A Comprehensive Research About Academician’s Servant Leadership Style and Its Consequences

Öz

Knowledge and information era that we are living in brings important changes even in the definition of leadership concept and leadership styles. As a result of these changes, instead of a leadership style that the others serve for him and goes beyond self-interests, a new leadership model that serves others and take their needs as priority which is called “servant leadership” emerged. Eventough in western literature, there are studies which investigates the impact of this specific leadership style on individual and organizational dynamics and outputs, there isn’t any amprical research concerning the academicians and their servant leadership styles’ affects on personal and organizational outcomes. However servant leadership style is an ideal leadership style in terms of its specific characteristics in the academic world, especially in academician and student interaction and relationship. So the main purpose of this study is to emprically test the impact of academician’s servant leadership behaviors on students academic performance and extra role perfpormences (i.e. organizational citizenship behavior). The interveining effect of academician-student exhange quality (i.e.LMX) and trust is also going to be tested in a comprehensive model. For this purpose, the data of the study were collected from 818 students who are continuing their education in state and private universities in Istanbul, Turkey with structured questionnaire method. Study results proves the significant impact of servant leadership behaviours of the academicians on the sub-dimensions of trust including “trust in academicians”, “trust in top managament” and “trust in other students”. At the same time, servant leadership behaviour of academicians has a significant impact on academician-student exhange quality,It explains 64,6 % of LMX meaningfully. Theoratical contribution of this study is to investigate the impact of servant leadership on citizenship behavior and individual performance in a comprehensive model and to fill the gap the literature that is written in the field and proposing new interveining variables between servant leadership and dependent variables whereas amprical and practical contribution of this study is to test academicians servant leadership level and its outcomes in Turkish education sector for the very first time

Anahtar Kelimeler

• Servant leadership, organizational citizenship behavior (OCB), trust, leader-member exchange Quality (LMX), academicians

Öğretim Üyelerinin Hizmetkar Liderlik Davranışları ve Ardılları Üzerine Bir Araştırma

Öz

İçinde yaşadığımız bilgi çağı, tüm konularda olduğu gibi liderlik anlayışında da önemli değişimleri beraberinde getirmektedir. Bu değişim sonucunda kendisine hizmet edilen ve kendi çıkarları peşinde koşan liderlik anlayışının yerine, takipçilerine yol gösteren, onlarla birlikte hareket eden ve hizmet etmeyi bir yaşam biçimi haline getiren yeni bir liderlik modeli ortaya çıkmış, bu yeni model “hizmetkâr liderlik” olarak nitelendirilmiştir. Yabancı yazında, hizmetkâr liderliğin çeşitli bireysel ve örgütsel çıktılara etkisini konu edinen çalışmalara rastlanmakla birlikte, öğretim üyelerinin hizmetkâr liderlik davranışları ve sonuçlarına yönelik herhangi bir araştırmaya ise rastlanılmamıştır. Ancak barındırdığı özellikler açısından hizmetkâr liderlik akademik hayatta ve özellikle öğretim üyesi-öğrenci ilişkilerinde ideal bir liderlik tarzı olma özelliğine sahiptir. İşte bu araştırmada, öğretim üyelerinin hizmetkar liderlik davranışlarının, öğretim üyesi-öğrenci ilişkisinin kalitesi (LMX) ve güven değişkenleri aracılığı ile öğrencilerin örgütsel vatandaşlık davranışları ve akademik başarı ve performansları üzerindeki etkileri incelenmekte ve ampirik olarak test edilmektedir. Araştırma için gerekli olan veriler; yapılandırılmış anket uygulaması yöntemi ile İstanbul’da bulunan devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 818 öğrenciden elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen bulgular, öğretim üyelerinin hizmetkar liderlik davranışlarının, örgütsel güvenin alt boyutları olan “öğretim üyesine güven”, “üst yönetime güven” ve “üniversite arkadaşlarına güven” boyutlarına anlamlı bir şekilde katkı sağladığını ispatlamaktadır. Yapılan analizler aynı zamanda hizmetkar liderliğin kaliteli bir öğretim-üyesi öğrenci ilişkisinin gelişmesinde önemli katkılar sağladığını da ispatlamaktadır. Hizmetkar liderlik davranışları (kavramsal yetenek, kariyer gelişimi için destek olma, etik davranma, öğrencileri duygusal anlamda destekleme ve yardım etme), öğretim üyesi-öğrenci ilişkisinin kalitesinin %64,6’sı gibi önemli bir kısmını anlamlı bir şekilde açıklayabilmektedir. Bu sonuç da, hizmetkar liderliğin kaliteli hoca öğrenci ilişkisinin gelişmesindeki önemini açıkça ortaya koymaktadır. Ayrıca ÖVD davranışları üzerindeki doğrudan etkinin yanı sıra, hizmetkar liderlik davranışlarının güven ve öğretim-üyesi öğrenci ilişkisinin kalitesi aracılığı ile de, öğrencilerin vatandaşlık davranışları geliştirmelerinde ve akademik başarılarının artmasında da etkili olduğu kanıtlanmıştır. Çalışmanın kuramsal katkısı, hizmetkâr liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışı ve bireylerin başarısı üzerindeki etkilerinin bütüncül bir modelde incelenmesi, bu ilişkilerde yeni aracı değişkenlerin önerilmesi ve bu alandaki boşluğu doldurması olarak açıklanabilir. Çalışmanın uygulamadaki katkısı ise, öğretim üyelerinin “Hizmetkâr Liderlik” davranışlarının öğrenciler üzerindeki etkileri bağlamında Türkiye’de ilk kez test edilecek olmasıdır

