Derleme

Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı

Cilt: 10 Sayı: 2 31 Mayıs 2020
PDF İndir
EN TR

Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı

Öz

Popülasyon genetiği, popülasyonlardaki genlerin davranışları hakkında kantitatif tahminler yapmak için büyük ölçüde matematiksel modellemeye dayanmaktadır. Bu modeller Mendel’in klasik gen kalıtım ilkelerine, bir popülasyondaki gen frekansını öngören Hardy-Weinberg denge yasasına ve Darwin'in doğal seleksiyon teorisine dayanmaktadır. Son yıllarda, insana ait özellik ve hastalıkların kalıtım derecelerinin (ℎ2) tahmini ile ilgili genom çapında veriler kullanılarak yapılan çalışmalar oldukça yaygındır. İkizlerin kullanıldığı çalışmalardan elde edilen sonuçların büyük bir bölümü, insana ait karmaşık özelliklerin tümünün kalıtsal olduğunu göstermiştir. Kalıtım derecesi, ya toplam genetik varyasyonun (geniş anlamda kalıtım derecesi) ya da eklemeli genetik varyasyonun (dar anlamda kalıtım derecesi) katkısı olarak ölçülür. Özelliklerin ve hastalıkların kalıtım derecesini tahmin etmek için çeşitli yöntemler önerilmiştir. Bir özelliğin kalıtım derecesi, bireyler arasındaki genetik çeşitlilikten kaynaklanan fenotipik varyasyon oranını ifade eder. Karmaşık özelliklerin genetik temeli hakkında önemli bilgiler sağlar ve bir fenotipin daha spesifik istatistiksel ve moleküler genetik analizler için uygun bir hedef olup olmadığını gösterir. Bununla birlikte, kalıtım derecesi bir fenotipin sabit bir özelliği değildir ve genetik arka plan ile çevresel varyasyondaki popülasyona özgü farklılıklara göre değişebilir. Bu çalışmanın amacı, kalıtım derecesini tahmin etmek için yaygın olarak kullanılan üç farklı yöntemi tanıtmaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Yuan A, He W, Qin G, Li Q. Statistical genetics and its applications in medical studies. Comput Math Method M. 2014; 2014: 712073. doi: 10.1155/2014/712073.
  2. 2. Stanton-Geddes J, Yoder JB, Briskine R, Young ND, Tiffin P. Estimating heritability using genomic data. Methods Ecol Evol. 2013, 4(2): 1151–8.
  3. 3. Vinkhuyzen AA, Wray NR, Yang J, Goddard ME, Visscher PM. Estimation and partition of heritability in human populations using whole-genome analysis methods. Annu Rev Genet. 2013; 47: 75-95.
  4. 4. Croston R, Branch CL, Kozlovsky DY, Dukas R, Pravosudova VV. Heritability and the evolution of cognitive traits. Behav Ecol. 2015; 26 (6): 1447-59.
  5. 5. Zaitlen N, Kraft P, Patterson N, Pasaniuc B, Bhatia G, Pollack S, Price AL. Using extended genealogy to estimate components of heritability for 23 quantitative and dichotomous traits. PLoS Genet. 2013; 9(5): e1003520.
  6. 6. Rudra P, Shi WJ, Vestal B, Russell PH, Odell A, Dowell RD, et al. Model based heritability scores for high-throughput sequencing data. BMC Bioinformatics. 2017; 18: 143. https://doi.org/10.1186/s12859-017-1539-6.
  7. 7. Kruijer W, Boer M, Malosetti M, Flood PJ, Engel B, Kooke R, et al. Marker-based estimation of heritability in immortal populations. Genetics. 2015; 199(2): 379-98.
  8. 8. Burt CH, Simons RL. Pulling back the curtain on heritability studies: biosocial criminology in the postgenomic era. Criminology. 2014; 52(2): 223-62.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2020

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2020

Kabul Tarihi

27 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Doğan, İ., & Dogan, N. (2020). Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2), 252-257. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732
AMA
1.Doğan İ, Dogan N. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2020;10(2):252-257. doi:10.33631/duzcesbed.679732
Chicago
Doğan, İsmet, ve Nurhan Dogan. 2020. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 (2): 252-57. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732.
EndNote
Doğan İ, Dogan N (01 Mayıs 2020) Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10 2 252–257.
IEEE
[1]İ. Doğan ve N. Dogan, “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”, DÜ Sağlık Bil Enst Derg, c. 10, sy 2, ss. 252–257, May. 2020, doi: 10.33631/duzcesbed.679732.
ISNAD
Doğan, İsmet - Dogan, Nurhan. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 10/2 (01 Mayıs 2020): 252-257. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.679732.
JAMA
1.Doğan İ, Dogan N. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2020;10:252–257.
MLA
Doğan, İsmet, ve Nurhan Dogan. “Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 10, sy 2, Mayıs 2020, ss. 252-7, doi:10.33631/duzcesbed.679732.
Vancouver
1.İsmet Doğan, Nurhan Dogan. Kalıtım Derecesinin Tahmini ve İnsan Hastalıkları İle Bazı Özelliklerinin Kalıtsallığı. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 01 Mayıs 2020;10(2):252-7. doi:10.33631/duzcesbed.679732