Avrupa Birliği Kimliğini Yordayan Değişkenlerin Eğitim Kurumlarında İncelenmesi / Investigation of Predictor Variables of European Union Identity in Education Institution

Öz

Avrupa halkları arasında bütünleşmiş bir birliğin kurulabilmesi, farklı coğrafya, köken ve kültürlerden gelen birey, grup ve ulusların AB’ye entegrasyonlarının sağlanması ile mümkündür. Bu nedenle, devletlerarası ilişkilerin geliştiği siyasal alanda yapılan anlaşmaların yanında, çalışmaların Avrupa toplumlarının tabanına yayılması ve AB’ye aidiyet kavramının yapılandırılmasına çalışılmaktadır. Türkiye, çok uzun yıllardır AB’ye üye olma çabası içinde girişimlerde bulunmaktadır. Ancak bu süreçte dönemsel olarak bazen Avrupa Birliği kaynaklı, bazen Türkiye kaynaklı aksaklıklar yaşanmaktadır. Bu aksaklıklar Birliğin amaç ve uygulamaları açısından Türkiye’nin yetersizliği ve AB’nin genişleme politikasına karşı Birlik içi toplumların tepkilerinden kaynaklanabilmektedir. Türkiye’nin AB üyeliği açısından, en çok tartışılan konuları arasında, “AB kimliğine uyum” konusu yer almaktadır. Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin Avrupa Birliği’ne (AB) ilişkin bilgi düzeyleri, AB vatandaşlığının kazanımı algısı ve çok kültürlü yeterlik algısı ile AB kimliği algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenlerin AB kimliği algısını açıklama oranının belirlenmesidir. Araştırma, ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Araştırmada, ankete dayalı nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi oranlı küme örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Toplam 1290 katılımcının verileri kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Başbay ve Kağnıcı (2011) tarafından geliştirilen çok kültürlü yeterlik algısı ölçeği, Luhtannen ve Crocker (1992) tarafından geliştirilen ve dilsel geçerlik çalışmaları araştırmacılar tarafından yapılan AB kimliği algısı ölçeği ve araştırmacılar tarafından geliştirilen AB’ye ilişkin bilgi düzeyi algısı ölçeği ve AB vatandaşlığının kazanımı algısı ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizi için yapısal eşitlik modeli analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, öğretmen ve yöneticilerin AB’ne ilişkin bilgi düzeyi algısı, çok kültürlü yeterlik algısı, AB vatandaşlığının kazanımı algısı ve AB kimliği algısı arasında anlamlı bir ilişki bulunmakta ve bu etmenler AB kimliği algısını anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Katılımcıların çok kültürlü yeterlik algısı ve AB vatandaşlığının kazanımı algısı, AB’ye ilişkin bilgi düzeyi algısı ile AB kimliği algısı arasında aracılık görevi üstlenmektedir. Bu sonuçlara bağlı olarak şu önerilerde bulunulabilir: AB kimliği algısı ile AB bilgi düzeyi arasındaki olumlu ilişki nedeniyle. çeşitli etkinlikler ve hizmet içi eğitimler aracılığıyla öğretmen ve eğitim yöneticilerinin AB’ye ilişkin bilgi düzeyinin artırılması gerekir. AB kurumlarının AB bilinci geliştirme etkinliklerinin öğretmen ve eğitim yöneticilerine ulaştırılması sağlanabilir. Öğretmen ve eğitim desteklenmelidir. Eğitim kurumlarında uluslararası ortak proje-araştırmaların yürütülmesi desteklenmelidir. yöneticilerinin Avrupa dillerini konuşma becerilerini geliştirmesi

Anahtar Kelimeler

• AB kimliği
• AB vatandaşlığı
• çok kültürlülük yeterliği
• AB bilgi düzeyi

Investigation of Predictor Variables of European Union Identity in Education Institution / Avrupa Birliği Kimliğini Yordayan Değişkenlerin Eğitim Kurumlarında İncelenmesi

