The Relationship between Class Teachers’ Levels of Belief in Education and Profesional Motivation Factors / Sınıf Öğretmenlerinin Eğitime İnanma Düzeyleri İle Mesleki Motivasyon Faktörleri Arasındaki İlişki

Öz

Teachers, who meet social and individual needs with the service they produce, are guides and companions in helping people gain skills and abilities that will give meaning and value to people’s lives. Primary school teachers are also important due to a lot of time and effort they spend. It is thought to be important for primary school teachers to believe that the service they produce will achieve success in line with the predetermined goals. It is also thought that the teachers’ beliefs should be motivated. The Quantitative method and the correlational survey model were used in the study. The population of the study is 963 primary school teachers. The data were collected through the Teachers’ Levels of Belief in Education Scale and the Teacher Professional Motivation Scale. The data collection process was carried out in the 2021-2022 academic year. The number of primary school teachers participating in the study is 310. It was observed in the study that primary school teachers’ levels of belief in education and levels of professional motivation factors were moderate. It was concluded that the levels of belief in education did not show a significant difference according to the variables of gender, age and professional seniority. It was observed that the factor of professional development and respectability, which is one of the professional motivation factors, is in favor of women in terms of gender variable, but there is no significant difference in physical facilities, in-school factors and out-of-school factors, as in the age variable. In terms of professional seniority variable, findings were obtained in favor of teachers with professional seniority of 1-5 years and 21 years and above. As a result of the study, it was concluded that the level of belief in education and the factor of professional development and respectability, which are among the factors of professional motivation, were not significant predictors, whereas physical facilities, in-school factors and out-of-schools predicted the level of belief in education. It was concluded that out-of-school factors, which were predictive, made the highest contribution compared to the other factors. Increasing the prestige of the teaching profession, reviewing the salary policies and building a strong school culture based on trust and strengthening organizational commitment will contribute to teachers' belief in education and their professional motivation.

Anahtar Kelimeler

• Education
• Belief in education
• Motivation factors
• Class teacher

Sınıf Öğretmenlerinin Eğitime İnanma Düzeyleri İle Mesleki Motivasyon Faktörleri Arasındaki İlişki / The Relationship between Class Teachers’ Levels of Belief in Education and Profesional Motivation Factors

Öz

Öğretmenler, ürettikleri hizmetle toplumsal ve bireysel ihtiyaçları karşılamanın yanında kişilerin hayatlarına anlam ve değer katacak yetenek ve becerileri kazandırmada rehber ve yoldaş olan insanlardır. Sınıf öğretmenleri de harcadıkları zaman ve emeğin fazlalığı sebebiyle önemlidirler. Sınıf öğretmenlerinin ürettikleri hizmetin önceden belirlenen hedefler doğrultusunda başarıya ulaşacağına inanmaları ve bu inançlarının motive edilmesinin önemli olduğu düşünülmüştür. Araştırmada nicel yöntem ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 963 sınıf öğretmenidir. Veriler, Öğretmenlerin Eğitime İnanma Düzeyleri Ölçeği ve Öğretmen Mesleki Motivasyon Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin toplanma süreci 2021-2022 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Katılımcı sınıf öğretmeni sayısı 310’dur. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ve mesleki motivasyon faktörleri düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Eğitime inanma düzeylerinin cinsiyet, yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Mesleki motivasyon faktörlerinden mesleki gelişim ve saygınlık faktörünün cinsiyet değişkeni açısından kadınlar lehine olduğu ancak fiziki imkanlar ile okul içi ve okul dışı faktörlerde yaş değişkeninde olduğu gibi anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Mesleki kıdem değişkeni açısından 1-5 yıl ile 21 yıl ve üzeri mesleki kıdeme sahip olan öğretmenlerin lehine sonuçlar elde edilmiştir. Araştırma sonucunda eğitime inanma düzeyi ile mesleki motivasyon faktörlerinden mesleki gelişim ve saygınlık faktörünün anlamlı bir yordayıcı olmadığı fiziksel imkanlar, okul içi ve okul dışı faktörlerin eğitime inanma düzeylerini yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yordayıcı durumunda olan okul dışı faktörlerin ise diğer faktörlere göre en yüksek katkıyı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlik meseleğinin saygınlığının arttırılması, ücret politikalarının gözden geçirilmesi ve güvene dayalı, örgütsel bağlılığı güçlendirecek güçlü okul kültürünün inşaa edilmesi öğretmenlerin eğitime inanma düzeylerini ve mesleki motivasyonlarına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• Eğitime inanma
• Motivasyon faktörleri
• Sınıf öğretmeni

