An Assessment of the Thinking Styles and Self-Efficacy Perceptions of Pre-Service Elementary School Mathematics Teachers / İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Düşünme Stilleri ile Öz-Yeterlilik Algılarının İncelenmesi1

Öz

The 21st century is known as the age of information and communications. In such a day and age, individuals with critical and creative thinking skills, capable of robust analyses, synthesis and assessment, not to mention problem-solving and reasoning abilities are in demand. Only individuals with these thinking skills will successfully adapt to the developing world. Through thinking, the individual can produce, use, and utilize information. Teachers play a major part in training the individuals with the required competences. The teachers’ ability to exhibit the competences required in their profession is a product of their own training, as well as their confidence in their ability to perform as teachers and fulfill their duties. Against this background the present study aims to come up with an assessment of the thinking styles and self-efficacy perceptions of pre-service elementary school mathematics teachers. The study was carried out with 141 pre-service teachers. The study employed the “Thinking Styles” survey developed by Sternberg and Wagner (1992). The validity and reliability analyses for the Turkish language version were carried out by Buluş (2005). In addition, the “Mathematics Self-Efficacy Perceptions” scale developed by Umay (2001) was used in combination. The Learning Styles Inventory (Sternberg and Wagner, 1992) is developed with reference to the Mental Self Government Theory. The most prominent thinking styles expressed by pre-service elementary school mathematics teachers were the ones associated with the function’s trait. With respect to this trait, the legislative thinking style was the most common one observed among the pre-service teachers. It is followed by the executive and judicial styles in terms of frequency. According to the answers provided by the pre-service elementary school mathematics teachers, the ability to translate mathematics to life skills stood out among the factors recorded on the Mathematics Self-Efficacy Perceptions scale.

Anahtar Kelimeler

• Thinking styles
• Self-efficacy
• Pre-service elementary school teachers
• Mathematics

İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Düşünme Stilleri ile Öz-Yeterlilik Algılarının İncelenmesi1 / An Assessment of the Thinking Styles and Self-Efficacy Perceptions of Pre-Service Elementary School Mathematics Teachers

Öz

Bilişim ve iletişim çağı olarak adlandırılan 21. yüzyılda eleştirel ve yaratıcı olabilen, analiz, sentez ve değerlendirme düzeylerinde düşünen, problem çözme ve muhakeme yeteneğine sahip bireylere ihtiyaç vardır. Çünkü gelişen dünyaya ancak düşünen bireyler uyum sağlayacaktır. Düşünen insan bilgiyi üretebilir, kullanabilir ve değerlendirebilir. Bu bireylerin yetişmesinde en büyük pay öğretmenlere aittir. Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği yeterlikleri yerine getirmeleri, onların iyi eğitim almalarının yanında, öğretmenlik görevini ve gereken sorumluluklarını yerine getirebileceklerine olan inançları ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada da ilköğretim matematik öğretmen adaylarının düşünme stilleri ile matematik öz-yeterlilik algılarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma Türkiye’nin Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesindeki ilköğretim matematik öğretmenliği anabilim dalında öğrenim gören 141 öğretmen adayıyla yürütülmüştür. Bu araştırmada Sternberg ve Wagner (1992) tarafından geliştirilen ve Türkçe geçerlik, güvenirlik çalışmaları Buluş (2005) tarafından yapılan ‘’Düşünme Stilleri’’ ölçeği ile Umay (2001) tarafından geliştirilen ‘’Matematik Öz-yeterlilik Algı” ölçeği kullanılmıştır. İlköğretim matematik öğretmen adaylarnda en fazla fonksiyonlar boyutundaki düşünme stilleri görülmektedir. Bu boyutta, öğretmen adayları en fazla yasama düşünme stiline sahiptir. Daha sonra yürütme ve yargı düşünme stilleri, yasama düşünme stilini takip etmektedir. İlköğretim matematik öğretmenleri arasında Matematik Öz-Yeterlilik Algı ölçeğine ilişkin en çok matematiği yaşam becerilerine dönüştürme boyutu hâkimdir. Bu boyutu matematik konularındaki davranış farklılığı daha sonra ise matematik benlik algısı izlemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Düşünme Stilleri
• Öz Yeterlilik
• Öğretmen adayları
• Matematik

