Pazar Yönlülük, Kalite Yönlülük ve İşletme Performans İlişkisi: İlaç Sektöründe Yapılan Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmanın amacı ilgili yazın değerlendirmelerinden hareket edilerek, (1) pazar yönlülüğün işletme performansı üzerinde etkisini belirlemek (2) kalite yönlülüğün işletme performansı üzerinde etkisini belirlemek ve (3) kalite yönlülüğün pazar yönlülük üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırmanın uygulama aşamasını İstanbul ilinde faaliyet gösteren 140 ilaç işletmesi oluşturmaktadır. 76 ilaç işletmesinden 230 anket değerlendirilmeye alınmıştır. Türkçe yazında bu üç kavramın birlikte araştırıldığı teorik ya da ampirik bir çalışmaya rastlanmamıştır. Dolayısıyla çalışma sonucunda, elde edilen bulgular gerek uygulamacılar gerekse akademisyenlere önemli sonuçlar sunmaktadır. Elde edilen bulgulara göre, pazar yönlülüğün ve kalite yönlülüğün işletme performansı üzerinde pozitif etkisinin olduğu ayrıca kalite yönlülüğün pazar yönlülük üzerinde pozitif etkisinin olduğunu göstermektedir

Anahtar Kelimeler

• pazar yönlülük, kalite yönlülük, işletme performansı, yapısal eşitlik modeli

Market Orientation, Quality Orientation and Business Performance Relationship: A Study in Pharmaceutical Industry

Öz

The aim of this study is to (1) determine the effect of market orientation on business performance, (2) the effect of quality orientation on business performance, and (3) the effect of quality orientation on market orientation. The application area of this study is consisted of 140 medicine company in İstanbul. 230 surveys from 76 medicine company are evaluated. In the Turkish literature, it is not found any theoretical and empirical studies that investigate all three concepts. Consequently, in the end of the study offers important results for not only the appliers but also for the researchers. According to the data observed the effect of market orientation and quality orientation on business performance is positive and quality orientation has positive effects on market orientation

Anahtar Kelimeler

• marketing orientation, quality orientation, business performance, structural equality modelling

Kaynakça

1. Akimova, I. (2000) “Development of Market Orientation and Competitiveness of Ukrainian Firms”, European Journal of Marketing, 34(9/10): 1128-1148.
2. Appiah-Adu, K. (1997) “Market Orientation and Performance: Do the Finding Established in Large Firms Hold in the Small Business Sector”, Journal of Euromarketing, 6(3):1-26.
3. Avlonitis, G.J. ve Gounaris, S.,P. (1999) “Marketing Orientation and Its Determinants: An Emprical Analysis”, European Journal of Marketing, 33(11):1003-1037.
4. Avlonitis, G.J. ve Gounaris, S.P. (1997) “Marketing Orientation and Company Performance Industrial vs. Consumer Goods Companies”, Industrial Marketing Management, 26: 385- 402.
5. Baum R., J. ve Wally, S. (2003) “Strategic Decision Speed and Firm Performance”, Strategic Management Journal, 24(11):1107-1129.
6. Bentler, P.M. (1990) “Comparative Fit Indexes in Structural Models”, Psychological Bulletin, 17(2): 238-246.
7. Bulut, Ç., Yılmaz, C. ve Alpkan, L. (2009) “Pazar Oryantasyonu Boyutlarının Firma Performansına Etkileri”, Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(2):513-538.
8. Compeau, D. R. ve Higgins, C. A. (1995) “Computer Self- Efficacy: Development of a Measure Initial Test”, MIS Quarterly, 19 (2): 189-211.

