Performance Measurement in Retail Industry By Using A Multi-Criteria Decision Making Methods

Öz

The retail industry is vital to the development of every country’s economy in terms of its contribution to the economy and positive effects on employment. Recently, performance measurement has become critical to this industry that constantly improves significantly. The aim of this study was to compare the retail firms’ performances between the years 2010 and 2014 measured with integrated MCDM (Multi Criteria Decision Making) techniques. For this purpose, 8 retail firms from the list of top 500 companies published by “Fortune TURKEY” were analyzed with the TOPSIS, MAUT and SAW methods using the eight financial ratios within the liquidity, leverage, profitability and activity indicators. At the end of the analysis, three different methods provided three different performance rankings

Anahtar Kelimeler

• Performance measurement, MCDM techniques, Retail industry

Çok Kriterli Karar Verme Metodları Kullanılarak Perakende Sektöründe Performans Ölçümü

Öz

Perakende sektörü, gerek ekonomiye sağladığı katkı gerekse istihdam üzerindeki olumlu etkisi nedeniyle ülkelerin ekonomik kalkınmalarında önemli bir yere sahiptir. Son yıllarda görülen gelişmeler ile önemli mesafeler kat edilen bu sektörde performans ölçümü oldukça önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı bütünleşik ÇKKV (Çok Kriterli Karar Verme) yöntemlerini kullanarak 20102014 dönemi çerçevesinde perakende sektöründe faaliyet gösteren firmaların performanslarını karşılaştırmaktır. Bu amaçla “Fortune TÜRKİYE” dergisinin açıkladığı ilk 500 firma listesinde yer alan 8 perakendeci firma likidite, kaldıraç, karlılık ve faaliyet göstergeleri kapsamındaki sekiz finansal orana göre TOPSIS, MAUT ve SAW yöntemleri ile değerlendirilmiştir. Uygulama sonunda kullanılan her üç yönteme göre firma performans sıralamalarının farklı olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Performans ölçümü, ÇKKV teknikleri, Perakende sektörü

Kaynakça

1. Adriyendi, S. (2015) “Multi attribute decision making using simple additive weighting and weighted product in food choice” Information Engineering and Electronic Business, 6: 8-14.
2. Akdeniz, H. A. and Turgutlu, T. (2007) “Türkiye’de Perakende Sektöründe Analitik Hiyerarşik Süreç Yaklaşımıyla Tedarikçi Performans Değerlendirilmesi” Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1): 1-17.
3. Akdoğan, N. and Tenker, N. (2007) “Finansal Tablolar ve Mali Analiz Teknikleri” Gazi Kitabevi, 12.baskı, Ankara.
4. Akgüç, Ö. (2011) “Mali Tablolar Analiz” Genişletilmiş 14. Baskı, Avcıol Basım Yayın, İstanbul.
5. Aydın, N., Başar, M. and Coşkun, M. (2011) “Finansal Yönetim” 3.Baskı, Ankara: Detay Yayıncılık.
6. Brigham, E. F. and Houston, J. F. (2014) “Finansal Yönetimin Temelleri” Çeviren: Okan Gökten, P. “Bölüm-4. Finansal Tablo Analizi”, Çeviri Editörü: Aypek, N., Yayın No: 495, 7. Basımdan Çeviri, Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık Tic. Ltd. Şti. Ankara.
7. Candemir, A., Zalluhoğlu, A. E. and Yücel, E. (2015)”Perakende Sektöründe Satış Elemanlarının Eğitimlerinin Ve Kişisel Niteliklerinin Satış Başarısı Üzerindeki Etkisi: İzmir Örneği” Journal of Economics and Administrative Sciences, 17(2):49-65.
8. Chen, S.J. and Hwang, C.L. (1992) “Fuzzy Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications” Springer, Berlin.