Anahtar Kelimeler

• Hizmetkâr liderlik, örgütsel vatandaşlık davranışı, güven, lider-üye etkileşiminin kalitesi, öğretim üyeleri

Kaynakça

1. Aslan, Ş. ve Özata, M. (2010) “Sağlık Çalışanlarında Hizmete Yönelik Liderlik (Hizmetkâr Liderlik) ve Page- Wong ile Patterson Ölçeklerinin Geçerlik ve Güvenirlik Araştırması” Çukurova Üniversitesi 18. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiriler Kitabı:586-596.
2. Barbuto, J.E.Jr. ve Wheeler, D.W. (2002) Becoming a Servant Leader: Do You Have What It Takes? Lincoln, Cooperative Extension.
3. Barbuto, J.E.,Jr. ve Wheeler, D.W. (2006) “Scale Development and Construct Clarification of Servant Leadership” Group & Organization Management, 31(3):1-27.
4. Bass, M.B. (2000) “The Future of Leadership in Learning Organizations” Journal of Leadership & Organization Studies, 7(3):18-40.
5. Basu, R. (1992) “An Emprical Examination of LMX and Transformational Leadership as Predictors of Innovative Behavior” Uluslararası Bildiri Özetleri, No:52-2890.
6. Börü, D. (2001) “Örgütlerde Güvenilir İnsanın Yaratılmasında İlk Adım: Güvenilir İnsan Kim?” Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi Bildiri Kitapçığı:189-204.
7. Burns, J.M. (1978) Leadership. New York, Harper & 11:618-634. Low. Further Development” Academy of Manegement Review,
8. Butler, J.K. ve Cantrell, R.S. (1984) “A Behavioral Member Exchange Model of Leadership: A Critique and Desicion Theory Approach to Modeling Dyadic Trust in Supervisors and Subordinates” Psychological Reports, 55:19-28.

