Sermaye Yapısının Belirleyicileri: İMKB'de İşlem Gören Çimento, Otomotiv ve Bilişim Sektörlerinin Sermaye Yapısı Analizi

Öz

Bu çalışmanın amacı, hisse senetleri İMKB’de işlem gören ve çimento, otomotiv ve otomotiv yan sanayi ve bilişim sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin sermaye yapısı kararlarını etkileyen faktörlerin 2007-2011 dönemi için belirlenmesi ve sermaye yapısı kararlarında sektörler arası farklılıkların ortaya konmasıdır. Şirketlerin 2007-2011 yıllarına ait yılsonu finansal tablolarından derlenen finansal oranlarla panel veri analizleri uygulanmıştır. Oluşturulan modellerdeki bağımlı/bağımsız değişkenler sırasıyla finansal kaldıraç oranları ile şirketlerin kârlılık, büyüklük, varlık yapısı, likidite, borç dışı vergi kalkanı ve büyüme oranıdır. Analiz bulguları, uzun vadeli borçların toplam aktiflere oranına göre çimento ve otomotiv sektöründe anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermektedir. Bilişim sektöründe ise büyüklük ve varlık yapısı şirketlerin sermaye yapısını pozitif yönde etkilemektedir ve bu bulgu, sermaye yapısı teorilerine uygun bir bulgudur. Diğer yandan, çimento ve bilişim sektörlerinde şirket büyüklüğü toplam borçların toplam aktiflere oranını pozitif yönde etkilemektedir. Bu bulgudan hareketle, incelenen dönemde çimento ve bilişim sektörlerinde dengeleme kuramının geçerli olduğunu söylemek mümkündür. Bununla birlikte, sermaye yapısı teorilerine uygun bir bulgu olarak kaydedilmek üzere, otomotiv ve bilişim sektörlerinde büyümenin katsayısı istatistikî açıdan anlamlı ve pozitif bulunmuştur. Bu araştırmanın bulguları, Türkiye’de incelenen dönemde ve sektörlerde sermaye yapısı teorileri ile uyumlu bir yapının olduğunu ve sektörler arasında sermaye yapısı kararlarında farklılıklar bulunduğunu ortaya koymaktadır

Anahtar Kelimeler

• Sermaye yapısı, dengeleme kuramı, İMKB, çimento, otomotiv, bilişim

Determinants of Capital Structure: A Study of the ISE Firms Operating in Cement, Automotive and Information Technology Industries

Öz

The main purpose of this study is to determine the factors affecting the capital structures of cement, automotive and information technology firms traded in Istanbul Stock Exchange and to expose the industrial differences in the capital structures of the firms for the period 2007-2011. The financial ratios calculated from the financial tables of the firms are used in the panel data analysis of this study. In the research models, the dependent variables are the leverage ratios of the selected firms. Profitability and liquidity ratios and firm size, asset tangibility, growth rate and non-debt tax shield are assigned as independent variables. According to the empirical findings, there is no significant relation between long-term debt ratios and any independent variables in the cement and automotive industries. However, firm size and asset tangibility are found to be significant in explaining the long-term debt structure of information technology firms. Debt ratio is positively related to firm size both in the cement and information technology industries, which gives support to trade-off theory. Besides, debt ratio is positively related to growth rate both in the information technology and automotive industry in accordance with the capital structure theory. Consequently, the results show that the debt ratio sensitivities of the Turkish firms to the explanatory variables differ significantly between the three industries studied

Anahtar Kelimeler

• Capital structure, trade-off theory, ISE, cement, automotive, information technology

Kaynakça

1. Acaravcı, S.K. (2004) “Gelişmekte Olan Ülkelerde Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler: Türkiye’de Bir Uy- gulama” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Adana, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Akhtar, S. (2005) “The Determinants of Capital Structure for Australian Multinational and Domestic Corporations” Australian Journal of Management, 30(2): 321-341.
3. Anwar, W. (2012) “Cross-Industry Determinants of Capital Structure: Evidence from Pakistani Data” Interna- tional Journal of Management and Innovation, 4(1):79-86.
4. Ata, H.A. ve Ağ, Y. (2010) “Firma Karakteristiğinin Sermaye Yapısı Üzerindeki Etkisinin Analizi” Ekonometri ve İstatistik, 11: 45-60
5. Bhaduri, S.N. (2002) “Determinants of Capital Structure Choice: A Study of the Indian Corporate Sec- tor” Applied Financial Economics, 12:655-665.
6. Brigham, E.F. ve Houston, J.F. (1999) Fundamentals of Financial Management, Concise Second Edition, Or- lando, The Dryden Press.
7. Booth, L., Aivazian, V., Demirgüç-Kunt, A. ve Mak- simovic, V. (2001) “Capital Structures in developing Co- untries” The Journal of Finance, 61(1):87-129.
8. Cassar, G. ve Holmes, S. (2003) “Capital Structure and Financing of SMEs: Australian Evidence” Accounting and Finance, (43):123-147.