9. Churchman C. W. and Ackoff, R. L. (1954) “An approximate measure of value” Journal of Operations Research Society of America. 2(1): 172-187.
10. Çakır, S. and Perçin, S. (2013) “Çok Kriterli Karar Verme Teknikleriyle Lojistik Firmalarında Performans Ölçümü” Ege Akademik Bakış, 459-449 :)4(13.
11. Dağlı, H. (2009) “Finansal Yönetim” Derya Kitabevi, 4. Baskı, Trabzon.
12. Duygun, A. and Menteş, S.A. (2016) “Müşterilerin Sosyo-Demografik Özellikleri ile Hizmet Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: AVM’lerde Bir Uygulama” Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences, 02 (01): 20-27.
13. Eleren, A. and Soba, M. (2009) “İşletmelerde Çok Boyutlu Performans Ölçümü ve Uşak Deri Sektöründe Bir Uygulama” Uluslararası Davraz Kongresi, http:// idc.sdu.edu.tr/ tammetinler/yonetim/yonetim11.pdf, (erişim tarihi: 12.08.2016).
14. Erol, İ., Sencer, S. and Sarı , R. (2011) “A new fuzzy multi-criteria framework for measuring sustainability performance of a supply chain” Ecological Economics, 70(6): 1088-1100.
15. FORTUNE (2015) , http://www.fortuneturkey.com/ fortune500 (12.08.2016).
16. Gagliano, K.B. and Hathcote, J. (1994) “Customer Expectations and Perceptions of Service Quality in Retail Apparel Speciality Stores” Journal of Services Marketing, 8(1): 60-69.
17. Ganesan, S., George, M., Jap, S., Palmater, R. W. and Weitz, B. (2009) “Supply chain management and retailer performance: emerging trends, issues, and implications for research and practice” Journal of Retailing, 85(1): 84-94.
18. Gemici, M. F. (2009) “Tedarik Zincirinde Veri Zarflama Analitik Hiyerarşi Prosesi Yöntemiyle Perakende Sektöründe Tedarikçi Performans Değerlendirmesi” Nazlı ERSOY 550 Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
19. Gökalp, F. (2009) “Perakende Sektöründe Performans Ölçümü: Türkiye Üzerine Bir Model Denemesi” Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, İzmir.
20. Hwang, C.L. and Yoon, K. (1981) “Multiple Attribute Decision Making Methods and Applications” Springer, Berlin Heidelberg.
21. Jahanshahloo, G. R., Hosseinzadeh L. F. and Izadıkhah M. (2006). “Extension of the TOPSIS Method for Decision Making Problems with Fuzzy Data”. Applied Mathematics and Computation, 181: 1544-1551.
22. Jain, V. and Raj, T. (2013) “Evaluation of flexibility in FMS using SAW and WPM” Decision Science Letters, 2(4): 223-230.
23. Kaplan, R. (2010) “AHP Yöntemiyle Tedarikçi Seçimi: Perakende Sektöründe Bir Uygulama” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
24. Kazançoğlu, Y. and Ada, E. (2010) “Perakende Sektöründe Tedarikçi Seçiminin Bulanık AHP İle Gerçekleştirilmesi” Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1): 29-52.
25. Keeney, R.L. and Raiffa, H. (1976) “Decisions with Multiple Objectives” Wiley, New York.
26. Knight, D.K., Kim, H. J. and Crutsinger, C. (2007) “Examining the Effects of Role Stress on Customer Orientation and Job Performance of Retail Salespeople” International Journal of Retail and Distribution Management, 35(5), 381-392.
27. Lai, Y. J. and Hwang, C. L. (1994). Fuzzy multiple objective decision making methods and applications. Springer-Verlag Berlin Heidelberg, Berlin.
28. Lebas, M. J. (1995) “Performance Measurement and Performance Management” International Journal of Production Economics, 41(1-3): 23-35.
29. Memariani, A., Amini, B. and Alinezhad, A. (2009) “Sensitivity analysis of Simple Additive Weighting method (SAW): The results of change in the weight of one attribute on the 77 final ranking of alternatives” Journal of Industrial Engineering, 2(4): 13-18. Retrieved from http://www.qjie.ir/?_ action=articleInfo&article=28