9. Cerit, Yusuf. (2009) “The Effects of Servant Leadership Behaviours of School Principals on Teachers’ Job Satisfaction” Educational Management Administration & Leadership, 37(5):600-623.
10. Çakar, U. ve Arbak, Y. (2003) “Dönüştürücü Liderlik Duygusal Zeka Gerektirir mi? Yöneticiler Üzerinde Örnek Bir Çalışma“ Dokuz Eylül Üniversitesi, İktisadi ve İdair Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2):83-98.
11. Çalışkan, S.G. (2008) “Yöneticilerin Kişilik Özellikleri ve Bireysel Yetkinliklerinin Liderlik Tarzları ve Lider-Üye Etkileşimine Verdikleri Önem Üzerindeki Etkileri ve Bu Etkileşimde Kültürel Varsayımların Doktora Tezi, İstanbul, Marmara Üniversitesi Sosyal Rolü” Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Çetin, N.G. ve Beceren, E. (2007) “Lider Kişilik: Gandhi“ Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(3):83-98.
13. Çevik, S. ve Kozak, M.A. (2010) “Yönetiminde Dönüşümcü Liderlik ve Hizmetkâr Liderlik” Adnan Menderes Üniversitesi, XI. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 80-87.
14. Dansereau, F., Graen, G. ve Haga, W.J. (1975) “A Vertical Dyad Linkage Approach to Leadership within Formal Organizations: A Longitudinal Investigation of the Role of Making Process” Organizational Behavior and Human Performance, 30:109-131.
15. Deluga, R.J. (1992) “The Relationship of Leader- member Exchange with Laissez-faire, Transactional, and Transformational Leadership in Naval Environments” Clark et al. (eds.) Impact of leadership, Greensboro, NC: Center for Creative Leadership.
16. Dennis, R.S. ve Bocarnea, M. (2005) “Development of the Servant Leadership Assessment Instrument” Leadership & Organization Development Journal, 26(7/8):600-615.
17. Doney, P.M., Canon, J.P. ve Mulley, M.R. (1998) “Understanding the Influence of National Culture on Development of Trust” Academy of Management Review, 23(3):601-620.
18. Duchon, N.T., Green, S.G. ve Taber, T.D. (1986) “Vertical Dyad Linkage: A Longitudinal Assessment of Antecedents, Measures and Consequences” Journal of Applied Psychology, 71:56-60.
19. Ehrhart, M.G. (2004) “Leadership and Procedural Justice Climate as Antecedents of Unit Level of Organizational Citizenship Behavior” Personnel Psychology, 57(1):61-94.
20. Ertenü, B. (2008) “Yönetim Uygulamaları ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Arasındaki İlişkide Psikolojik Güçlendirilme Algısının Rolü” Yayınlanmamış
21. Farling, L.M., Stone, G.A. ve Winston, E.B. (1999) “Servant Leadership: Setting The Stage for Empirical Research” Journal of Leadership & Organizational Studies, 6(1/2):49-72.
22. Gambetta, D. (1988) Trust: Making and Breaking Cooperative Relations, Oxford,Basis Blackwell.
23. George, J.M. ve Brief, A.P. (1992) “Feeling Good, Doing Good: A conceptual Analysis of Mood at Work- Organizational Spontenity Relationship” Psychological Bulletin, 112(2):310-329.
24. George, J.M. ve Jones, G.R. (1997) “Organizational Spontenity in Context” Human Performance, 10:153-170.
25. Gestner, C.R. ve Day, D.V. (1997) “Meta-analytic Review of Leader-Member Exchange Theory: Correlates and Construct Issues” Journal of Applied Psychology, 82:827-844.
26. Graen, G. B. ve Uhl-Bien, M. (1995) “Relationship- Based Approach to Leadership: Development of Leader- Member Exchange (LMX) Theory over 25 years: Applying a Multi-level, Multi-domain Perspective” Leadership Quarterly, 6:219-247.
27. Graen, G.B. ve Cahsman, J. (1975) “A Role- making Model of Leadership in Formal Organizations: A Development Approach” Hunt et al (eds.) Leadership Frontiers, Kent, OH: Kent State University.
28. Graen, G.B. ve Scandura, T.A. (1987) “Toward A Psychology of Dyadic Organizing” Research in Organizational Behavior, 9:175-208.
29. Graen, G.B. (1976) Role-making Processes Within Complex Organizations, Dunnette, (eds.), Handbook of Industrial and Organizational Psychology, Chicago, Rand McNally.
30. Graham, J.W. (1991) “Leadership, Moral Development, and Citizenship Behavior” Business Ethics Quarterly, 5(1):43-54.