9. Chen, J. J. (2004) “Determinants of Capital Structu- re of Chinese-Listed Companies” Journal of Business Rese- arch, 57:1341-1351.
10. Clark, B., Francis, B. ve Hasan, I. (2009) “Do Firms Adjust Towards Target Capital Structures? Some Interna- tional Evidence” Lally School of Management and Tech- nology of Rensselaer Politechnik Institute in Troy Wor- king Paper Series.
11. Colombo, E. (2001) “Determinants of Corporate Ca- pital Structure: Evidence from Hungarian Firms” Applied Economics, (33):1689-1701.
12. Crnigoj, M. ve Mramor, D. (2009) “Determinants of Capital Structure in Emerging European Economies: Evi- dence from Slovenian Firms” Emerging Markets Finance and Trade, 45(1): 72-89.
13. De Angelo, H. ve Masulis, R.W. (1980) “Leverage and Dividend Irrelevancy Under Corporate and Personal Taxation” Journal of Finance, 35(2): 453–64.
14. De Mederios, O.R. ve Daher, C.E. (2005) “Testing Static Tradeoff Against Pecking Order Models of Capital Structure in Brazilian Firms” http://papers.ssrn.com/ sol3/papers.cfm?abstract_id=631563, (5.12.2012)
15. Deesomsak, R., Paudyal, K, ve Pescetto, G. (2004) “The Determinants of Capital Structure: Evidence from the Asia Pasific Region” Journal of Multinational Financial Management, (14):387-405.
16. Demirhan, D. (2009) “Sermaye Yapısını Etkileyen Firmaya Özgü Faktörlerin Analizi: İMKB Hizmet Firmaları Üzerine Bir Uygulama” Ege Akademik Bakış, 9(2): 677-697.
17. Durukan, M.B. (1997b) “Hisse Senetleri İMKB’de İşlem Gören Firmaların Sermaye Yapısı Üzerine Bir Araştırma 1990-1995” İMKB Dergisi, 1(3):75-87.
18. Fama, E.F. (1980) “Agency Problems and the Theory of the Firms” The Journal of Political Economy, 88(2):288- 307.
19. Fama, E. ve French, K. (2002) “Testing Tradeoff and Pecking Order Predictions About Dividends and Debt” Review of Financial Studies, 15:1-33.
20. Fıratoğlu, B. (2005) “Şirketlerin Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler ve Kriz Dönemlerinde Şirket Davranışlarında Meydana Gelen Değişiklikler” SPK Araştırma Raporu.
21. Frank, M. ve Goyal, V. (2003) “Testing The Pecking Order Theory of Capital Structure” Journal of Financial Economics, 67:217-248.
22. Green, S. (2003) “Two-Thirds Privatisation: How It Happens” Chatham House Briefing Note, Royal Institute of International Affairs, Londra.
23. Güler, S. (2010) “İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına (İMKB) Kayıtlı Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) Sermaye Yapıları Üzerine Bir Uygulama” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(3):353-371.
24. Güloğlu, B. ve Bekçioğlu, S. (2002) “İMKB’deki Gelişmelerin Şirketlerin Sermaye Yapısına Etkileri: İmalat Sanayinde Faaliyet Gösteren Firmalar Üzerine Bir Uygulama” ODTÜ Uluslararası İktisat Kongresi, Ankara.
25. Harris, M. ve Raviv, A. (1991) “The Theory of Capital Structure” Journal of Finance, 49: 297-355.
26. Haugen, R.A. ve Senbet, L.W. (1978) “The Insignificance of Bankruptcy Costs to the Theory of Optimal Capital Structure” The Journal of Finance, 33(2):383-393.
27. Huang, G. ve Song, F.M. (2002) “The Determinants of Capital Structure: Evidence from China” China Economic Review, (17):14-36.
28. Ismail, M. ve Eldomiaty, T. (2005) “Bayesian Identi- fication of the Predictors for Capital Structure in Egypt” Advances and Applications in Statistics, 5(1):1-20.
29. Jensen, M. ve Meckling, W. (1976) “Theory of the Firm: Managerial Behaviour, Agency Costsand Capital Structure” Journal of Financial Economics, 3:11- 25.
30. Kraus, A. ve Litzenberger, R.H. (1973) “A State-Pre- ference Model of Optimal Capital Structure” Journal of Finance, 28:911-921.
31. Korkmaz, T., Başaran, Ü. ve Gökbulut, R.İ. (2009) “İMKB’de İşlem Gören Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi İşletmelerinin Sermaye Yapısı Kararlarını Etkileyen Faktörler: Panel Veri Analizi” İktisat İşletme ve Finans, 24(277):29-60.
32. Kim, E. (1978) “A Mean-Variance Theory of Optimal Capital Structure and Corporate DebtCapacity” Journal of Finance, 33:45-63.