Öz

The aim of this research was to investigate the primary school administrators and teachers’ perceptions on the relationships between level of knowledge about the EU, gains of the EU’s citizenship, multi-cultural efficacy, and the EU identity and how these variables are determine the ratio of the perception of the EU identity. This research is based on correlational model including survey technique. The sample of the research was determined by using the cluster sampling method. The sample of the study was consisted of 1290 primary school administrators and teachers from the central districts of Izmir. In this study, as data collection tools, multi-cultural efficacy scale developed by Başbay and Kağnıcı (2011); European Union identity scale developed by Luhtannen and Crocker (1992) and also adapted to Turkish and tested the linguistic validation by the researchers; the scale of level of knowledge about the EU and the scale of gains of the EU’s citizenship developed by the researchers was used. Structural equation modeling was used for the data analysis. Research findings have shown a significant relationship with the perceptions of administrators and teachers between the EU identity and the level of knowledge about the EU and multi-cultural competence and gains of EU’s citizenship. Participants’ perceptions about the level of knowledge of the EU, the gains of EU’ citizenship and multi-cultural efficacy predict the identity of the EU in a meaningful way. Furthermore, the results indicated that participants’ perceptions of Due to positive relationship between perceptions of EU identity and level of knowledge about EU, teachers and education administrators’ knowledge level about EU should be increased by various activities and in-service training. EU institutions’ activities for promoting the EU identity should be brought to the teachers and administrators. Teachers and administrators should be encouraged to develop their speaking skills in European languages. Common  international projects-researchs should be supported in educational institutions

Anahtar Kelimeler

• European Union identity
• European Union citizenship
• the level of knowledge about the European Union
• multi-cultural efficacy

Kaynakça

1. Akpınar, B. (2006). Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde Türk ilköğretim öğrencilerinin Avrupa Birliği imajı. Eğitimde Politika Analizleri ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 1(1), 8-26.
2. Arslan, A. (2007). Üniversite gençliği (öğretmen adayları) Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyeliğini istemiyor. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E‐Dergisi, 13, 1-19. Issn:1694-528.
3. ATAUM. (2010,12.04). Kamuoyu ve Türk dış politikası anketi. Ankara Üniversitesi
4. http://www.ataum.ankara.edu.tr/d9.htm adresinden elde edildi.
5. Balcıoğulları, A. ve Ayçin, A. A. (2009, Mayıs 23-30). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin Avrupa Birliği ile ilgili görüşlerinin değerlendirilmesi. Sözel bildiri. I. Uluslararası Avrupa Birliği, Demokrasi, Vatandaşlık ve Vatandaşlık Eğitimi Sempozyumu, Uşak.
6. Balkar, B. ve Özgan, H. (2010). İlköğretim okulu öğrencilerinin Avrupa Birliği’ne ilişkin görüşleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29 (1), 37-52.
7. Başbay, A. ve Kağnıcı, Y. D. (2011). Çok kültürlü yeterlik algıları ölçeği: bir ölçek geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim Dergisi, 161 (36), 199-212.
8. Başbay, A. ve Doğan, N. (2004) Avrupa Birliği üyelik sürecinin eğitim sistemimiz üzerindeki etkilerine ilişkin öğretmen görüşleri. Ege Eğitim Dergisi, 5 (2), 35-52.

