ÖZEL MARKA ÜRETİMİNDE ÜRETİCİ PERAKENDECİ VE BAĞIMLILIĞININ İŞBİRLİĞİ SÜREÇ VE PERFORMANSA ETKİLERİ

Öz

Özel markaların Türkiye’de özellikle son on yılda gösterdiği ciddi büyüme ve taşıdığı ekonomik önem dikkatleri, özel markaların üreticiler için yararlı olup olmadığı konusuna çekmiştir. Çalışmada bu yararlar ve perakendeci ile kurulan işbirliğinin boyutu, bağımlılık ilişkisi yaklaşımıyla incelenmiştir. Sonuçta bağımlılık ilişkisinin tarafların işbirliği ve üreticinin özel marka üretiminden elde ettiği performansı doğrudan etkilemediği, ancak bağımlılık asimetrisi dikkate alındığında aralarında önemli bağlantılar olduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışmada üreticilerin önemli bir kısmının, perakendeciler ile doğru bir bağımlılık ilişkisi geliştiremediği, bu nedenle elde ettikleri yararların sınırlı kaldığı ve doğru bir bağımlılık ilişkisini geliştirilmesinde üretici ve perakendecilere önemli görevler düştüğü saptanmıştır

Öz

Serious growth and increased economic importance in private labels over the last ten years led to the question of whether they can be benefit for the producers. In the study, this benefits and collaboration relationship format with retailers examined by the dependency relationship approach. Result of the study, although dependency relationships do not effect directly on the side and performance achieved by private label producing but they are important linkage according to dependency relationships. In addition it is stated that major of producer did not have a correct dependency relationship with retailers therefore they are limited the benefits achieved by private label producing, producer and retailers have important job to improve correct dependency relations.

Kaynakça

1. Aksulu, İkbal (2001) Dünya’da ve Türkiye’de Perakendecilik ve Özel Markalar, İlkem Ofset, İzmir
2. Anderson, Erin; Barton Weitz (1992) “Use of Pledges to Build and Sustain Commitment in Distribution Channels” Journal of Marketing Research, Vol:29 (February) 18-24
3. Anderson, Erin; James A.Narus (1990) “A Model of Distributor’s Firm and Manufacturer Firm Working Partnership” Journal of Marketing, Vol:54 (January) 42-58
4. Batra, Rajeev; Indrajit Sinha; (2000) "ConsumerLevel Factors Moderating The Success of Private Label Brands", Journal of Retailing, Vol.76, No:2, p:175-191
5. Burduroğlu, Renan (2003) “Özel Markalarda Son Gelişmeler” Özel Markalar Konferans Notları”, İstanbul
6. Burt, Steve (2000) “The Strategic Role Of Retail Brands In British Grocery Retailing” European Journal Of Marketing, Vol:34, No:8, 875-90
7. Burton, Scot; Donald R Lichtenstein (1998) "A Scale For Measuring Attitude Toward Private Label Products and Examination of Its Psychological and Behavioural Correlates", Journal of The Academy of Marketing Science,Vol.26,No:4, p:293-306
8. Cannon, Joseph P.; William D. Perreault (1999) “Buyer-Seller Relationship in Business Markets” Journal of Marketing Research, Vol:36, No:4, p:439-460

9. Coughlan, Anne; Erin Anderson; Louis W. Stein; Adel El-Ansary (2001) Marketing Channels, 6. ed. Upper Saddle River, N.J., Prentice Hall.
10. Dhar, Sanjay; Steven Hoch (1997) “Why Store Brand Penetration Varies By Retailer” Marketing Science, Vol:16, No:3, p:208-227
11. Dunne, David; Narasimhan, Chakravarthi (1999).; “The New Appeal of Private Labels”, Harvard Business Review, May-June, Vol.77, No:3, p:41-49
12. Emerson, Richard M.(1962) “Power-Dependence Relations” American Sociological Review, Vol:27, February, p:31-41
13. Frazier, Gary. (1983) “On the Measurement of Interfirm Power in Channels of Distribution” Journal of Marketing Research, Vol:20, May, p:158-66
14. Ganesan, Shankar (1994) “Determinants of LongTerm Orientation in Buyer-Seller Relationship” Journal of Marketing, Vol:58, April, p:1-19
15. Heide, Jan; George John (1990) “Alliances in Industrial Purchasing: The Determinants of Joint Action in Buyer-Seller Relationship” Journal of Marketing Research, Vol:27 (February) 24-36
16. Kelley, Harold H., John.W. Thibaut (1978) Interpersonal Relations: A Theory of Interdependence, New York: John Wiley&Sons Inc,
17. Kumar, Nirmalya (1996) “The Power of Trust Manufacturer-Retailer Relationship” Harvard Business Review, Vol:74 , No: 6, p:92-109
18. Kumar, Nirmalya; Lisa K. Scheer; Jan-Benedict Steenkamp (1995) “Effects of Supplier Fairness on Vulnerable Resellers”, Journal of Marketing Research, Vol:32, February, p:54-55
19. Morgan, Robert M.; Shelby D. Hunt (1994) “The Commitment-Trust Theory of Relationship Marketing” Journal of Marketing, Vol:58, July, p:20-38
20. Özgül, Engin (2005) KOBİ’lerin Büyüme Stratejisi Alternatifi Olarak Özel Marka Uygulamalarının Dağıtım Kanalı İlişkisi Yaklaşımıyla Değerlendirilmesine Yönelik Bir Araştırma, Yayınlanmamış Doktora Tezi, DEU, SBE.
21. Quelch, John; David Harding (1996) “Brands Versus Private Labels: Fighting to Win” Harvard Business Review, Vol:74, No:1, p:99-111
22. Robicheaux, Robert A.; Adel El-Ansary (1987) A General Model for Understanding Channel NewYork, Free Press
23. Yılmaz, Cengiz; Ebru T. Kabadayı; Bülent Sezen (2002) “Dağıtım Kanallarında Üretici Bayi İlişkilerinde Bağımlılık Kavramı ve Bağımlılığın İşbirliği, Bağlılık ve Memnuniyet Üzerine Etkileri” Doğuş Üniversitesi Dergisi, Sayı:5, s:181192
24. Yükselen, Mehmet (2003) “Özel Markalar: Ulusal Markalar İçin Tehdit, Perakendeciler İçin Fırsat” Özel Markalar Konferans Notları, İstanbul.