9. Dalgıç, T. (1998) “Dissemination of Market-Orientation in Europe”, International Marketing Review, 15(1): 45-60.
10. Danışman, A ve Erkocaoğlan, E. (2008) “Pazar Yönelimi-Firma Performansı İlişkisi: İMKB’ye Kote Olan Firmalar Üzerine Bir Araştırma”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (19):197-212.
11. Day, G. (1994) “The Capabilities of Market-Driven Organizations”, Journal of Marketing, 58(4): 37-52.
12. Deshpande, R. ve Farley, J. U. (1998) “Measuring Market Orientation: Generalization and Synthesis”, Journal of Market Focused Management, (2):213-232.
13. Deshpande, R., Farley, J. U. ve Webster, F. (1993) “Corporate Culture, Customer Orientation And Innovativeness in Japanese Firms: A Quadrad Analysis”, Journal of Marketing, (57): 23-37.
14. Douglas, T.J. ve Judge, W.Q. (2001) “Total Quality Management Implementation and Competitive Advantage: The Role of Structural Control and Exploration”, Academy of Management Journal, 44(1): 158-169.
15. Farrell, M. (2000) “Developing A Market-Oriented Learning Organization.” Australian Journal of Management , 25 (2): 201-222.
16. Farrell, M.A (2005) “The Effect of a Market Oriented Organizational Culture on Sales Force Behaviour and Attitudes”, Journal of Strategic Marketing, 13 (December): 261-273.
17. Fornell, C. ve Lacker, D. (1981) “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error”, Journal of Marketing Research, 18 (1): 39-50.
18. Gegez, E. (2005) Pazarlama Araştırmaları, 1. Baskı, İstanbul, Beta Ya.
19. Pitt, L., Caruana, A. ve Berthon, P.R. (1996) “Market Orientation and Business Performance: Some European Evidence”, International Marketing Review, 13(1): 5-18.
20. Powell, T.C. (1995) “Total Quality Management as Competitive Advantage: A Review and Empirical Study”, Strategic Management Journal, 16:15-37.
21. Raju, P.S., Lonial, S.C. ve Gupta, Y.P. (1995) “Market Orientation and Performance in the Hospital Industry”, Journal of Health Care Marketing, 15(4): 34-41.
22. Ravichandran, T. ve Rai, A. (1999) “Total Quality Management in Information Systems Development: Key Constructs and Relationship”, Journal of Management Information System, 14(3):119-155.
23. Rose, G.M. ve Shoham, A. (2002) “Export Performance and Market Orientation: Establishing an Emprical Link, Journal of Business Research, 55 (3): 217-225.
24. Ruakert, R.W. (1992) “Developing a Market Orientation: An Organizational Strategy Perspective” ,International Journal of Research in Marketing, (9): 225-245.
25. Sarap, J.V., Benson, G.P. ve Schroeder, R.G. (1989) “An Instrument for Measuring the Critical Factors of Quality Management”, Decision Sciences, 20(4): 810-829.
26. Schermelleh, K. ve Moosbrugger, H. (2003) “Evaluating the Fit of Structural Equation Models: Test of Significance and Descriptive Goodness-of-Fit Measures” Methods of Psychological Research Online, 8(2): 23-74.
27. Selnes, F., Javorski, B.J., ve Kohli, A.J. (1996) “Market Orientation In United States and Scandinavian Companies A Cross Cultural Study”, Scandinavian Journal of Management, 12(2):139-157.
28. Shapiro, B. (1988) “What the Hell Is Market Oriented”, Harvard Business Review, (Nowember-December): 119-125.
29. Sipahi, B.; Yurtkoru E.S., ve Çinko, M. (2006) Sosyal Bilimlerde SPSS’le Veri Analizi, İstanbul, Beta Yayıncılık.
30. Sitimalakorn, W. ve Hart, S. (2004) “Marketing Orientation Versus Quality Orientation: Sources of Superior Business Performance”, Journal of Strategic Marketing, 12 (December): 243-253.
31. Slater, F. ve Narver, J. (1994a) “Does Competitive Environment Moderete the Market Orientation-Performance Relationship?”, Journal of Marketing, 58 (January):46-55.
32. Slater, F. ve Narver, J. (1994b) “Market Orientation Customer Value, and Superior Performance”, Business Horizons, 37/2 (March-April): 22-28.
33. Slater, S. ve Narver, J. (1995) “Market Orientation and the Learning Organization”, Journal of Marketing, 59 (2): 63-74.
34. Tek, B. ve Özer, P.S. (1999) “Pazar Yönlülük ve Örgütsel Öğrenme Teorilerinin Türkiye’de Kar Amaçsız Kuruluşlara Uyarlanması”, 4. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiriler Kitabı, (18-20 Kasım Hatay): 59-67.
35. Tsai, L.S. ve Chai, K. S. (2005) “Developing and Validating a Nursing Website Evaluation Questionnaire”, Journal of Advanced Nursing, 49(4):406-413.
36. Ünnü, N., A., A. (2009) “Politik Pazarlamada Pazar Yönlülük ve Otantik Liderliğin Önemi”, Ege Akademik Bakış Dergisi, 9(4):1243-1273.
37. Varinli, İ. (2008) Pazarlamada Yeni Yaklaşımlar, 2. Baskı, Ankara, Detay Yayıncılık.
38. Wong, V. ve Sounders, J. (1993) “Business Orientation and Corporate Success”, Journal of Strategic Marketing, 1 (March):20-40.
39. Yenilmez, B. (2000) “Pazar Yöneliminin (Market Orientation) İşletme Performansı Üzerindeki Etkilerini İrdeleyen Bir Araştırma”, 5. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiriler Kitabı, (16-18 Kasım Antalya): 201-220.
40. Yılmaz, C., Alpkan, L., ve Bulut, Ç. (2009) “Firmaların Kültürel Oryantasyonlarının Çeşitli Performans Boyutlarına Etkileri: Türk İmalat ve Hizmet İşletmeleri Üzerinde Bir Saha Çalışması”, Journal of Yaşar University, 4(16):2469-2500.