İhracat Yoğunluğu, Ar-Ge Yatırımları ve Firma Performansı: Türkiye Örneği

Öz

Çalışmanın amacı Borsa Istanbul’da işlem gören finansal olmayan firmaların ihracat yoğunluğu ile performansları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Ek olarak, Ar-Ge yatırımlarının ihracat yoğunluğu ve firma performansı arasındaki ilişki üzerindeki rolü de ortaya konulmuştur. 2005-2015 yılları arasında Borsa Istanbul’da işlem gören 192 şirket ve 2020 gözlemi içeren çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar, ihracat yoğunluğu ile firma performansı arasında pozitif bir ilişki olduğunu göstermektedir. Ancak, bu pozitif ilişkinin Ar- Ge yatırımı yapan şirketler için geçerli olduğu tespit edilmiştir. Ar-Ge yatırımı yapmayan işletmelerde ihracat yoğunluğu ile firma performansı arasında herhangi bir ilişki gözlemlenmemiştir. Çalışmanın son bölümünde,
ihracat yoğunluğu ile firma performansı arasındaki ilişkinin yapısı da incelenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, Türkiye’deki firmaların uluslararasılaşma faaliyetleri ile performanslarını ortaya koyması açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• İhracat yoğunluğu
• Ar-Ge yatırımları
• firma performansı
• uluslararasılaşma
• Türkiye

Export Intensity, R&D Investments, and Firm Performance: Evidence from Turkey

Öz

The aim of this study is to investigate the relationship between export intensity and firm performance of the non-financial firms listed in Borsa Istanbul. Moreover, the role of R&D investments on the relationship between export intensity and the firm performance is also revealed. Including 192 firms listed in Borsa Istanbul and 2020 observations from 2005 to 2015, the results suggest that there is a significant positive relationship between export intensity and firm performance. However, this positive relationship is only valid for the firms which make R&D investments. We do not observe any significant relationship between export intensity and firm performance for the firms which do not make any R&D investments. At the final stage of the study, the shape of the relationship between export intensity and firm performance is also investigated. The findings of this study is important to reveal how internationalization of Turkish firms affects their performance.

Anahtar Kelimeler

• Export intensity
• R&D investments
• firm performance
• internationalization
• Turkey

Kaynakça

1. Akhigbe, A., ve Madura, J. (1996) “Dividend policy and corporate performance” Journal of Business Finance & Accounting, 23(9‐ 10): 1267-1287.
2. Andras, T. L., ve Srinivasan, S. S. (2003) “Advertising intensity and R&D intensity: Differences across industries and their impact on firm's performance” International Journal of Business and Economics, 2(2): 167.
3. Bausch, A., ve Krist, M. (2007) “The effect of contextrelated moderators on the internationalizationperformance relationship: Evidence from metaanalysis” Management International Review, 47(3): 319-347.
4. Barkema, H. G., ve Vermeulen, F. (1998) “International expansion through start-up or acquisition: A learning perspective” Academy of Management Journal, 41(1): 7-26.
5. Bates, T. W., Kahle, K. M., ve Stulz, R. M. (2009) “Why do US firms hold so much more cash than they used to?” The Journal of Finance, 64(5): 1985-2021.
6. Chaganti, R., ve Damanpour, F. (1991) “Institutional ownership, capital structure, and firm performance” Strategic Management Journal, 12(7): 479-491.
7. Chan Kim, W., Hwang, P., ve Burgers, W. P. (1989) “Global diversification strategy and corporate profit performance” Strategic Management Journal, 10(1): 45- 57.
8. Chao, M. C. H., ve Kumar, V. (2010) “The impact of institutional distance on the international diversity– performance relationship” Journal of World Business, 45(1): 93-103.