Kaynakça

1. Alpanık, F. (2011). Resmi ilköğretim okullarında okul içi şiddet algısı ile motivasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: Marmara Üniversitesi.
2. Argon, T., & Cicioğlu, M. (2017). Meslek lisesi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile öğretme motivasyonlar. The Journal of Academic Social Science Studies, 1-23. https://doi.org/http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7108
3. Avcı, Ö. (2020). Motivasyona kuramsal bakış: atıf, beklenti-değer ve öz belirleme. Ö. Avcı, B. Çalık, Ö. E. Akgün, H. Arslan Çiftçi, E. Ayyıldız, C. Alacacı, . . . İ. H. Karataş, Ö. Avcı, & E. Ayyıldız (Dü) içinde, Eğitimde Motivasyon (s. 3-49). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
4. Aydın, A. R. (2009). İnanma ihtiyacı ve dini ritüellerin psikolojik değeri. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 87-100.
5. Baraz, B. (2018). Yöneltme. S. Besler, Ö. Oktal, O. Ağlargöz, B. Baraz, N. Şakar, S. Benligiray, S. Besler, & Ö. Oktal (Dü) içinde, Yönetim Bilimi I (s. 72-99). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
6. Başaran, M., & Dedeoğlu, O. (2013). Öğretmen adaylarının mesleğe ilişkin motivasyonlarını etkileyen faktörler. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 129-151.
7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., & Karadeniz, Ş. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem.
8. Canöz, T., Ünlü, İ., & Uzunkol, E. (2019). İlkokul öğretmenlerinin mesleki motivasyon düzeyleri ve sınıf yönetimi stillerinin incelenmesi. Temel Eğitim Dergisi, 40-56.