Kaynakça

1. Ağcayazı Altuntaş, E. (2008). Okul yöneticilerinin düşünme stilleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Osmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
2. Akbulut, E. (2006). Müzik öğretmeni adaylarının mesleklerine ilişkin öz yeterlik inançları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 24-33.
3. Akkoyunlu, B. ve Orhan, F. (2003). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi (BÖTE) bölümü öğrencilerinin bilgisayar kullanma öz yeterlik inancı ile demografik özellikleri arasındaki ilişki. TOJET: The Turkish Online Journal of Educational Technology, 2(3), 86-93.
4. Anderson, L. W. (1988) "Attitude measurement: Attitudes and their measurement". In Keeves, J. P. (Ed.); Educational research nıethodology, and measurement: An International handbook. New York: Pergamon Press.
5. Bandura, A. (1997) Self-Efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman and Company, New York.
6. Başol, G. ve Türkoğlu, E. (2009). Sınıf öğretmeni adaylarının düşünme stilleri ile kontrol odağı durumları arasındaki ilişki. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6(1), 732-757.
7. Berkant, H. G. ve Tüzer, L. (2018). Sınıf öğretmenlerinin düşünme stillerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Journal of International Social Research, 11(56), 476-488.
8. Bilgiç, E. (2010). İlköğretim okullarında görevli yöneticilerin ve öğretmenlerin düşünme stillerinin karşılaştırılması (Adana ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.