30. Olson, D. L. (1995) “Decision aids for selection problems” Springer Science & Business Media.
31. Opricovic, S. and Tzeng, G. H. (2002) “Multicriteria planning of post‐earthquake sustainable reconstruction” Computer‐Aided Civil and Infrastructure Engineering, 17(3): 211-220.
32. Özbek, A. (2016) «Bim Mağazalar Zincirinin 2015-2008 Dönemi Finansal Performansının Electre III Yöntemi İle Ölçümü» Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2): 273-290.
33. Özgüven, N. (2011) «Kriz Döneminde Küresel Perakendeci Aktörlerin Performanslarının Topsis Yöntemi İle Değerlendirilmesi» Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2): 151-162.
34. Peker, İ. and Baki, B. (2011) “Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Türk Sigortacılık Sektöründe Performans Ölçümü” International Journal of Economic and Administrative Studies, 4(7): 1-18.
35. Rapp, A., Baker, T. L., Bachrach, D. G., Ogilvie, J. and Beitelspacher, L. S. (2015) “Perceived customer showrooming behavior and the effect on retail salesperson self-efficacy and performance” Journal of Retailing, 91(2): 358–369.
36. Razzaque, M. A. (2008) “Consumer Expectation and Perception of Service Quality: A Case Study of Modern Urban Retailers in Bangladesh” In Developments in Marketing Science Vol. 31. Proceedings of the Academy of Marketing Science Conference 2008, presented at Academy of Marketing Science Conference, Vancouver, 28 - 31 May 2008.
37. Tayfun, Ö. N. (2015) “Perakendecilikte Müşterilerle İletişim Yönteminin Seçimi: Promethee Karar Tekniği İle Bir Uygulama” Sosyal Bilimler Dergisi/Journal of Social Sciences, 8(2): 150-180.
38. Triantaphyllou, E. (2000) “Multi-Criteria Decision Making Methods: A Comparative Study” Promera ed. Louisiana USA: Springer-Science Business Media.
39. Wagner, J., Ettenson, R. and Parrish, J. (1989) “Vendor Selection Among Retail Buyers: An Analysis by Merchandise Division” Journal Of Retailing, 65(1): 58- 79.
40. Wang, K. C., Hsieh, A. T., Yeh, Y. C. and Tsai, C. W. (2004) “Who is the decisionmaker: The parents or the child in group package tours?” Tourism Management, 25(2): 183–194.
41. Wu, D. and Olson, D.L. (2008) “Supply Chain Risk, Simulation, And Vendor Selection” İnternational Journal Of Production Economics. 114(2): 646-655.
42. Yavuz, O. (2013) “ELECTRE I Karar Modeli ile Tedarikçi Seçim Süreci ve Perakende Sektöründe Bir Uygulama” İşletme Araştırmaları Dergisi, 5(4):210-226.
43. Yegin, B.G. (2009) “Perakende Satın almasında Tedarikçi Seçimi Karar Süreci: Analitik Hiyerarşi Süreci Yaklaşımı İle Türk Perakende Sektöründe Tedarikçi Seçim Kriter Ağırlıklarının Tespit Edilmesi” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
44. Performance Measurement in Retail Sector By Using A Multi-Criteria Decision Making Methods 551
45. Yeh, C. H. and Willis, R. J. (2001) ” A validation procedure for multicriteria analysis: application to the selection of scholarship students” Asia Pacific Managemenl Review, 6(1): 39-52.
46. Yüksekbilgili, Z. and Akduman, G. (2015) “Perakende Mağazacılık Sektöründe Satış Personelinin Demografik Özellikleri ve Personel Memnuniyeti İlişkisi” Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (ESOSDER), 14 (52): 86-99.
47. Zietsman, J., Rilett, L. R. and Kim, S. J. (2006) “Transportation Corridor Decision-Making With Multi-Attribute Utility Theory” Int. J. Management and Decision Making, 7 (2/3): 254-266.