9. Cüceloğlu, D. (2018). Öğretmenim, Bir Bakar mısın? İstanbul: Final Kültür Sanat.
10. Çayak, S. (2022). Examination of the relationship between school principals' ethical leadership behaviors and teachers' organizational trust levels, E-International Journal of Educational Research, 13(4), 131-144. DOI: https://doi.org/10.19160/e-ijer.1099021
11. Çetindere, E. D. (2019). Öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: Yıldız Teknik Üniversitesi.
12. Çevik, A., & Köse, A. (2017). Öğretmenlerin okul kültürü algıları ile motivasyonları arasındaki ilişkinin incelemesi. İnsan ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 996-1014.
13. Demir Sarıer, M. (2020, 8). Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile iş yaşam dengesi ve motivasyonları arasındaki ilişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi .
14. Demir, M., & Yıldız, K. (2020). Öğretmenlerin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile iş yaşam dengesi ve motivasyonları arasındaki ilişki. The Relationshıp Between Teachers’ Attıtudes Towards Teaching Profession and Work Life Balence and Motivatıon, 85-107.
15. Erden, M. (2011). Eğitim Bilimlerine Giriş. Ankara: Arkadaş.
16. Eren, E. (2009). Yönetim ve Organizasyon: Çağdaş ve Küresel Yaklaşımlar. İstanbul: Beta.
17. Ergun Özler, N. D. (2013). Güdüleme. N. D. Ergun Özler, D. Paşaoğlu, N. Tokgöz, N. Şakar, İ. Özalp, C. Koparal, & İ. Özalp (Dü) içinde, Yönetim ve Organizasyon (s. 124-159). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
18. Ergün, M. (2009). Eğitim Felsefesi. Ankara: Pegem.
19. Erkılıç, T. A. (2012). Eğitim sosyolojisinin tanımı, Özellikleri ve Gelişimi. T. A. Erkılıç, E. Kesim, Ç. Bayrak, M. Şişman, A. Aypay, S. Özdemir, . . . N. Suğur, & A. Boyacı (Dü.) içinde, Eğitim Sosyolojisi (s. 1-17). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim.
20. Field, A. (2009). Discovering statistics for SPSS. Washington, DC: Sage.
21. Güleryüz, D. G. (2017). Öğretmenlerin örgütsel güven seviyeleri ve motivasyon seviyeleri ilişkisinin incelenmesi (Bursa İli Nilüfer İlçesi Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: Yeditepe Üniversitesi.
22. Gün, F. (2017). Öğretmenlerin Eğitime inanma ve işle bütünleşme düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 408-431. https://doi.org/10.5578/fıçı.10401
23. İren, S. (2015, 3). İlkokullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel adalet algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Tuzla Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: İstanbul Aydın Üniversitesi.
24. İvgin, A. ve Demirtaş, H. (2022). The relationship between academic optimism of schools and management style of principals. E-International Journal of Educational Research, 13(4), 22-39. DOI: https://doi.org/10.19160/eijer.1099644
25. Kabakaş, M. (2019, 8). Öğretmenlerin eğitime inanma düzeyleri ile öz yeterliği arasındaki ilişki: Malatya ili örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş, Türkiye: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
26. Karabağ Köse, E., Taş, A., Karataş, E., & Küçükçene, M. (2020). Öğretmen mesleki motivasyonu ölçeği geçerlik ve güvenirlik çalışması: çevrimiçi ve kâğıt kalem uygulamalarının karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1-21. https://doi.org/10.9779/pauefd.707619
27. Karabatı, S. (2012). Örgütsel davranışa giriş. S. karabatı, S. Kesebir, A. Karson, F. Balcı, G. Malkoç, P. Kesebir, . . . H. Tunçel, & Z. Cemalcılar (Dü.) içinde, Psikoloji (s. 188-215). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
28. Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel.
29. Kayacan, E. (2020). Motivasyon: Teoriler ve Uygulamalar. Ankara: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
30. Keser, A. (2018). Organizasyonel iş motivasyonu, iş tatmini ve bağlılık. A. Keser, E. Özkalp, P. Acar, D. Varoğlu, A. Ç. Kırel, & A. Ç. Kırel (Dü.) içinde, Organizasyonlarda Davranış (s. 30-64). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayınları.
31. Kılıç, D. B. (2016). Adams'ın eşitlik teorisi bağlamında müzik öğretmenlerinin iş tatminini belirlemeye yönelik bir araştırma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 193-236.
32. Kurtar, K. (2018). İlkokul Öğretmenlerinin yöneticilerine yönelik denetim algıları ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki (Edirne ili örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Edirne, Türkiye: Trakya Üniversitesi.
33. Nacar, A. (2019, 9). Öğretmenlerin eğitime inanma düzeyleri ile işe bağımlılık düzeyleri arasındaki ilişki: Kahramanmaraş İli Örneği. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kahramanmaraş, Türkiye: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