33. Leland, H. ve Pyle, D. (1977) “Information Asy- mmetrics, Financial Structure, and Financial Intermedia- tion” Journal of Finance, 32:371-388.
34. Miller, M.(1977) “Debt and Taxes” Journal of Finan- ce, 32:2.
35. Modigliani, F. ve Miller, M. (1958) “The Cost of Capital, Corporation Finance and the Theory of Invest- ment” American Economic Review, 48: 261-297.
36. Modigliani, F. ve Miller, M. (1963) “Corporate In- come Taxes and the Cost of Capital: A Correction” The American Economic Review, 53(3):433-443.
37. Myers, S.C. (1984) “The Capital Structure Puzzle” Journal of Finance, 39:575-592.
38. Myers, S.C. ve Majluf, N.S. (1984) “Corporate Fi- nancing and Investment Decisions When Firms Have In- formation That Investors Do Not Have” NBER Working Paper Series, No: 1396.
39. Okuyan, H.A.ve Taşçı, H.M. (2010) “Sermaye Yapısı- nın Belirleyicileri: Türkiye’deki en Büyük 1000 Sanayi İş- letmesinde Bir Uygulama” BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 4(1):105-120.
40. Özkan, A. (2001) “Determinants of Capital Structure and Adjustment to Long Run Target: Evidence from UK Company Panel Data” Journal of Business Finance and Ac- counting, 28(1-2): 175-198.
41. Pandey, I. (2001) “Capital Structure and the Firm Characteristics: Evidence from an Emerging Market” IIMA Working Paper Series, No:10-04.
42. Pozdena, R. J. (1987) “Tax Policy and Corporate Ca- pital Structure” Economic Review, 4: 37-50.
43. Prasad, S., Green, C. ve Murinde, V. (2003) “Company Financial Structures in Developing Economies: Evidence from a Comparative Analysis of Thai and Malay Companies” University of Birmingham Working Paper Series.
44. Rajan, R.G. ve Zingales, L. (1995) “What Do We Know About Capital Structure? Some Evidence From International Data” Journal of Financial Economics, 51: 1421-1460.
45. Ross, S. (1977) “The Determination of Financial Structure: The Incentive-Signaling Approach” Bell Journal of Economics, 8: 23-40.
46. Sayılgan, G., Karabacak, H. ve Küçükkocaoğlu, G. (2006) “The Firm-Specific Determinants of Corporate Capital Structure: Evidence From Turkish Panel Data” Investment Management and Financial Innovations, 3(3):125-139.
47. Sogorb-Mira, F. (2002) “How SME Uniqueness Affects Capital Structure: Evidence From A 1994-1998 Swidish Data Panel” Small Business Economics, 25(5):447-457.
48. Stiglitz, J.E. (1988) “Why Financial Structure Matters?” Journal of Economic Perspectives, 2(4): 121-126.
49. Stulz, R. (1990) “Managerial Discretion and Optimal Financing Policies” Journal of Financial Economics, 26:3- 27.
50. Taggart, R.A. (1977) “A Model of Corporate Financing Decisions” Journal of Finance, 32: 1467-1484.
51. Teker, D., Taşseven, Ö. ve Tükel, A. (2009) “Determinants of Capital Structure for Turkish Firms: A Panel Data Analysis” International Research Journal of Finance and Economics, 29:179-187.
52. Terim, B. ve Kayalı, C.A. (2009) “Sermaye Yapısını Belirleyici Etmenler: Türkiye’de İmalat Sanayi Örneği” Celal Bayar Üniversitesi Sosyal BilimlerEnstitüsü Dergisi, 7(1): 125-154.
53. Titman, S. ve R. Wessels (1988) “The Determinants of Capital Structure Choice” Journal ofFinance, 43(1):1-19. Topal, Y. (2006) “İMKB’ye Kayıtlı İşletmelerin Sermaye Yapıları ve Finansal Kaldıraç Oranlarının Kârlılıklarına Etkisi” Erciyes Üniversitesi İktisad İdari Bilimler Fakültesi. Dergisi, 27:45-70.
54. Yener, A.L. (2002) “Türk Firmalarının Sermaye Yapısını Etkileyen Faktörler: Beşyüz Firmadan Hisse Senetleri İMKB’de İşlem Görenler İçin Bir Analiz” Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
55. Yükeri, Y. (2009) “İmalat Sanayi İşletmelerinin Sermaye Yapısı Kararlarını Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi: Adana Hacı Sabancı Organize Sanayi Bölgesi’nde bir Uygulama” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Adana, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
56. Kamuyu Aydınlatma Platformu, www.kap.gov.tr.