Uzaktan Eğitimde Zenginleştirilmiş Rehber Materyal Tasarımı: Pedagojik Formasyon Eğitimi Örneği / Design of Enriched Guide Material in Distance Education: Example of Pedagogical Formation Education

Öz

Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı, eğitim fakültelerinden mezun olmayan öğrencilere öğretmenlik mesleğini yapabilmeleri için almak zorunda oldukları meslek bilgisi ve alan eğitimi derslerini sunan bir program olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada, pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının derse katılım şekillerine göre hazırladıkları rehber materyalleri incelemek amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemi İç Anadolu Bölgesi’ndeki bir üniversitede fen fakültesinde pedagojik formasyon eğitimi alan 176 öğretmen adayından oluşmaktadır. Öğretmen adaylarının 55’i ortaöğretim fizik, 62’si ortaöğretim kimya ve 59’u ortaöğretim biyoloji öğretmen adayıdır. Pedagojik formasyon eğitimi uzaktan eğitim ile yürütüldüğünden çalışmada da öğretmen adaylarına yapılan uygulama uzaktan eğitimle sağlanmıştır. Bu sayede uzaktan eğitime canlı katılan ve sonradan izleyen öğretmen adaylarının hazırladıkları rehber materyallerdeki farklılıklar da ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmada özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen adayları ile asıl uygulamaya geçmeden önce iki hafta boyunca 5E öğretim modeli hakkında bilgi verilip örnek rehber materyal hazırlanmıştır. Daha sonra her öğretmen adayı kendi rehber materyalini hazırlamak için bilim dalına uygun konu/kazanım seçmiştir. Araştırmada elde edilen verileri değerlendirmek için 5E öğretim modeline dayalı rehber materyal değerlendirme rubriği hazırlanmıştır. Tüm öğretmen adaylarının rubrikteki ilkeleri bulundurma durumuna göre puanlandırılmış ve ortalama puanlar üzerinden rehber materyallerin başarı düzeyleri belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, dersi canlı izleyen öğretmen adaylarının rehber öğretim materyallerinin dersi sonradan izleyen öğretmen adaylarından daha iyi düzeyde olduğu ve daha az hatalar barındırdığı ortaya çıkarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen eğitimi
• Pedagojik formasyon
• Uzaktan eğitim
• Rehber materyal

Design of Enriched Guide Material in Distance Education: Example of Pedagogical Formation Education / Uzaktan Eğitimde Zenginleştirilmiş Rehber Materyal Tasarımı: Pedagojik Formasyon Eğitimi Örneği

Öz

Pedagogical Formation Education Certificate Program is a program that offers students who have not graduated from education faculties the professional knowledge and field education courses they must take in order to practice teaching. In this research, it was aimed to examine the guide materials prepared by teacher candidates receiving pedagogical formation education according to their participation in the course. The sample of the research consists of 176 teacher candidates who received pedagogical formation education at the faculty of science at a university in the Central Anatolia Region. Since pedagogical formation education is carried out through distance education, the application given to teacher candidates in the study was provided through distance education. In this way, the differences in the guide materials prepared by the prospective teachers who participated in distance education live and watched it later were tried to be revealed. The case study method was used in the research. Before starting the actual practice with the teacher candidates, information was given about the 5E teaching model and sample guide material was prepared for two weeks. Then, each teacher candidate chose a topic/achievement appropriate to his or her of science to prepare his/her own guide material. A guide material evaluation rubric based on the 5E teaching model was prepared to evaluate the data obtained in the research. All teacher candidates were scored according to their possession of the principles in the rubric, and the success levels of the guide materials were determined based on the average scores. As a result of the research, it was revealed that the guide teaching materials of the prospective teachers who watched the course live were at a better level and contained fewer errors than those of the prospective teachers who watched the course later.