9. Başbay, A. ve Bektaş Kağnıcı, Y. (2009b).Öğretim elemanlarının çok kültürlü öğretmen yeterlik algılarına ilişkin ölçek geliştirme çalışması. 18. Eğitim Bilimleri Kurultayı, Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi. İzmir.
10. Birkök, M. C.(1994). Bilgi sosyolojisi ışığında kimlik sorunu (Doktora tezi). İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Yapı ve Sosyal Değişme Bilim Dalı, İstanbul.
11. Busher, H., Wilkins, C., Warwick, P., Acun, I. and Göz, N. L. (2009, Mayıs 23-30). Identifying with Europe? the views of some Turkish And British postgraduate students taking part ın a universıty exchange programme. Sözel bildiri. I. Uluslararası Avrupa Birliği, Demokrasi, Vatandaşlık Ve Vatandaşlık Eğitimi Sempozyumu, Uşak.
12. Caporaso, J. A. and Kim, M. (2009). The dual nature of European identity: subjective awareness and coherence. Journal of European Public Policy, 16 (1), 19–42.
13. Castano, E. and Yzerbyt, V. (1997, May 29-June 1). Building a European identity: In European Union studies. Association (EUSA). Biennial Conference 1997 (5th) (p. 24), Seattle, WA.
14. Convery, A. and Kerr, K. (2005). Exploring The European dimension in education practitioners’ attitudes. European Education, 37 (4), 22-4. ISSN 1056–4934/2006
15. Çarkoğlu, A. (2003). Who wants full membership? characteristics of Turkish public support for EU membership, Special Issue on Turkey and the European Union, Turkish Studies, 4 (1), 171-194.
16. Dinç, E. (2008). Türkiye’yi Avrupa’ya yakınlaştırmak için tarih bir köprü olabilir mi? türk tarih öğretim programlarının bir Avrupa boyutu gözetilerek geliştirilmesi olasılığı. İçinde M. Safran ve D. Dilek (Ed.). 21. yüzyılda kimlik, vatandaşlık ve tarih eğitimi. İstanbul: Yeni İnsan Kitabevi.
17. Doğan, Z. (2007). İlköğretim ikinci kademe öğrenci ve öğretmenlerinin Avrupa Birliği imajı (Yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı, Elazığ
18. Doğanay, A. ve Bal, A.P. (2010). İlköğretim beşinci sınıf matematik öğretiminde öğrenci başarısının ölçülmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi. 10 (1), 153-216.
19. Ekici, G. (2010, Ekim). Bireyin kendini özne olarak inşası sürecinde kimlik-kolektif kimlik etkileşimi. http://www.karakalem.net/?article=1397 adresinden elde edildi.
20. Erdoğan, İ. (2000). Çağdaş eğitim sistemleri. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
21. EU. (1992). Treaty of Maastricht. [Internet-09.10.2011]www. www.eurotreaties.com/maastrichtec.pdf
22. Erzurumlu, S. (2008). Çok kültürcülük politikası ve Kanada’da çok kültürcülük (Yüksek lisans tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı, Isparta.
23. EU. (2008, January). Eurobarometer 69 Public Opinion In The European Union. This survey was requested and coordinated by the Directorate General Communication. http://www. ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/eb69/eb_69_first_en.pdf adresinden elde edildi.
24. Fossum, J. E.(2001, October). Identity-politics in the European Union. Arena working papers.WP 01/17. http:// www. arena.uio.no/publications/wp01-17.htm adresinden elde edildi.
25. Fuller, S. (2005). Knowledge as product and property. In N. Stehr and V. Meja (Eds.), Society and Knowledge: Contemporary Perspectives in the Sociology of Knowledge and Science (pp. 151-174). New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
26. Gümrükçü, H. (2002). Türkiye ve Avrupa Birliği, ilişkinin unutulan yönleri, dünü ve bugünü. Hamburg: Avrupa-Türkiye Araştırmaları Enstitüsü.
27. Gülalp, H. (2008). Anayasal vatanseverlik. Yeni anayasa için: yeni Türkiye’yi anlamak için bir tartışma ortamı. http:// www. yenianayasaicin.org/ adresinden elde edildi.
28. Gülcan, M. G. ( 2003). Avrupa Birliğine Adaylık Sürecinde Türkiye eğitim sisteminin yapısal sorunları ve yapısal uyum modeli araştırması (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı (Eğitim Yönetimi ve Teftişi Programı), Ankara.
29. Jacobs, D. and Maier, R. (1998). European identity : construct, fact and fiction. This paper has been published in: Gastelaars, M.and Ruijter A. (eds) A United Europe: The Quest for a Multifaceted Identity. (pp. 13-34). Maastricht: Shaker, http://www. http://users.belgacom.net/jacobs/europa.pdf adresinden elde edildi.
30. Jimenez, R. A. M. (2004, July). Cultural, instrumental, civic and symbolic components of national and European identities in old and new European Union member states. Paper presented. EIOP Conference. http://www. eiop.or.at/eiop adresinden elde edildi.