9. Contractor, F. J., Kundu, S. K., ve Hsu, C. C. (2003) “A three-stage theory of international expansion: The link between multinationality and performance in the service sector” Journal of International Business Studies, 34(1): 5-18.
10. Contractor, F. J., Kumar, V., ve Kundu, S. K. (2007) “Nature of the relationship between international expansion and performance: The case of emerging market firms” Journal of World Business, 42(4): 401-417.
11. Collins, J. M. (1990) “A market performance comparison of US firms active in domestic, developed and developing countries” Journal of International Business Studies, 21(2): 271- 287.
12. Dağlı, H., ve Ergün, T. (2017) “Türkiye’de Ar-Ge harcamalarının firma karlılığına etkisi” Karadeniz Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 7(13): 69- 83.
13. Doğan, M., ve Yıldız, F. (2016) “Araştırma ve geliştirme harcamalarının (Ar-Ge) firma karlılığı üzerindeki etkisi: BIST’te işlem gören imalat sanayi firmaları üzerine bir araştırma” Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14: 178-187.
14. Drukker, D. M. (2003) “Testing for serial correlation in linear panel-data models” Stata Journal, 3(2): 168-177.
15. Endo, N., ve Ozaki, T. (2011) “The effect of multinationality on firm performance: An examination of Japanese service firms” Asian Business & Management, 10(1): 133-150.
16. Geringer, J. M., Beamish, P. W., ve DaCosta, R. C. (1989) “Diversification strategy and internationalization:Implications for MNE performance” Strategic Management Journal, 10(2): 109-119.
17. Geringer, J. M., Tallman, S., ve Olsen, D. M. (2000) “Product and international diversification among Japanese multinational firms” Strategic Management Journal, 21(1): 51-80.
18. Ghoshal, S. (1987). “Global strategy: An organizing framework” Strategic Management Journal, 8(5): 425- 440.
19. Gomes, L., ve Ramaswamy, K. (1999) “An empirical examination of the form of the relationship between multinationality and performance” Journal of International Business Studies, 30(1): 173-187.
20. Göçer, İ. (2013). “Ar-Ge harcamalarının yüksek teknolojili ürün ihracatı, dış ticaret dengesi ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri” Maliye Dergisi, 165(2): 215-240.
21. Grant, R. M. (1987). “Multinationality and performance among British manufacturing companies” Journal of International Business Studies, 18(3): 79-89.
22. Hausman, J. A. (1978). “Specification tests in econometrics” Econometrica, 46(6): 1251- 1271.
23. Hitt, M. A., Hoskisson, R. E., ve Kim, H. (1997) “International diversification: Effects on innovation and firm performance in product-diversified firms” Academy of Management Journal, 40(4): 767-798.
24. Hsu, W. T., Chen, H. L., ve Cheng, C. Y. (2013) “Internationalization and firm performance of SMEs: The moderating effects of CEO attributes” Journal of World Business, 48(1): 1-12.
25. Işık N., Engeloğlu, Ö., ve Kılınç, E. C. (2016) “Araştırma ve geliştirme harcamalarının, karlılık ve satışlar üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul firmaları üzerine bir uygulama” Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 47: 27-46.
26. Jones, G. R., ve Hill, C. W. (1988) “Transaction cost analysis of strategy‐ structure choice” Strategic Management Journal, 9(2): 159-172.
27. Kotabe, M. (1990). “Corporate product policy and innovative behavior of European and Japanese multinationals: An empirical investigation” The Journal of Marketing, 54(2): 19-33.
28. Kocamış, U. T., ve Güngör, A. (2014). “Türkiye’de Ar-Ge harcamaları ve teknoloji sektöründe Ar-Ge giderlerinin kârlılık üzerine etkisi: Borsa İstanbul uygulaması” Maliye Dergisi, 166: 127-138.
29. Kotabe, M., Srinivasan, S. S., ve Aulakh, P. S. (2002) “Multinationality and firm performance: The moderating role of R&D and marketing capabilities” Journal of International Business Studies, 33(1): 79-97.
30. Lu, J. W., ve Beamish, P. W. (2004) “International diversification and firm performance: The S-curve hypothesis” Academy of Management Journal, 47(4): 598-609.
31. Mansfield, E., Schwartz, M., ve Wagner, S. (1981) “Imitation costs and patents: an empirical study” The Economic Journal, 91(364): 907-918.
32. Pangarkar, N. (2008) “Internationalization and performance of small-and medium-sized enterprises” Journal of World Business, 43(4): 475-485.
33. Pinkowitz, L., Stulz, R., ve Williamson, R. (2006) “Does the contribution of corporate cash holdings and dividends to firm value depend on governance? A cross‐ country analysis” The Journal of Finance, 61(6): 2725-2751.
34. Pontiff, J. (2006) “Costly arbitrage and the myth of idiosyncratic risk” Journal of Accounting and Economics, 42(1-2): 35-52.
35. Ruigrok, W., ve Wagner, H. (2003) “Internationalization and performance: An organizational learning perspective” Management International Review, 43(1): 63-83.
36. Sambharya, R. B. (1996) “Foreign experience of top management teams and international diversification strategies of US multinational corporations” Strategic Management Journal, 739-746.
37. Sungur, O., Aydın, H. İ., ve Eren, M. V. (2016) “Türkiye’de Ar-Ge, inovasyon, ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Asimetrik nedensellik analizi” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21(1): 173-192.
38. Tallman, S., ve Li, J. (1996) “Effects of international diversity and product diversity on the performance of multinational firms” Academy of Management Journal, 39(1): 179-196.
39. Thomas, D. E., ve Eden, L. (2004) “What is the shape of the multinationality-performance relationship?” Multinational Business Review, 12(1): 89-110.
40. Tunahan, H., Sinan, E. S. E. N., ve Topal, B. (2015). “Sahiplik yapısı ve ihracat yoğunluğunun işletmelerin karları üzerindeki etkisi” Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 3(1): 93-109.
41. Treynor, J. L., ve Black, F. (1973). “How to use security analysis to improve portfolio selection” The Journal of Business, 46(1): 66-86.
42. Uzay, N., Demir, M., ve Yıldırım, E. (2012). “İhracat performansı açısından teknolojik yeniliğin önemi: Türkiye imalat sanayi örneği” Doğuş Üniversitesi Dergisi, 13(1): 147-160.
43. Zahra, S. A., Ireland, R. D., ve Hitt, M. A. (2000) “International expansion by new venture firms: International diversity, mode of market entry, technological learning, and performance” Academy of Management Journal, 43(5): 925-950.
44. Zhou, X. (2000). “CEO pay, firm size, and corporate performance: evidence from Canada” Canadian Journal of Economics/Revue canadienne d'économique, 33(1): 213-251.