Anahtar Kelimeler

• Teacher education
• Pedagogical formation
• Distance education
• Guidance material

Kaynakça

1. Acer, D. (2011). Okulöncesi öğretmen adaylarının materyal geliştirme dersine ilişkin görüşlerinin incelenmesi, İlköğretim Online, 10(2): 421-429.
2. Akdemir, Ö. (2011). Yükseköğretimimizde uzaktan eğitim. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 69-71.
3. Akgün, F. (2020). Pedagojik formasyon eğitimi alan öğretmen adaylarının öğretim materyallerinden yararlanmaya yönelik öz-yeterlikleri ve öğretim teknolojilerine yönelik tutumlarının incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(2), 412-428. https://doi.org/10.24315/tred.639074
4. Alkan, C. (1995). Eğitim teknolojisi (8. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık. https://doi.org/10.1501/Egifak_0000000403
5. Balçın, M. D., & Ergün, A. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının materyal geliştirme konusundaki teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) öz-yeterlik ölçeği: geliştirme, güvenirlik ve geçerlik çalışması. Turkish Journal of Education, 5(3), 130-143. https://doi.org/10.19128/turje.48236
6. Beggs, T. A. (2000). Influences and barriers to the adoption of ınstructional technology. https://www.mtsu.edu/-itconf/proceed00/beggs/beggs.htm. 02 Eylül 2023.
7. Bircan, H., Eleroğlu, H., Arslan, R. ve Ersoy, M. (2018) Cumhuriyet üniversitesi öğrencilerinin uzaktan eğitimde sunulan derslere yönelik bakış açısı Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 5 (12), 91-100
8. Cantemir, V., & Nat, M. (2019). Çevrimiçi pedagojik formasyon sertifika programının tasarlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi. Folklor/Edebiyat, 25(97), 91-104. https://doi.org/10.22559/folklor.929

