Borsa İstanbul’da otomotiv sektöründe işlem gören şirketlerin finansal rasyolarının piyasa değeri üzerindeki etkisi: Ekonometrik bir analiz

Öz

İşletmelerin varlıklarının gelecek dönemlerde ne kadar nakit yaratacağı ve yükümlülüklerinin ne olacağı hakkındaki en iyi bilgi, bu varlık ve yükümlülüklerin güncel piyasa değerlerinden bulunabilmektedir. İşletmelerin halka açık piyasa değerlerinin işletmelerin finansal performansı ile olan ilişkisinin incelenmesi önemli bir araştırma konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, borsada işlem gören otomotiv sektöründeki işletmelerin finansal rasyolarındaki değişikliklerin şirketlerin piyasa değeri üzerinde etkisi olup olmadığı, var ise bu ilişkinin yönü ve şiddetinin ne olduğunu otomotiv sektöründe incelemektir. Çalışmada, işletmelerin birden fazla dönemleri ele alındığı için istatiksel yöntem olarak panel veri analizi yöntemi kullanılmıştır. Gözlemler 8 adet firma için 2015 1. çeyreği ile 2021 3. çeyreği arasında eksiksiz olarak toplanarak dengeli bir panel veri seti oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılan bağımlı değişken piyasa değeri iken; likidite oranları, finansal yapı oranları, karlılık oranları, faaliyet oranları ve borsa performans oranları ise bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, panel veri analiz yöntemi kullanılarak bağımsız değişkenler ile piyasa değeri arasındaki ilişkinin yönü tespit edilmiştir. Analizde 13 bağımsız değişken kullanılmıştır. Bunlardan sadece 6 değişkenin piyasa değeri üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu oranlar; kaldıraç oranı (KO), öz sermaye karlılık oranı (OK), aktif karlılık oranı (AK), fiyat/kazanç oranı(FKA), hisse başına kar (HBK) ve stok devir hızı (SDH) oranıdır.

Anahtar Kelimeler

• Piyasa değeri
• finansal rasyolar
• panel veri analizi

The effect of financial ratios of companies traded in the automotive sector on market value on Borsa Istanbul: an econometric analyis

Öz

The best information about how much cash the assets of enterprises will generate in future periods and what their liabilities can be found from the current market values of these assets and liabilities. The investigation of the relationship between the publicly traded market values of enterprises and the financial performance of enterprises is an important research topic. The aim of this study is to examine whether changes in the financial ratios of enterprises in the automotive sector traded on the stock exchange have an impact on the market value of companies, and if so, what is the direction and severity of this relationship in the automotive sector. In the study, the panel data analysis method was used as a statistical method because more than one period of the enterprises was considered. Observations 8 units for the company 2015 1.by quarter 2021 3.a balanced panel data set was created by collecting the data between the Decadents in a complete manner. While the dependent variable used in the study was the market value; liquidity ratios, financial structure ratios, profitability ratios, activity ratios and stock market performance ratios were used as independent variables. As a result of the study, the direction of the relationship between independent variables and market value was determined by using the panel data analysis method.

Anahtar Kelimeler

• Market value
• financial ratios
• panel data analysis

Kaynakça

1. [1] Çelik O. Şirket Birleşmeleri ve Birleşmelerde Şirket Değerlemesi. 1. baskı. Ankara, Türkiye, Turhan Kitabevi, 1999.
2. [2] Birgili E, Düzer M. “Finansal Analizde Kullanılan Oranlar ve Firma Değeri İlişkisi: İMKB’de Bir Uygulama”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (46), 74-83, 2010.
3. [3] Ayrıçay Y, Türk VE. “Finansal Oranlar Ve Firma Değeri İlişkisi: BIST'de Bir Uygulama”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (64), 53-70, 2014.
4. [4] Başbuğ AK, Evlimoğlu U. “Otomotiv Sektörünün Türkiye Ekonomisini Makroekonomik Olarak Etkileme Mekanizmaları ve Sektöre Yönelik Bir Analiz”. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(1), 134-154, 2020.
5. [5] Görener Ö, Görener A. “Otomotiv Endüstrisinin Türkiye Ekonomisindeki Yeri: Sektörel Bir İnceleme”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(26), 306-319, 2008.
6. [6] Demir Y. “Hisse Senedi Fiyatını Etkileyen İşletme Düzeyindeki Faktörler ve Mali Sektör Üzerine İMKB’de Bir Uygulama”. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 109-130, 2001.
7. [7] Ege İ, Bayrakdaroğlu A. “İMKB Şirketlerinin Hisse Senedi Getiri Başarılarının Lojistik Regresyon Tekniği ile Analizi”. International Journal of Management Economics and Business, 5(10), 139-158, 2009.
8. [8] Martani D, Khairurizka R. “The effect of financial ratios, firm size, and cash flow from operating activities in the interim report to the stock return”. Chinese Business Review, 8(6), 44-55, 2009.

9. [9] Büyükşalvarcı A. “Finansal Analizde Kullanılan Oranlar Ve Hisse Senedi Getirileri Arasındaki İlişki: Ekonomik Kriz Dönemleri İçin İMKB İmalat Sanayi Şirketleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(1), 225-241, 2011.
10. [10] Zaheri F, Barkhordary S. “Relationship between Financial Characteristics of Companies in Cement Industry and Their Stock Returns in Tehran Stock Exchange”. Research Journal of Recent Sciences, 4(8), 77-83, 2015.
11. [11] Gümüş UT, Şakar Z, Akkın G, Şahin M. “Finansal Analizde Kullanılan Oranlar ve Firma Değer İlişkisi: BİST’de İşlem Gören Çimento Firmaları Üzerine Bir Analiz”. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(16), 1-23, 2017.
12. [12] Musallam SR. “Exploring the Relationship between Financial Ratios and Market Stock Returns”. Eurasian Journal of Business and Economics, 11(21), 101-116, 2018.
13. [13] Çelik E, Arslanlı KY. “Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Firmalarının Piyasa Değeri ve Aktif Karlılığını Etkileyen Finansal Oranların Panel Veri Analizi Yöntemiyle Belirlenmesi”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (88), 255-274, 2020.
14. [14] Wooldridge J. Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. Cambridge, USA, MIT Press, 2002.
15. [15] Huber P. The behavior of maximum likelihood estimates under nonstandard conditions. Editors: Le Cam LM, Neyman J. Proceedings of the Fifth Berkeley Symposium on Mathematical Statistics and Probability, Volume 5.1: Statistics, 221-233, Berkeley, USA, University of California Press, 1967.
16. [16] Eicker F. Limit theorems for regressions with unequal and dependent errors. Editors: Le Cam LM, Neyman J. Proceedings of the Fifth Berkeley Symposium on Mathematical Statistics and Probability, Volume 5.1: Statistics, 59-82, Berkeley, USA, University of California Press, 1967.
17. [17] Breusch TS, Pagan, AR. “The Lagrange Multiplier Test and Its Applications to Model Specification in Econometrics”. Review of Economic Studies, 47(1), 239-253, 1980.