İç mimarlık ve heykel disiplinlerinin kesişiminde “boşluk” algısı

Öz

Boşluk hem heykel hem de iç mimarlığın temel kavramlarından biridir. Bu çalışma, iki disiplinin bu ortak kavram etrafında nasıl buluştuğunu ve tasarım eğitimine nasıl entegre edilebileceğini araştırmaktadır. Çalışmanın amacı “İç mimarlık bölümünde disiplinlerarası eğitim modeli mümkün müdür?”, “Tasarım süreci iş birliği sonucunda nasıl şekillenir?” sorularına yanıt aramaktır. İç mimarlığın özüne katkıda bulunacak kodlar ve iş birliklerinin ortak zeminde yürütülmesi ve eğitime katkı sağlaması hedeflenmektedir. Çalışmanın kapsamı, iç mimarlık lisans programına kayıtlı öğrencilerin “İç Mimarlığa Giriş” dersi kapsamında gerçekleştirdiği proje çalışmaları üzerinden belirlenmiştir. Disiplinlerarası bir eğitim modelinin uygulanabilirliği, tasarım sürecindeki kavramsal/maddesel iş birlikleri ve bu sürecin öğrencilerin tasarım becerileri ve mesleki uyanışlarına yansıyan etkisi incelenmektedir. Nitel araştırma yöntemi ile literatür taraması yapılmış ve içerik analizi yöntemi ile çalışmalar ele alınmıştır. Bu doğrultuda disiplinlerin tanımları yapılmış ve ortak noktaları ifade edilmiştir. Literatür taramasına ek olarak, ortak paydanın katkıları öğrenci çalışmaları üzerinden içerik analiz ve tasarım çözümlemesi yöntemleriyle değerlendirilmiş, bu sayede kavramsal bilgiler ile uygulama arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Disiplinlerarası kavramsal işbirliğinin, mesleki kaygıları yönetmede tasarım sürecini olumlu şekillendirdiği ifade edilmiştir. Heykel mekan rolünü üstlenmiş ve yarattığı boşluk yaşama mekanı tasarlama fikrini desteklemiştir. Bu yaklaşımın ders içeriğine dönüştürülmesiyle disiplinlerarası eğitim modelinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mekân
• boşluk
• heykel
• iç mimarlık
• eğitim
• tasarım

Perception of “void” at the interception of interior architecture and sculpture disciplines

Öz

Void is one of the fundamental concepts in both sculpture and interior architecture. This study explores how these two disciplines intersect through this shared concept and how it can be integrated into design education. It aims to answer: “Is an interdisciplinary education model possible in interior architecture?” and “How does the design process evolve through collaboration?” The research seeks to build a shared foundation where cross-disciplinary interactions enhance the essence of interior architecture and enrich education. The scope of the study is framed by project work from undergraduate students in the “Introduction to Interior Architecture” course. The feasibility of an interdisciplinary model is examined through conceptual and material collaborations in the design process and their impact on students’ skills and awareness. A qualitative method was used, including a literature review and content analysis. Definitions and shared grounds of the relevant disciplines were identified. In addition, student projects were analyzed using content and design analysis to assess the interplay between theoretical knowledge and practical application. The study concludes that interdisciplinary collaboration contributes positively to the design process by addressing professional concerns. Sculpture was positioned as a spatial agent, supporting the idea of forming habitable spaces through voids. Integrating this approach into the course led to the finding that an interdisciplinary educational model is viable.