9. Çelikkaya, T. (2017). Pedagojik formasyon alan tarih öğretmen adaylarının öğretim teknolojisi ve materyal tasarımı dersine ilişkin görüşleri. Journal of Social Sciences/Sosyal Bilimler Dergisi, 9(25), 20-52.
10. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches. New York: Sage.
11. Demirbilek, N. (2021). Üniversite öğrencilerinin uzaktan öğretime ilişkin metaforik algıları. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12 (1) , 1-15. DOI: 10.19160/ijer.786303
12. Demirci, M. (2018). Uzaktan eğitimde öğrenme stillerine dayalı akademik destek hizmetlerinin pedagojik formasyon öğrencilerinin başarısına etkisi (Yayınlanmamış doktora tezi). Sakarya Üniversitesi, Sakarya, Türkiye.
13. Demircioğlu, H., & Atasoy, Ş. (2006). Çalışma yapraklarının geliştirilmesine yönelik bir model önerisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (19), 71-79.
14. Demirel, Ö., Seferoğlu, S., & Yağcı, E. (2004). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
15. Demirkol, M. (2012). Akıllı elektronik danışmanlık sisteminin öğrencilerin akademik gelişimine etkisi (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Elâzığ, Türkiye.
16. Dinçer, S. (2006, Şubat). Bilgisayar destekli eğitim ve uzaktan eğitime genel bir bakış. Akademik Bilişim Konferansı, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
17. Duman, İ., Uysal, M., & Horzum, M. B. (2019, Haziran). Formasyon öğrencilerinin uzaktan eğitimde hizmet kalitesine yönelik düşüncelerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Congress in Education, Sakarya.
18. Ersoy, M. (2008) Uzaktan eğitim-öğretimin yönetimi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Yayınlanmamış Yükske Lisans Tezi
19. Ersoy, M., Toprakçı, E. (2008) Uzaktan öğretimde öğretmen rolleri, II. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu (Sözel Bildiri). Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi 16-18 Nisan 2008 Kuşadası/IZMIR Erisim: https://www.erdalToprakçı.com.tr/wp-content/uploads/2020/12/uzaktan-egitim-öğretmen- rolleri.pdf
20. Güneş, G., & Aydoğdu-İskenderoğlu, T. (2014). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı dersine yönelik yaklaşımları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3): 469-488. https://doi.org/10.17152/gefad.06600
21. Horzum, M. B., Duman, İ., & Uysal, M. (2019, Haziran). Formasyon öğrencilerinin sorgulama topluluğu algıların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. International Congress in Education, Sakarya.
22. Kadzera, C. M. (2006). Use of instructional technologies in teacher training colleges in Malawi (Doctoral dissertation). Virginia Polytechnic Institute and State University, Virginia.
23. Karakaya, M., & Aksoy H. H. (2005). Uzaktan eğitim yüksek lisans çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi.
24. Karakuş, N., Ucuzsatar, N., Karacaoğlu, M. Ö., Esendemir, N., & Bayraktar, D. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının uzaktan eğitime yönelik görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (19), 220-241. https://doi.org/10.29000/rumelide.752297
25. Karslı, F. ve Ayas, A. (2017). Fen bilimleri öğretmen adaylarının kavramsal değişimlerine zenginleştirilmiş laboratuvar rehber materyalinin etkisi: buharlaşma ve kaynama. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 529-561. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2017.21
26. Kavuk, E. ve Demirtaş, H. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde öğretmenlerin uzaktan öğretimde yaşadığı zorluklar. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi (e-upad), 1(1), 55-73. https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.20
27. Kınık-Topalsan, A. (2018). Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının geliştirdikleri mühendislik tasarım temelli fen öğretim etkinliklerinin değerlendirilmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 186-219. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2018.66
28. Kırbaç, M., Kaya, F. ve Özkul, R. (2023). Uzaktan eğitim sürecinde eğitim fakültesi öğrencilerinin genel öz-yeterlik düzeylerinin incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14 (1) , 391-407. DOI: 10.19160/e-ijer.1203150
29. Korucuk, M. (2023). Spor Eğitimi alan öğrencilerin uzaktan eğitim memnuniyet düzeylerinin incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14 (4), 402-416. DOI: 10.19160/e-ijer.1299725 Miles, M.B., & Huberman, A.M. (1994). Qualitative data analysis. Thousand Oaks, CA: Sage.
30. Ok, M. W., & Rao, K. (2019). Digital tools for the inclusive classroom: Google chrome as assistive and instructional technology. Journal of Special Education Technology, 34(3), 204-211. https://doi.org/10.1177/0162643419841546
31. Örge-Yaşar, F. (2017). Pedagojik formasyon eğitimi sertifika programı öğrencilerinin öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı dersine yönelik görüşleri: Nitel bir araştırma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(58), 165-182. https://doi.org/10.16992/ASOS.12889