31. Jöreskog, K. G., and Sörbom, D. (1993). Lisrel 8: structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Lincolnwood, IL: Scientific Software International.
32. Licata, L. (2003). Representing the future of the European Union: Consequences on national and European identification. Papers on Social Representation.
33. Luhtanen, R. and Crocker, J. (1992). A collective self-esteem scale: Self-evaluation of one’s social identity. Personality and Social Psychology Bulletin, 18, 302-318.
34. Kirch, A. and Tuisk, T. (2005). European identity: a study using the method of identity structure analysis in Estonia In 2003-2005.http://www. ies.ee/epub2006/kirchtuisk_identity.pdf adresinden elde edildi.
35. Kodaman, T. Kanat, S., Saraç, E., İlboğa, M. ve Eser, B. (2008). Avrupa Birliği bilinç düzeyinin ölçülmesi: Isparta ili örneği. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17, 201-227.
36. Kucera, O. (2006). Building the EU identity. http://www. ucd.ie/dei/about/staff_papers adresinden elde edildi.
37. Moes, J. (2008). European identity compared: a mixed methods. Presented Ecpr Fourth Pan-European Conference On Eu-Politics, Rıga, Latvia. http://www.jhubc.it/ecpr- riga/virtualpaperroom/032.pdf adresinden elde edildi.
38. Özcan, O. (2008). İlköğretim öğretmenlerinin örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışlarının demografik özelliklere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Yönetimi ve Denetimi Anabilim Dalı, İstanbul.
39. Özer, A. (2009). AB sürecinde Türkiye’de çok kültürlük ve vatandaşlık sorununa sosyolojik bir bakış. Sözel bildiri, I. Uluslararası Avrupa Birliği, Demokrasi, Vatandaşlık ve Vatandaşlık Eğitimi Sempozyumu. Uşak.
40. Poyraz, Z. (2008). Türk toplumunun, Avrupa Birliği’ne üyeliği algılama düzeyi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo-Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı, Ankara.
41. Savvides, N. (2006). Comparing the promotion of European identity at three ‘European schools’: an analysis of teachers’ perceptions. Research in Comparative and International Education, 1(4), 393- 402.
42. Şahin, M. (2006). Avrupa Birliği ülkelerinde ve Türkiye’de öğretmen yetiştirme sistemlerinin karşılaştırması (Yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Malatya.
43. Şen ve diğerleri (2005). Türk gençliği konuşuyor: gençliğin, Türkiye’nin AB’ye katılım süreci ve AB üyeliği hakkında görüşleri. Ufuklar ve Mozaik Programı. Türk Sosyal Bilimler Derneği.
44. Şimşek, O. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş (temel ilkeler ve lisrel uygulamaları). Ankara: Ekinoks Eğitim Danışmanlık Hiz. ve Bas. Yay.
45. Toksöz, F. (2008). The European Educational Space and The Construction of European Identity. Yayınlanmamış doktora tezi. Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü, AB Siyaseti ve Uluslararası İlişkiler Anabilim Dalı. İstanbul.
46. Toprakçı, E. (2004). The European Union action programme in the area of education (A comparative analysis). Education and Science (TED), 29(131), 83-92.
47. Toprakçı, E. (2006). European Union, European dimension in education and national education goals of the member countries (acoording to the official documents of European Union). Ankara Üniversitesi Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1),1-19.
48. Turunç, Ö. ve Çelik, M. (2010). Çalışanların algıladıkları örgütsel destek ve iş stresinin örgütsel özdeşleşme ve iş performansına etkisi. Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F Yönetim ve Ekonomi. 17 (2), 183-206.
49. Waseem, A. (2008). Community, identity, and knowledge: a conceptual framework for LIS Research. Library and Information Science Research Electronic Journal, 18 (1). [Internet-12.05.2010]www. libres.curtin.edu.au/libres18n1/waseem_article_mbw2_Ess&Op_rev.pdf
50. Winston, N. (1997, May 29-June 1). Experiencing the system: social integration in the European Union. In European Union Studies Association (EUSA). Biennial Conference. 1997 (5th) ( p. 30). Seattle, Washington. http://www. aei.pitt.edu/2758/01/002538.pdf adresinden elde edildi.
51. Yılmaz, V. ve Çelik, H. E. (2009). Lisrel ile yapısal eşitlik modellemesi I (temel kavramlar, uygulamalar, programlama. Ankara: Pegem Yayıncılık
52. Yılmaz, S. (2009). Avrupa Birliği’nin Türkiye ve diğer Avrupa ülkelerinin ders kitaplarında uygulamaya çalıştığı “kimlik, insan hakları ile tarihte ‘öteki’ kavramı ve Sırbistan örneği.” Sözel bildiri, I. Uluslararası Avrupa Birliği, Demokrasi, Vatandaşlık ve Vatandaşlık Eğitimi Sempozyumu. Uşak.
53. Investigation of Predictor Variables of European Union
54. Identity in Education Institution