Araştırma Makalesi

Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak

Cilt: 3 Sayı: 1 31 Ocak 2023
PDF İndir
EN TR

Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak

Öz

Bireyin yaşamında tepki gösterdiği ilk unsurlardan belki de ilki kendi bedenidir. Beden, kişinin kendi benliğinin farkına vardığı ilk yerdir. Bu nedenle her çağda, her toplulukta bireylerin bedenleri üzerine duyguları yansıtma biçimi ve kullanımı farklılıklar göstermektedir. İlk çağlardan günümüze değin insanın gelişimini bedenlerine işledikleri dövmeler aracılığıyla anlamak mümkündür. Nitekim dövmeler insanların yaşadıkları zamanın, coğrafyanın izlerini taşımakta; bireyin yaşadığı çevrede toplumsal ilişkilerini, kısaca kültürel birikimlerini ve hatta korkularını günümüze kadar taşıyan aracılar olarak bilinmektedir. Dövme anlamının bireysel olarak üretildiği, farklılaşmayı ve bireysel kimlikleri vurgulamayı amaçlayan kimi zaman da sadece estetik kaygılarla yapılan bir beden düzenlenmesi olarak ortaya çıkmaktadır. Beden, toplumsal iletişim ve etkileşimin en önemli aktörü konumundadır. Bireyin beden üzerinden ifade ettiği anlamların, toplumsal iletişimin ve hatta direnişinin veya başkaldırışı olarak önemli bir araç olduğu görülmektedir. Dövme, bireyin bulunduğu toplumdaki kendine özgün bireysel ifadesinin sembolik olarak bedeni aracılığı ile iletişime geçerek bir haykırış olarak değerlendirilebilir. Kişinin kendi bedenine sembollere vermiş oldukları anlamları ile dövmenin, asıl kökeni bilinmemesine karşın, korkuya, inanca, arzularına ve düşüncelerini ifade etme biçimine dayanan sanatsal bir yöntem olduğu bilinmektedir. Dövme, bedene uyumlu bir şekilde farklı materyallerle hazırlanmaktadır. Bu açıdan dövme mürekkebi, çıkmayacak bir şekilde derinin altına sivri bir malzeme ile farklı anlamları olan şekil, motif ve semboller şeklinde vücudun farklı yerlerine nakşedilme sanat çeşididir. Beden nakşedilen sembollerin, kişinin kimliğini, soyluluğunu, askerliğini, gücünü, korkularını, inançlarını, köleliğini, ergenliğini, erdemliliğini, ahlaksızlığını, bir kabileye aidiyetini ve kötülüklerden arınmanın bir ifadesi, bir dışavurumu olduğunu söylenebilir. Dövmenin, Zerdüştlük, Paganizm, Şamanizm, Taoizm, Maniheizm ve Budizm gibi inanış sistemlerinin barındırdığı inanç biçimi izlerini günümüzde de sürdürmektedir. Günümüzde dövme artık bölgesel inanç, soyluluk, güç gibi sembol, simge ve motif olmaktan çıkmış; kişilerin, kendilerini güzel göstermek için, kimliğini yansıtmak için, çevreye korku yaymak için, bir süs, bir moda, bir simge olarak karşımıza çıkar. Çalışmanın amacı Türkiye’nin Güneydoğu Anadolu Bölgesinde yöresel adıyla “Dak”ın genel tarihini, kullanım nedenlerini ve sembollerin anlamlarını saptamaktır. Makalede literatüre dayalı nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. [1] Aksoy CS. “Antropolojide beden sorunsalına bedenlileşme teorisinin katkısı”. Antropoloji, 24, 69-93, 2010.
  2. [2] O’Neill J. Five Bodies. London, Sage Publications, 2004.
  3. [3] Tezgeç MS. Kendini İfade Aracı Olarak Dövmeler: Nitel Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 2015.
  4. [4] Atkinson M. Tattooed: The Sociogenesis of a Body Art. University of Toronto Press, 2013.
  5. [5] Kosut M. “Tattoo Narratives: The Intersection of the Body”. Self‐Identity and Society. Visual Studies, 15(1), 79-100, 2000.
  6. [6] Pitts-Taylor V. Cultural Encyclopedia of the Body: A-L (Vol. 1). Greenwood Press, 2008.
  7. [7] Kılıç Karatay S. “Aksaray’da Unutulan Bir Gelenek “Dövme Sanatı””. Journal Of Awareness, 3(5), 151-156, 2018.
  8. [8] Arekofili. “Mısır Mumyasında Bilinen En Eski Dövme Sanatı Bulundu”. https://arkeofili.com/misir-mumyasinda-bilinen-en-eski-dovme-sanati-bulundu/ (01.11.2021).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2023

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

14 Kasım 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tekin, Ç. (2023). Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, 3(1), 1-6. https://doi.org/10.56723/dyad.1118962
AMA
1.Tekin Ç. Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi. 2023;3(1):1-6. doi:10.56723/dyad.1118962
Chicago
Tekin, Çetin. 2023. “Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak”. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi 3 (1): 1-6. https://doi.org/10.56723/dyad.1118962.
EndNote
Tekin Ç (01 Ocak 2023) Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi 3 1 1–6.
IEEE
[1]Ç. Tekin, “Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak”, Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, ss. 1–6, Oca. 2023, doi: 10.56723/dyad.1118962.
ISNAD
Tekin, Çetin. “Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak”. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi 3/1 (01 Ocak 2023): 1-6. https://doi.org/10.56723/dyad.1118962.
JAMA
1.Tekin Ç. Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi. 2023;3:1–6.
MLA
Tekin, Çetin. “Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak”. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 1, Ocak 2023, ss. 1-6, doi:10.56723/dyad.1118962.
Vancouver
1.Çetin Tekin. Geçmişin izlerini taşıyan gelenek Dak. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi. 01 Ocak 2023;3(1):1-6. doi:10.56723/dyad.1118962