31. Graham, J.W. (1991) “Servant-Leadership in Organizations: Inspirational and Moral” Leadership Quarterly, 2:105-119.
32. Graham, J.W. (1991) “An Essay on Organizational Citizenship Behavior” Employee Rights and Responsibilities Journal, 4:249-270.
33. Greenleaf, R.K. (1970) “What is Servant Leadership?” http://www.greenleaf.org/whatissl/ (25.10.2010).
34. Greenleaf, R.K. (1977) Servant Leadership: A Journey into the Nature of Legitimate Power and Greatness, New York, Paulist Press.
35. Greenleaf, R.K. (2002) Servant Leadership: A Journay into the Legitimate Power and Greatness, 25th Aniversary Edition, New York, Paulist Press.
36. Günaydın, S.G. (2001) “İşletmelerde Örgütsel Adalet ve Örgütsel Güven Değişkenlerinin Politik Davranış Algısı ve İşbirliği Yapma Eğilimine Etkisini İnceleyen Bir Çalışma” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
37. Humphreys, H.J. (2005) “Contextual Implications For Transformational And Servant Leadership: A Historical Investigation” Management Decisions, 43(10):1410-1431.
38. Joseph, E.E. ve Winston, E.B. (2005) “A Correlation of Servant Leadership, Leader Trust and Organizational Trust” Leadership & Organizational Development Journal, 26(1):6-22.
39. Kesken, J ve Ayyıldız, A. (2008) “Liderlik Yaklaşımlarında Yeni Perspektifler: Pozitif ve Otantik Liderlik” Ege Akademik Bakış, 8(2):729-754.
40. Koçel, T. (2010) İşletme Yöneticiliği, Genişletilmiş 12. Baskı, İstanbul, Beta Yayınları.
41. Kotter, J.P. (1999) “What Effective General Managers Really Do?” Harvard Business Review, 145-159.
42. Liden, C.R., Wayne, J.S., Zhao, H. ve Henderson, D. (2008) “Servant Leadership: Development of a Multidimensional Measure and Multi-Level Assessment” The Leadership Quarterly, 19:161-177.
43. Liden, R., Wayne, S.J. ve Stidwell, D. (1993) “A Longitudinal Study on the Early Development of Leader-member Exchanges” Journal of Applied Psychology, 78:662- 674.
44. Liden, R.C., Sparrow, R.T. ve Wayne, S.J. (1997) “Leader-member Exchange Theory: the Past and Potential Empowerment on the Relations between the Job, Interpersonal Relationships, and Work Outcomes” Journal of Applied Psychology, 85(3):407-416.
45. Liden, R.C., Wayne, S.J. ve Sparrowe, R.T. (2000) “An Examination of the Mediating Role of Psychological Empowerement on the Relations Between the Job: Interpersonal Relationships and Work Outcomes” Journal of Applied Psychology, 85(3):407-416.
46. Lord, R.G., Brown, D.J. ve Freiberg, S.J. (1999) “Understanding the Dynamics of Leadership: The Role of Follower Self Concepts in the Leader/ Follower Relationship” Organizational Behavior and Human Desicion Processes, 78:167-203.
47. Munroe, M. (1993) Becoming a Leader: Everyone Can Do It, Bakersfield, CA Pneuma Life Publishing.
48. Nyhan, R.C. ve Marlowe, H.A. (1997) “Development and Psychometric Properties of the Organizational Trust Inventory” Evaluation Review, 21(5):614-635.
49. Nystrom, P.C. (1990) “Vertical Exchanges and Organizational Commitments of American Business Managers” Group and Organization Studies, 15:296-312.
50. Organ, D.W. (1988) Organizational Citizenship Behavior, MA, Lexington Books.
51. Organ, D.W. (1988) Organizational Citizenship Behavior: The Good Soldier Syndrome. Lexington, MA Lexington Books.
52. Organ, D.W., Podsakoff, P.M. ve MacKenzie, S.B. (2006) Organizational Citizenship Behavior: Its Nature, Antecedents and Consequences, Thousand Oaks, CA Sage Publications.
53. Page, D. ve Wong, T.P. (2000) A Conceptual Framework for Measuring Servant Leadership, Adjibolossoo, (eds.) The Human Factor In Shaping the Course of History and Development, Lanham, University Press of America.
54. Parolini, J., Patterson, K. ve Winston, B. (2009) “Distinguishing Between Transformational and Servant Leadership” Leadership & Organizational Development Journal, 30(3):274-291.
55. Patterson, K.A. (2003) Servant Leadership: A Theoratical Model, Unpublished Doctoral Dissertation, Regent University.
56. Podsakoff, P.M., MacKenzie, S.B., Moorman, R.H. ve Fetter, R. (1990) “Transformational Leader Behaviors and Their Effects on Follower Trust in Leader, Satisfaction and Organizational Citizenship Behaviors” Leadership Quarterly, 1:107-142.