32. Özden-Özdemir, D. (2015) Sosyal bilgiler öğretiminde film ve fotoğraf kullanımı. İçinde R. Sever, E. Koçoğlu (Ed.) Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı (s.133-167). Ankara: Pegem Yayınları.
33. Öztürk, T., & Zayimoğlu Öztürk, F. (2015). Tarih öğretmen adaylarının “öğretim teknolojisi ve materyal tasarımı” dersine yönelik uygulamaları ile görüşlerinin incelenmesi. E-Kafkas Journal of Educational Research, 2(3), 63-78.
34. Polat, Y. (2013). Pedagojik formasyon sertifika programı ve eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi , 4(2) , 48-60 .
35. Rao, P. S. (2019). The effective use of authentic materials in the English language classrooms. Shanlax International Journal of Arts, Science and Humanities, 7(1), 1-8. https://doi.org/10.34293/sijash.v7i1.556
36. Reiser, R. A. (2002). What field did you say you were in? Defining and naming our field. In R. A. Reiser & J. V. Dempsey (Eds.). Trends and Issues in Instructional Design and Technology (pp.5-15). Upper Saddle River, NJ: Merrill/Prentice-Hall
37. Rehman, A., & Perveen, A. (2021). Teachers' perceptions about the use of authentic material in pakistani efl classrooms. International Journal of Language Education, 5(2), 63-73. https://doi.org/10.26858/ijole.v5i2.15241
38. Seferoğlu, S. S. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı (2. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık. https://doi.org/10.14527/9786050370522
39. Sezgin-Nartgün, D. & Gökçer, İ. (2014). Pedagojik Formasyon Eğitimi Alan Öğretmen Adaylarının Mesleklerine, Geleceklerine, İstihdamlarına ve Eğitim Politikalarına İlişkin Metaforik Algıları e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(4) , 57-69 . https://doi.org/10.19160/e-ijer.56142
40. Spotts, T. H. (1999). Discriminating factors in faculty use of instructional technology in higher education. Journal of Educational Technology & Society, 2(4), 92-99. https://doi.org/10.1023/A:1003035425837
41. Spotts, T. H., Bowman, M. A., & Mertz, C. (1997). Gender and use of instructional technologies: A study of university faculty. Higher Education, 34(4), 421-436.
42. Şimşek, S. ve Toprakcı, E. (2023). Milli eğitim müdürlerinin uzaktan yönetimde karşılaştıkları sorunlar. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 7(1) ,53-66.
43. Toprakçı, E. (2017). Sınıf yönetimi. (3.Baskı) Pegem Akademi.
44. Toprakçı, M.S., Hepsöğütlü, Z. B. ve Toprakçı, E. (2021). The perceptions of students related to the sources of problems in distance education during the covid-19 epidemic (example of İzmir Anatolian High School. e-International Journal of Pedandragogy (e-ijpa), 1(2), 41-61. https://trdoi.org/10.27579808/e-ijpa.4
45. Toprakçı, E. ve Hepsöğütlü, Z. B. (2022). Anadolu lisesi öğretmenlerinin uzaktan öğretime ilişkin sorun kaynağı algıları. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi, 6(2), 1-14. TrDoi: https://trdoi.org/10.26023458/uled.1166943 Erişim: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2615800
46. Tekin Bozkurt, A. (2023). Covid-19 pandemisinde uzaktan eğitim sürecinde yaşanılan sorun durumları ve çözüm önerilerine ilişkin okul yöneticisi görüşleri. e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14 (1) , 154-170 . DOI: 10.19160/e-ijer.1184349
47. Tunar, M. (2023). 5E modeli nedir? Hangi aşamalrdan oluşmaktadır? https://www.protopars.com/5e-modeli-nedir/ 14 Eylül 2023
48. Uzayoğlu, M. (2016, Nisan). Pedagojik formasyon alan öğretmen adaylarının uzaktan eğitime ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. Internatıonal Congress On New Trends In Hıgher Educatıon: Keepıng Up Wıth The Change. İstanbul.
49. Uzunöz, A., Aktepe, V., & Gündüz, M. (2017). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı dersinin, mesleki açıdan kazandırdıklarına ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri: Nitel bir çalışma. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi- Journal of Qualitative Research in Education, 5(3), 317-339.
50. Vatansever-Bayraktar, H., & İşleyen, M. (2018). Öğretmen adaylarının öğretim teknolojisi ve materyal tasarımı dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(79), 208-230. https://doi.org/10.16992/ASOS.14208
51. Yalın, H. İ. (2003). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
52. Yavuz, B., ve Toprakçı, E. (2021). Covid-19 pandemisi sebebiyle okulların uzaktan öğretim yapması ile ilgili internet forumlarında paylaşılan görüşler. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 9, 120-139. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1699013
53. Yıldız, M. (2015). Uzaktan eğitim programlarında ders veren öğretim elemanlarının uzaktan eğitime yönelik bilgi, inanç ve uygulamaları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
54. Yıldız, S. (2016). Pedogojik formasyon eğitimi alan öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik tutumları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 301-329. https://doi.org/10.11616/basbed.vi.455852
55. Yüksek Öğretim Kurulu [YÖK] (2007). Öğretmen yetiştirme ve eğitim fakülteleri (1982-2007). http://www.yok.gov.tr/web/guest/ 29 Haziran 2023.