.
18. Nice.org [Internet]. NICE- National Institute for Health and Care Excellence. (b) About clinical guidelines. [Cited: 2013 December 12]. Available from: http://www.nice.org.uk/aboutnice/whatwedo/aboutclini calguidelines/about_clinical_guidelines.jsp.
19. Nice.org [Internet]. NICE- National Institute for Health and Care Excellence. (a)Postnatal care. [Cited: 2013 October http://guidance.nice.org.uk/CG37. Available from:
20. Vic.gov [Internet]. Postnatal Care Program Guidelines for Victorian Health Services 2012. [Cited: 2013 March 20]. http://docs.health.vic.gov.au/docs/doc/715A53A28AA4 E8CACA257ACC006D257E/$FILE/121022%20Postn atal%20care%20guidelines_web.pdf. from:
21. Ozan YD, Ertuğrul M, Okumuş H. Preeklampsi Tanılama, Değerlendirme ve Hemşirelik Yönetimi. Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi. 2012; 1(2): 59-65.
22. The American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee on Obstetric Practice. Committee Opinion No. 453: Screening for depression during and after pregnancy. Obstet Gynecol. 2010; 115(2 pt 1): 394-5.