9. Breckler, S. J. (1984) Empirical validation of affect, behavior and cognition as distinct components of attitude. Journal of Personality and Social Psychology, Al(6), 1191-1205.
10. Buluş M. (2005). İlköğretim bölümü öğrencilerinin düşünme stilleri profili açısından incelenmesi. Ege Eğitim Dergisi, 6(1), 1-24.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (18. Baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
12. Canbolat, N. (2011). Matematik Öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgileri ile düşünme stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yükzek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
13. Çakıroğlu, E. ve Işıksal, M. (2010). İlköğretim öğretmen adaylarının matematiğe yönelik tutum ve özyeterlik algıları. Eğitim ve Bilim, 34(151), 132-139.
14. Çubukçu, Z. (2004). Öğretmen adaylarının düşünme stillerinin belirlenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 87-105.
15. Demir, T. (2013). İlköğretim öğrencilerinin yaratıcı yazma becerileri ile yazma özyeterlik algısı ilişkisi üzerine bir çalışma. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 2(1), 84-114.
16. Dinçer, B. (2009). Öğretmen adaylarının düşünme stilleri profillerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
17. Dursun, Ş. ve Dede, Y. (2004). Öğrencilerin matematikte başarısını etkileyen faktörler matematik öğretmenlerinin görüşleri bakımından. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24(2), 217–230.
18. Düzgün, Z. (2011). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin düşünme stilleri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
19. Dinçer, B. ve Saracaloğlu, A. S. (2011). Öğretmen adaylarının düşünme stilleri profillerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 9(4), 701-744.
20. Duru, E. (2004). Düşünme stilleri: Kavramsal ve kuramsal çerçeve. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(4), 171–186.
21. Ekici, G. (2008). Sınıf yönetimi dersinin öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik algı düzeyine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35), 98-110.
22. Epstein, S., Pacini, R., Denes-Raj, V. ve Herier, H. (1996). Individual differences in intuitive experiental and analytical-rational thinking styles. Journal of Personality and Social Psychology, 71(2), 390-405.
23. Fer, S. (2005). Düşünme stilleri envanterinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 5(2), 433-461.
24. Grigorenko, E. L. ve Sternberg, R. J. (1997). Styles of thinking, abilities, and academic performance. Exceptional Children, 63(3), 295-312.
25. Kahyaoğlu, M. ve Yangın, S. (2007). İlköğretim öğretmen adaylarinin mesleki özyeterliklerine ilişkin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 15(1), 73-84.
26. Karaduman, A. (2015). Üniversite öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile özyeterlik algıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
27. Kayagil, S. (2012), İlköğretim matematik öğretmen adaylarının ispat yapmaya yönelik görüşleri ve bu görüşlerin bazı değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education, 1(2), 134-141.
28. Kesgin, E. (2006). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin öz-yeterlilik düzeyleri ile problem çözme yaklaşımlarını kullanma düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Denizli ili örneği). (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizli.
29. Knuth, E. (2002). Teacher’s conceptions of proof in the contex of secondary school mathematics. Journal of Mathematics Teacher Education, 5, 61-88.
30. Kotelawala, U., M. (2007). Exploring teachers’ attitudes and beliefs about proving in the mathematics classroom. PhD Dissetation.Columbia University, USA.
31. Küçükyılmaz, E. A. ve Duban, A. G. N. (2006). Sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretimi öz-yeterlik inançlarının artırılabilmesi için alınacak önlemlere ilişkin görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 1-23.
32. Langenfeld, T. ve Pajares, F. (1993). The mathematics self-efficacy scale: A validation study, Paper presented at the Annual Meeting of the American Educational Research Association, Atlanta.
33. Migray, K. (2002). The relationships among math self-efficacy, academic self-concept, and math achievement. PhD Dissetation. Arizona State University.
34. Nyaumwe, L. ve Buzuzi, G. (2007). Teachers’ attitudes towards proof of mathematical results in the secondary school curriculum: The case of Zimbabwe. Mathematics Education Research Journal, 19(3), 21-32.
35. Pajares, F. ve Kranzler, J. (1995). Self-efficacy beliefs and general mental-ability in mathematical problem-solving, Contemporary Educational Psychology, 20, 426-443.
36. Oflar, Y. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin düşünme stilleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
37. Özdemir, O. S. (2012). İlköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinin genel erteleme davranışı eğilimleri ile düşünme stillerinin analizi. (Yayımlanmamış doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
38. Seferoğlu, S. S. ve Akbıyık, C. (2006). Eleştirel düşünme ve öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(30), 193-200.
39. Semerci, Ç. (1999). Öğrencilerin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutum ölçeği. Eğitim ve Bilim, 23(111), 51-55.
40. Sternberg, R. J. (1997). Thinking styles. New York: Cambridge University Press.
41. Sternberg, R. J. ve Zhang, L. (2001). Perspectives on thinking, learning, and cognitive styles. Lawrence Erlbaum Associates, Publishers, London.
42. Taşpınar, M. (2017). Sosyal bilimlerde SSPS uygulamalı nicel veri analizi. Pegem Akademi.
43. Tural, H. (2005). İlköğretim matematik öğretiminde oyun ve etkinliklerle öğretimin erişi ve tutuma etkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
44. Umay, A. (2001). İlköğretim matematik öğretmenliği programının matematiğe karşı öz-yeterlik algısına etkisi. Journal of Qafqaz University, 8, 1-8.
45. Üzel, D. ve Özdemir, E. (2009). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının geometrik düşünme düzeyleri. XVIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı’nda sunulmuş sözlü bildiri. Ege Üniversitesi, İzmir.
46. Yenilmez, K. ve Kakmacı, Ö. (2008). İlköğretim matematik öğretmenliği bölümü öğrencilerinin öz yeterlilik inanç düzeyleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9(2), 1-21.
47. Yıldız, K. (2012). Primary schools administrators’ social skill levels and thinking styles. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 49-70.
48. Yılmaz, M., Köseoğlu, P., Gerçek, C. ve Soran, H. (2004). Yabancı dilde hazırlanan bir öğretmen öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 27, 260-267.
49. Zhang, L. F. ve Sternberg, R. J. (1998). Thinking styles, abilities, and academic achievement among Hong Kong university students. Educational Research Journal, 13, 41-62.
50. Zhang, L. F. ve Sternberg, R. J. (2000). Are learning approaches and thinking styles related? A study in two Chinese populations. The Journal of psychology, 134(5), 469-489.
51. Zhang, L. F. ve Sternberg, R. J. (2004). Thinking styles: university students’ preferred teaching styles and their conceptions of effective teachers. The Journal of Psychology, 138(3), 233-252.