57. Podsakoff, P.M., MacKenzie, S.B., Paine, J.B. ve Bacharach, D.G. (2000) “Organizational Citizenship Behaviors: A Critical Review of the Theoratical and Emprical Literature and Suggestions for Future Research” Journal of Management, 26:513-563.
58. Pollard, C.W. (1996) “The Leader Who Serves” Hesselbein, et al (eds.) Leader of the Future, Drucker Foundation Future Series, San Francisco Jossey- Bass Publishers.
59. Robins, S.P. (2001) Organizational Behavior, Concepts, Controversies, Applications, New Jersey, Prentice Hall International Inc.
60. Robins, S.P. ve Decenzo, D.A. (2001) Fundementals of Management: Essential Concepts and Applications, New Jersey.
61. Russell, F.R. ve Stone, G.A. (2002) “A Review of Servant Leadership Attributes: Developing a Practical Model” Leadership & Organizational Development Journal, 23(3):145-157.
62. Scandura, T.A. ve Graen, G.B. (1984) “Moderating Organization” Genetic, Social & General Psychology Monograph, 126(2):241-261. Effects of Initial LMX Status on the Effects of a Leadership Intervention” Journal of Applied Psychology, 69(3):428-436.
63. Schiriesheim, C.A., Castro, S.L. ve Cogliser, C.C. (1999) “Leader-Member Exchange (LMX) Research: A Comprehensive Review of Theory, Measurement, and Data-Analytic Practices” Leadersip Quarterly, 10:63-113.
64. Sendjaya, S. ve Cooper, B. (2010) “Servant 6(1):3-27. Leadership Behaviour Scale: A Hierarchical Model and Test of Construct Validity” European Journal of Work and Organizational Psychology, (In Press).
65. Sendjaya, S. ve Sarros, C. J. (2002) “Servant Leadership: Its Origin, Development and Application in Organizations” Journal of Leadership & Organization Studies, 9(2):57-64.
66. Sendjaya, S., Sarros, J.C. ve Santora, J.C. (2008) “Defining and Measuring Servant Leadership Behavior in Organizations” Journal of Management Studies, 45(2):402-424.
67. Shamir,B., House, R.J. ve Arthur, M.B. (1993) “The Motivational Affects of Charismatic Leadership: A Self- concept Based Theory” Organization Science, 4:577-594.
68. Shaw, R.B. (1997) Trust in Balance: Building Successful Organizations on Results, Integrity and Concern, San Fransisco, Jossey- Bass Publishers.
69. Smith, N.B., Montagno, V.R. ve Kuzmenko, N.T. (2004) “Transformational and Servant Leadership: Content and Contextual Comparisons” Journal of Leadership & Organization Studies, 10(4):80-92.
70. Spears, L.C. (2004) “Practicing Servant Leadership” Leader to Leader, 34:7-11.
71. Spears, L. (1996) “Reflections on Robert K. Greenleaf and Servant Leadership” Leadership & Organizational Development Journal, 17(7):33-35.
72. Spears, L.C. ve Lawrence, M. (2002) Focus on Leadership: Servant Leadership for the 21st Century, New York, John Wiley &Sons.
73. Stodgill, R.M. (1974) Handbook of Leadership: A Survey of Theory and Reserach, New York, The Free Press.
74. Stone, G. A., Russell, F. R. ve Patterson, K. (2004) “Transformational Versus Servant Leadership: A Difference in Leader Focus” Leadership & Organizational Development Journal, 25(4):349-361.
75. Tan, H.H. ve Tan, S.F. (2000) “Toward a
76. Vecchio, R.P. (1987) “Situational Leadership Theory: an Examination of a Prescriptive Theory” Journal of Applied Psychology, 72:4451.
77. Vondey, M. (2010) “The Relationships Among Servant Leadership, Organizational Citizenship Behavior, Person-Organization Fit and Organizational Identification” International Journal of Leadership Studies,
78. Washington, R. R. Sutton, D. C. ve Feild, S. H. (2006) “Individual Differences in Servant Leadership: The Roles of Values and Personality” Leadership & Organizational Development Journal, 27(8):700-716.
79. Wayne, S.J., Shore, L.M. ve Liden, R.C. (1997) “Perceived Organizational Support and Leader-member Exchange: A Social Exchange Perspective” Academy of Management Journal, 40:82-111.
80. YÜKSEK ÖĞRETİM KURULU (2010) “Bologna Süreci” http://bologna.yok.gov.tr/?page=yazi&i=3, (19.09.2010).