TÜKETİM KÜLTÜRÜNDE BEDEN GÜZELLİĞİ VE YEMEK YEME ARZULARI: KADINLARIN TÜKETİM PRATİKLERİNE YANSIMASI

Öz

Tüketim kültüründe tüketilen bir nesne haline alan, kültürel, tıbbi ve medyatik söylemlerin normalize ve problematize ettiği ve tüketicilerin ulaşmayı arzuladığı “öteki” beden, daima kendi bedenlerinden daha ince bedendir. Diğer yandan tüketiciler “güzel” beden arzuları ile tüketim ürünleri ve mesajları aracılığıyla sürekli şiddetlendirilen yemek yeme arzuları arasında kalmaktadırlar. Çalışmanın amacı, tüketicilerin beden güzelliği ve yemek yeme arzularının yapısını ve kadınların tüketim pratiklerine nasıl yansıdığını keşfetmektir. Bulgular, Belk, Ger ve Askegaard’ın (2005) önermeleriyle tutarlı olarak, tüketicilerin bu arzularının öteki olma ve sosyallik arayışına dayandığını, tehlike algısı yarattığını ve uzaklık ve ulaşılamazlık durumunda şiddetlendiğini ortaya koymaktadır

Anahtar Kelimeler

• Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü

Öz

In consumer culture body has become a consumption object and has been normalized and problematized by cultural, media and medical discourses. “Other” body, which consumers long for, is always much thinner than they actually have regardless of their size. Consumers experience paradoxes between desires of having a “beautiful” body and eating desires which have been intensified through marketing messages and objects. The present study aims to explore the nature of body and eating desires and how they figure out in women’s consumption practices. Findings indicatethat these desires involve a quest for otherness and sociality, produce perceptions of danger and are reinforced because of distance and inaccessibility, as Belk, Ger and Askegaard (2005) suggest.

Anahtar Kelimeler

• Ege Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme Bölümü

Kaynakça

1. ARNOULD, Eric J. ve Linda L. PRICE (2000): “Authenticating Acts and Authoritative Performances: Questing for Self and Community,” in The Why of Consumption: Contemporary Perspectives on Consumers Motives, Goals, and Desires, (ed. S. Ratneshwar, D. G. Mick, C. Huffman), London: Routledge, 140-163.
2. ARNOULD, Eric J. ve Craig J. Thompson (2005): “Consumer Culture Theory (CCT): Twenty Years of Research”, Journal of Consumer Research, 31 (Mart), 868-882.
3. ASKEGAARD, Soren ve Anne JENSEN, Douglas HOLT (1999): “Lipophobia: A Transatlantic Concept?”, Advances in Consumer Research, 26, 331-336.
4. BAUDRILLARD, Jean (1997): Tüketim Toplumu,(çev. Hazal Deliceçaylı ve Ferda Keskin), İstanbul, Ayrıntı Yayınları.
5. BELK, Russel W. (1988): “Possessions and the Extended Self”, Journal of Consumer Research, Cilt 15 (Eylül), 139-168.
6. BELK, Russel W. ve Güliz GER (1997): “Consumer Desire in Three Cultures: Results from Protective Research, Advances in Consumer Research, 24 (1), 24-8.
7. BELK, Russel W. ve Güliz GER, Soren ASKEGAARD (1996): “Metaphors of Consumer Desire” Advances in Consumer Research, 23, 368- 73.
8. ______ (1997): “Consumer Desires in Three Cultures: Results from Projective Research”, Advances in Consumer Research, 24, 24-8. 87

9. _______ (2000): “The Missing Streetcar Named Desire”, The Why of Consumption, S. Ratneshwar, D.G. Mick ve C. Huffman (ed.), Londra, Routledge, 98-119.
10. ________ (2005): “The Fire of Desire: A Multisited Inquiry into Consumer Passion”, Journal of Consumer Research, Cilt 30 (Aralık), 326-51.
11. BOCOCK, Robert (1997); Tüketim, (çev. İrem Kutluk), Ankara, Dost Kitabevi Yayınları.
12. ELLIOTT, R. (1997). Existential Consumption and Irrational Desire. European Journal of Marketing, 3 (3/4), 285-296.
13. GER, Güliz ve Russel W. BELK (1993), “The Development of Consumer Desire in Marketizing and Developing Economies: The Case of Romania and Turkey”, Advances in Consumer Research, 20 (1), 102-7.
14. _______ (1996): “Cross-cultural Differences in Materialism”, Journal of Economic Psychology, 17 (1), 55-77.
15. KARAFAKİOĞLU, Mehmet (2005): Pazarlama İlkeleri, İstanbul, Literatür Yayınları.
16. ODABAŞI, Yavuz ve Gülfidan BARIŞ (2002): Tüketici Davranışı, 2. baskı, İstanbul, MediaCat Yayınları.
17. ÖNCÜ, Ayşe (2003): “1990’larda Küresel Tüketim, Cinselliğin Sergilenmesi ve İstanbul’un Kültürel Haritasının Yeniden Biçimlenmesi”, Kültür Fragmanları: Türkiye’de Günlük Hayat, D. Kandiyoti ve A. Saktanber (ed.) , İstanbul, Metis Yayınları, 183–200.
18. SCEATS, Sarah (2000): Food, Consumption and the Body in Contemporary Women’s Fiction, Londra, Cambridge University Press.
19. SOLOMON, Michael (2004): Consumer Behavior: Buying, Having and Being, 6. basım, USA: Prentice Hall.
20. TEK, Ömer Baybars (1999): Pazarlama İlkeleri: Global Yönetimsel Yaklaşım, Türkiye Uygulamaları, 8. baskı, İstanbul: Beta A.Ş.
21. THOMPSON, Craig J. ve Elizabeth C. HIRSHMAN (1995): “Understanding the Socialized Body: A poststructuralist Analysis of Consumers’ Self Conceptions, Body Images, and Self-Care Practices”, Journal of Consumer Research, 22 (Eylül), 139-153.