Anahtar Kelimeler

• Space
• void
• sculpture
• interior architecture
• education
• design

Kaynakça

1. [1]     Yılmaz M. Heykel sanatı. İstanbul, Türkiye, İmge kitabevi yayınları, 1999.
2. [2]     Çakır T. Heykel-boşluk ve çevre ile ilişkisi. Yüksek lisans tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum, Türkiye, 2008.
3. [3]     Çalık S. Sadi Çalık’in heykelleri. Editör: Cem İleri. Bellek ve ölçek: Modern Türk heykelinin 15 sanatçısı, 67-81, İstanbul, Türkiye, İstanbul modern, 2006.
4. [4]     Şan E. “Sartre ve Giacometti: Varoluşçu sanat üzerine düşünceler”. Felsefi Düşün Akademik Felsefe Dergisi, (12), 182-212, 2019.
5. [5]     Şamlıoğlu T. Mimari formda boşluğun keşfi. Yüksek lisans tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Türkiye, 2010.
6. [6]     Kuban D. Lao Tzu, Tao yolu öğretisi. İstanbul, Türkiye, YEM yayınevi, 2013.
7. [7]     Pallasmaa J. The eyes of the skin: Architecture and the senses. 3rd ed. New Jersey, USA, Wiley, 2012.
8. [8]     Ching FDK. Architecture: Form, space, and order. 4th ed. New Jersey, USA, Wiley, 2014.

9. [9]     Zumthor P. Atmospheres: Architectural environments – Surrounding objects. Basel, Switzerland, Birkhäuser, 2006.
10. [10]  Hillier B, Hanson, J. The social logic of space. Cambridge, UK, Cambridge University press, 1984.
11. [11]  Lawson B. The language of space. Oxford, UK, Architectural press, 2001.
12. [12]  Lee S. “The void in sculpture: Material absence as spatial presence”. https://www.numberanalytics.com/blog/void-in-sculpture (16.06.2025).
13. [13]  Abdallah K. “Experiential learning strategies in interior design education: Enhancing creativity and critical thinking”. Journal of Interior Design Education, 47(2), 115-129, 2022.
14. [14]  Baloğlu M, Yılmaz D. “Öğrenci merkezli öğretim yaklaşımlarının iç mimarlık eğitimine etkileri”. Mimarlık ve Eğitim Dergisi, 9(1), 44-60, 2021.
15. [15]  Al Ayash A, Hussein MF, Edwar ME. “Aligning interior design education with industry needs: Exploring the role of internships in connecting theoretical knowledge and practical skills”. International Journal of Design Education, 19(1), 163-179, 2025.
16. [16]  Abdallah K. “A strategy for teaching interior design through reality based project (An experiential study)”. Interior Design Journal, 12(4), 93-104, 2022.
17. [17]  Bindal A. “Materiality and spatial experimentation in interior design studios: A hands-on approach”. Design and Technology Education, 26(3), 73-84, 2021.
18. [18]  Kolb DA. Experiential learning: Experience as the source of learning and development. New Jersey, USA, Prentice Hall, 1984.
19. [19]  Kolb AY, Kolb DA. “Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education”. Academy of Management Learning & Education, 4(2), 193-212, 2005.
20. [20]  Moon JA. A handbook of reflective and experiential learning: Theory and practice. London, UK, Routledge falmer, 2004.
21. [21]  Bryant M. “Learning spatial design through interdisciplinary collaboration”. Land, 10(7), 689, 2021.
22. [22]  Hollander JB, Sussman A. “Cognitive architecture: Designing for how we respond to the built environment. 2nd ed. London, UK, Routledge, 2018.
23. [23]  Patton MQ. Qualitative research and evaluation methods. 4th ed. London, UK, SAGE publications, 2015.
24. [24]  Schreier M. Qualitative content analysis in practice. London, UK, SAGE publications, 2012.
25. [25]  Mayring P. Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Weinheim, Almanya, Beltz, 2014.
26. [26]  Schön DA. The reflective practitioner: How professionals think in action. New York, USA, Basic Books, 1983.
27. [27]  Boud D, Keogh R, Walker D. Reflection: Turning experience into learning. London, UK, Routledge, 1985.
28. [28]  Özsavaş Uluçay N. “Sanatın mekânı ve mekân sanatı”. İdil Dergisi, 6(36), 2245-2257, 2017.