Araştırma Makalesi

Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi

Cilt: 11 Sayı: 3 20 Eylül 2021
  • Zeynep Arslan
  • Serap Bulduk *
PDF İndir
TR EN

Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi

Öz

Amaç: Demanslı kişilerde bilişsel bozulma ile birlikte görülen ve kişinin hayatını etkileyen en önemli nöropsikiyatrik semptomlardan biri ajitasyondur. Oyuncak Bebek Terapisi (OBT), genellikle demansın orta veya ağır dönemlerinde olan kişiler için ajitasyon gibi davranışsal belirtilerin yönetiminde kullanılan farmakolojik olmayan yöntemdir. Bu doğrultuda bu çalışma uzun süreli kurumsal bakım alan demanslı yaşlılarda OBT’nin bilişsel durum ve ajitasyona etkisinin incelenmesi amacıyla deneysel tasarımda yürütülmüştür. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini, bir ilde bir kurumsal bakım merkezinde yaşayan 110 yaşlı birey oluşturmuştur. Uygulama grubunun büyüklüğü güç analizi yöntemi ile hesaplanarak OBT ve Kontrol (K) grubuna sırasıyla 16 ve 19 olmak üzere toplam 35 yaşlı birey alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Cohen-Mansfield Ajitasyon Envanteri (CMAE) ve Mini Mental Durum Değerlendirme Testi (MMT) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın sonuçları başlangıçta (T0), OBT’den hemen sonraki hafta (T1), 3 ay sonra (T2) ölçülmüştür. Gruplardaki yaşlılar sosyo-demografik değişkenler, kurumsal bakım alma özellikleri, psikiyatrik ve fiziksel hastalıkları, bilişsel ve ajitasyon düzeyleri yönünden benzerdir. Bu çalışmada OBT ve K grubu arasında CMAE toplam ajitasyon düzeyi ve Fiziksel Agresif Olmayan ajitasyon düzeyi OBT grubu lehine anlamlı olarak farklı bulunmuştur. Ancak CMAE Sözel Agresif Olmayan, Sözel Agresif Olan ve Fiziksel Agresif Olan ajitasyon alt boyutlarındaki ve MMT düzeyindeki değişimin gruplararası farkı anlamlı bulunmamıştır. Sonuç: Sonuçlar, OBT’nin geriletici değil ama durdurucu etkisini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Profiles of ageing 2015 [Updated: 2019 Oct 20; Cited: 2015 July 9]. Available from: https://www.un.org/en/development/desa/population/theme/ageing/WPA2015.asp.
  2. İstatistiklerle yaşlılar, 2015. Sayı: 21520 [Updated: 2019 Nov 20; Cited: 2016 Mar 17]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2015-21520.
  3. Engelli ve yaşlı bireylere ilişkin istatistiki bilgiler. İstatistik Bülteni [Updated: 2019 Oct 10; Cited: 2018 Dec 10]. Available from: https://eyh.aile.gov.tr/uploads/pages/engelli-ve-yasli-bireylere-iliskin-istatistiki-bilgiler.
  4. The global impact of dementia 2013- 2050: Policy brief for heads of government [Updated: 2019 Nov 30; Cited: 2013 Dec 11]. Available from: http://alz.co.uk/research/GlobalImpactDementia2013.pdf.
  5. Alzheimer ve diğer demans hastalıkları klinik protokolü [Updated: 2021 Feb 20]. Available from: https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/38985,alzheimerkpyayin-verspdf.pdf?0
  6. Albert MS, DeKosky ST, Dickson D, Dubois B, Feldman HH, Fox NC, et al. The diagnosis of mild cognitive impairment due to Alzheimer’s disease: Recommendations from the National Institute on Aging-Alzheimer’s Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer’s disease. Alzheimers Dement. 2011; 7(3): 270-9.
  7. Medical subject headings: Dementia [Updated: 2019 Sept 12]. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh?Db=mesh&Cmd=DetailsSearch&Term=C10.228.140.380%5BAll+Fields%5D.
  8. World Health Organization and Alzheimer’s Disease International. Dementia: A public health priority [Updated: 2019 Nov 22]. Available from: https://www.who.int/mental_health/publications/dementia_report_2012/en/.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

20 Eylül 2021

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2021

Kabul Tarihi

2 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Arslan, Z., & Bulduk, S. (2021). Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 11(3), 368-376. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.947741
AMA
1.Arslan Z, Bulduk S. Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2021;11(3):368-376. doi:10.33631/duzcesbed.947741
Chicago
Arslan, Zeynep, ve Serap Bulduk. 2021. “Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 (3): 368-76. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.947741.
EndNote
Arslan Z, Bulduk S (01 Eylül 2021) Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11 3 368–376.
IEEE
[1]Z. Arslan ve S. Bulduk, “Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi”, DÜ Sağlık Bil Enst Derg, c. 11, sy 3, ss. 368–376, Eyl. 2021, doi: 10.33631/duzcesbed.947741.
ISNAD
Arslan, Zeynep - Bulduk, Serap. “Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi 11/3 (01 Eylül 2021): 368-376. https://doi.org/10.33631/duzcesbed.947741.
JAMA
1.Arslan Z, Bulduk S. Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2021;11:368–376.
MLA
Arslan, Zeynep, ve Serap Bulduk. “Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi”. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 3, Eylül 2021, ss. 368-76, doi:10.33631/duzcesbed.947741.
Vancouver
1.Zeynep Arslan, Serap Bulduk. Demanslı Yaşlılarda Oyuncak Bebek Terapisinin Bilişsel Durum ve Ajitasyona Etkisi. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 01 Eylül 2021;11(3):368-76. doi:10.33631/duzcesbed.947741