EN
TR
Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı
Öz
Popülasyon genetiği, popülasyonlardaki genlerin
davranışları hakkında kantitatif tahminler yapmak için büyük ölçüde
matematiksel modellemeye dayanmaktadır. Bu modeller Mendel’in klasik gen
kalıtım ilkelerine, bir popülasyondaki gen frekansını öngören Hardy-Weinberg
denge yasasına ve Darwin'in doğal seleksiyon teorisine dayanmaktadır. Son
yıllarda, insana ait özellik ve hastalıkların kalıtım derecelerinin (ℎ2) tahmini
ile ilgili genom çapında veriler kullanılarak yapılan çalışmalar oldukça
yaygındır. İkizlerin kullanıldığı çalışmalardan elde edilen sonuçların büyük
bir bölümü, insana ait karmaşık özelliklerin tümünün kalıtsal olduğunu
göstermiştir. Kalıtım derecesi, ya toplam genetik varyasyonun (geniş anlamda
kalıtım derecesi) ya da eklemeli genetik varyasyonun (dar anlamda kalıtım
derecesi) katkısı olarak ölçülür. Özelliklerin ve hastalıkların kalıtım
derecesini tahmin etmek için çeşitli yöntemler önerilmiştir. Bir özelliğin
kalıtım derecesi, bireyler arasındaki genetik çeşitlilikten kaynaklanan
fenotipik varyasyon oranını ifade eder. Karmaşık özelliklerin genetik temeli
hakkında önemli bilgiler sağlar ve bir fenotipin daha spesifik istatistiksel ve
moleküler genetik analizler için uygun bir hedef olup olmadığını gösterir.
Bununla birlikte, kalıtım derecesi bir fenotipin sabit bir özelliği değildir ve
genetik arka plan ile çevresel varyasyondaki popülasyona özgü farklılıklara
göre değişebilir. Bu çalışmanın amacı, kalıtım derecesini tahmin etmek için
yaygın olarak kullanılan üç farklı yöntemi tanıtmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Yuan A, He W, Qin G, Li Q. Statistical genetics and its applications in medical studies. Comput Math Method M. 2014; 2014: 712073. doi: 10.1155/2014/712073.
- 2. Stanton-Geddes J, Yoder JB, Briskine R, Young ND, Tiffin P. Estimating heritability using genomic data. Methods Ecol Evol. 2013, 4(2): 1151–8.
- 3. Vinkhuyzen AA, Wray NR, Yang J, Goddard ME, Visscher PM. Estimation and partition of heritability in human populations using whole-genome analysis methods. Annu Rev Genet. 2013; 47: 75-95.
- 4. Croston R, Branch CL, Kozlovsky DY, Dukas R, Pravosudova VV. Heritability and the evolution of cognitive traits. Behav Ecol. 2015; 26 (6): 1447-59.
- 5. Zaitlen N, Kraft P, Patterson N, Pasaniuc B, Bhatia G, Pollack S, Price AL. Using extended genealogy to estimate components of heritability for 23 quantitative and dichotomous traits. PLoS Genet. 2013; 9(5): e1003520.
- 6. Rudra P, Shi WJ, Vestal B, Russell PH, Odell A, Dowell RD, et al. Model based heritability scores for high-throughput sequencing data. BMC Bioinformatics. 2017; 18: 143. https://doi.org/10.1186/s12859-017-1539-6.
- 7. Kruijer W, Boer M, Malosetti M, Flood PJ, Engel B, Kooke R, et al. Marker-based estimation of heritability in immortal populations. Genetics. 2015; 199(2): 379-98.
- 8. Burt CH, Simons RL. Pulling back the curtain on heritability studies: biosocial criminology in the postgenomic era. Criminology. 2014; 52(2): 223-62.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2020
Gönderilme Tarihi
24 Ocak 2020
Kabul Tarihi
27 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2
APA
Doğan, İ., & Dogan, N. (2020). Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2), 252-257. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732
AMA
1.Doğan İ, Dogan N. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2020;10(2):252-257. doi:10.33631/duzcesbed.679732
Chicago
Doğan, İsmet, ve Nurhan Dogan. 2020. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 (2): 252-57. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732.
EndNote
Doğan İ, Dogan N (01 Mayıs 2020) Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 2 252–257.
IEEE
[1]İ. Doğan ve N. Dogan, “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”, DÜ Sağlık Bil Enst Derg, c. 10, sy 2, ss. 252–257, May. 2020, doi: 10.33631/duzcesbed.679732.
ISNAD
Doğan, İsmet - Dogan, Nurhan. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10/2 (01 Mayıs 2020): 252-257. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732.
JAMA
1.Doğan İ, Dogan N. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2020;10:252–257.
MLA
Doğan, İsmet, ve Nurhan Dogan. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, Mayıs 2020, ss. 252-7, doi:10.33631/duzcesbed.679732.
Vancouver
1.İsmet Doğan, Nurhan Dogan. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 01 Mayıs 2020;10(2):252-7. doi:10.33631/duzcesbed.679732