34. Özdemir, M. (2018). Eğitim Yönetimi: Alanın Temelleri ve Çağdaş Yönelimler. Ankara: Anı.
35. Sarı, M., Yıldız, E., & Canoğulları, E. (2018). Öğretmenlerin algıladıkları müdür yönetim tarzı ile mesleki motivasyon düzeyleri arasındaki ilişki. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 188-208. https://doi.org/10.20860/ijoses.467606
36. Sönmez, V. (2009). Eğitim Felsefesi. Ankara: Anı Yayıncılık.
37. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Anı.
38. Sucu, A. (2016). Öğretmenlerin Motivasyonu ile Okul Yöneticilerinin Öğretimsel Liderlik Davranışları Arasındaki İlişkinin Analizi. Yayınlanmamış yüksek Lisans Tezi. Malatya, Türkiye: İnönü Üniversitesi.
39. Sular, M. (2020). Lise öğretmenlerinin işe yabancılaşmaları ile eğitime inanma düzeyleri arasındaki ilişki. BAYTEREK Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 1-11.
40. Şenel, E. A. (2018). Eğitimin temel kavramları. E. A. Şenel, H. Deveci, G. Can, E. Sözer, K. Selvi, E. Ağaoğlu, . . . A. Hakan, & M. Gültekin (Dü.) içinde, Eğitim Bilimine Giriş (s. 1-15). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
41. Şimşek, Y. (2019). Sınıfta motivasyon. Y. Şimşek, Ç. Bayrak, Ş. Yücesoy, E. Ağaoğlu, U. Sak, R. Akdoğan, . . . Ç. Terzi, & Ç. Bayrak (Dü.) içinde, Eğitim Psikolojisi (s. 178-212). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Yayınları.
42. TDK. (2021, 12 4). TDK Web Sitesi. 5 15, 2021 tarihinde https://sozluk.gov.tr: https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı
43. Toprakçı, E. (2009). The crime profiles of teachers (a comparison analysis based on court decided newspapers news) [Öğretmenlerin suç karnesı- yargı kararlı gazete haberlerı ölçütünde karşılaştırmalı bir analız], Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi, IV.Ulusal Eğitim Yönetimi Kongresi, Bildiri Kitabı, 14-15 Mayıs 2009 (ss.475-487) from: https://www.erdaltoprakci.com.tr/wp-content/uploads/2020/05/suc-karnesi.pdf
44. Toprakçı, E., Yücel, H., Bayraktutan, İ., Bilbay, A., Bağcıvan, E. ve Çakırer, İ. (2010). Öğretmen ve öğretmen adaylarinin türk milli eğitiminin genel amaç ve ilkelerinden haberdarlik düzeyleri Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi, 8(4), 971-999 erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/256234
45. Toprakçı, E. (2012). Rethinking classroom management: A new perspective, a new horizon, e-international journal of educational research, 3(3), 84-110. Retrivied: http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/89768
46. Toprakçı, E. (2016). Eğitimbilim Pedandragoji. içinde Eğitimbilim Pedandragoji, 130-173. (Ed.: Erdal Toprakçı) Ankara: Ütopya Yayınevi
47. Toprakçı, E. (2017). Sınıf Yönetimi, Ankara: Pegem Yayınevi (3.Baskı)
48. Tekkurşun Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği (FAKMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Human Sciences, 2479-2492. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i4.5585
49. Ulukan, C. (2018). Liderlik ve motivasyon. E. Demirci, C. Ulukan, D. Paşaoğlu, N. Tokgöz, Z. Tonus, N. Şakar, & G. N. Zeytinoğlu (Dü.) içinde, Yönetim ve Organizasyon (s. 161-179). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
50. Uzunpınar, H. (2019, 6). İlkokul yöneticileri ve sınıf öğretmenlerinin örgütsel bağlılık ve mesleki motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul, Türkiye: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
51. Ünlü, S. (2019). İş Yaşamında motivasyon kuramları. S. Ünlü, E. Eroğlu, R. Gökdağ, M. S. Ergüven, & Y. Tuna (Dü.) içinde, İş ve Yaşamda Motivasyon (s. 2-19). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim.
52. Üstün, B. (2021, 12 07). Ph Derneği Web Sayfası. https://www.phdernegi.org: https://www.phdernegi.org/wp-content/uploads/2016/03/%C3%B6rnekleme_yontemleri.pdf adresinden alındı
53. Yazıcı, H. (2009). Öğretmenlik mesleği, motivasyon kaynakları ve temel tutumlar: kuramsal bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 33-46.
54. Yengin Sarpkaya, P. & Altun, B. (2021). Professional qualification scale for pre-service teachers, E-International Journal of Educational Research, 12(1), 104-123, from: http://www.e-ijer.com/tr/download/article-file/1434149
55. Yıldırım, N., & Akın, U. (2015). Öğretmenlerin Eğitime inanma düzeyleri ölçeği (ÖEİDÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 70-83. https://doi.org/10.19160/e-ijer.24672
56. Yıldırım, N., & Akın, U. (2017). Öğretmenlerin eğitime inanma düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 213-227. https://doi.org/10.17860/mersinefd.305948
57. Yılmaz, K., Altınkurt, Y., & Çokluk, Ö. (2011). Eğitim İnançları ölçeği’nin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 335-350.