Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması

Ulvi Sandalcı; İnci Sandalcı

Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması

Öz

Çağdaş kamu mali yönetim anlayışı, kamu tarafından yapılan harcamalar ile bu harcamaların finansman kaynağı olan vergilerin etkin, verimli ve rasyonel olup olmadığına odaklanmaktadır. Bu kapsamda kamu mali yönetiminde etkinlik, verimlilik ve rasyonelliğe ulaşmada etkili olan faktörler önem arz etmektedir. Söz konusu faktörlerden biri olan mali bağlantı, kamu harcamaları ile vergiler arasında bir ilişki olduğunu ifade etmektedir. Mali bağlantı farkındalığının artmasıyla kamu, yapılan harcamaları ve tahsil edilen vergileri mali saydamlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde yürütecektir. Bu da kamu ekonomisinde etkinlik, verimlilik ve rasyonelliğin sağlanmasına katkı sunacaktır. Bu bağlamda mali bağlantı farkındalık düzeyinin tespiti ve farkındalık düzeyini artırmaya yönelik atılacak adımlar önem kazanmaktadır. Çalışmanın amacı mali bağlantı farkındalık düzeyinin anket yöntemiyle belirlenmesidir. Bu kapsamda İstanbul’da ikamet eden 467 bireye anket uygulanarak mali bağlantı farkındalık düzeyleri ölçülmüştür. Anket sonucu elde edilen veriler SPSS 22 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucuna göre mali bağlantı farkındalık düzeyi ortalamanın üstünde bulunmuştur. Bununla birlikte yaş ve eğitim düzeyi arttıkça mali bağlantı farkındalık düzeyinin arttığına ulaşılmıştır. Ayrıca erkekler, boşanmış/dullar ile ücretli kamu çalışanlarının mali bağlantı farkındalık düzeylerinin gruplarına göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktan, C. C. (2012). “Piyasa Başarısızlığının Anatomisi ve Kamu Ekonomisi Rasyoneli”, (Der.) Kamu Ekonomisi I, Ed. Coşkun Can Aktan, Dilek Dileyici, Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Yayını, No: 1669, s:11, Eskişehir.
Aktan, C. C. (2019). “Kamu Ekonomisi II”, (Ed.). Aktan, C. C. ve Dileyici Başaran, D. , Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2992, Açıköğretim Fakültesi Yayını NO: 1945
Arslan, A. (2002). Kamu Harcamalarında Verimlilik, Etkinlik ve Denetim, Maliye Dergisi, Sayı:140.
Arslan, C. B. (2014). “Kamu Sektörünün Büyüklüğü ve Yolsuzluklar”, (Der.), Kamu Maliyesinde Güncel Sorunlar, Ed. Turgay Berksoy-Mehmet Şahin, Seçkin Yayınları, Ankara.
Bademci, V. (2011). Kuder-Rıchardson 20, Cronbach’ın Alfası, Hoyt’un Varyans Analizi, Genellenirlik Kuramı Ve Ölçüm Güvenirliği Üzerine Bir Çalışma, Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 17, 173-193
Demir, İ. C. (2016). Katlanılabilir Vergi Yükü ve Belirleyicileri: Türkiye Üzerine Bir Araştırma, AKÜ İİBF Dergisi - Cilt: XVIII Sayı: 2 Yıl: Aralık 2016 Sayfalar:79-87
Demir, İ. C. ve Ciğerci, İ. (2016). Vergi Bilincinin Oluşumunda Eğitimin Rolü: İlköğretim Öğrencileriyle Ampirik Bir Çalışma, Yönetim ve Ekonomi, Yıl:2016 Cilt:23 Sayı:1
Demir, İ. C. (2009). Kamusal Harcamaların Toplumsal Algısı: Ampirik Bir Araştırma, Maliye Dergisi, Sayı 157, Temmuz-Aralık 2009

Demir, İ. C., ve Kaya, P. B. (2017). Çiftçilerin Vergi Algısı ve Vergi Uyumu: Ampirik Bir Çalışma. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 19(2), 127-141.
George, D. ve Mallery, M. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson, 1-158.
Güran, M. C. ve Oğuz, S. (2010) Kamu Ekonomisi Alanında Geçmişten Günümüze Yaşanan Gelişmeler ve Geleceğe İlişkin Beklentiler, Maliye Dergisi, Sayı 158, Ocak-Haziran 2010
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E. ve Tatham, R. L. (2013). Multivariate Data Analysis: Pearson Education Limited, 1-287.
İnan, Ö. (1999). Ekonomik Hayatta Devletin Ağırlığı ve Verimliliğe Etkisi. Erciyes Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (15), 75-83.
Karakaş, M. ve Çiçek, H. (2009). Vergi yükümlülerinin yolsuzluğa ilişkin tutum ve tepkileri: Gaziantep örneği. Sosyo Ekonomi, Ocak – Haziran 2009-1.
Kartal, H., ve Şendurur, U. (2023). Muhasebede kayıt dışılık; vergi bilinci ve vergi algısı üzerine Ağrı ilinde bir çalışma. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 119-136. https://doi.org/10.31463/aicusbed.1135680
Kirmanoğlu, H.,(2007), “Kamu Ekonomisi Analizi”, Beta Yayın, İstanbul.
Koc, O. E. (2019). Vergilemenin mükellefler üzerindeki psikolojik etkileri: Vergiden kaçınma ve vergi kaçırma üzerine bir alan araştırması. Business and Economics Research Journal, 10(4), 1015-1027.
Musgrave, A. ve Alan, T. P. (1958). Classics in the Theory of Public Finance, by Richard, Review by: R. C. Tress Economica New Series, Vol. 26, No. 102.
Myles, G.D. (1995). “Public Economics”, Publisher: Cambridge University Press. Print Publication Year:1995.
Özgün, Z., ve Yüksel, C. (2018). Mersin’de Vergi Mükelleflerinin Vergi Algısı, Vergi Bilinci ve Vergi Ahlakı Düzeyinin Ölçülmesi. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(2), 33-48.
Özmen, A. (1999). “Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri”, İçinde A. Bir (ed.) Örnekleme (ss. 25-50). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, No:1081.
Öztürk, N. (2016). “Kamu Ekonomisi”, Ekin Yayınevi, Bursa.
Pehlivan, O. (2007). “Kamu Maliyesi”, Derya Kitabevi: Trabzon.
Sağbaş, İ. (2003). Kamu Tercihi Teorisi ve Türkiye'de Yerel Vergilerin Algılanması, Amme İdaresi Dergisi, 36(1), 169 - 178.
Saunders, M., Lewis, P. ve Thornhill, A. (2000). “Research methods for business students”, Second Edition. Prentice Hall, 1-245.
Şener, O. (2010). “Teori ve Uygulamada Kamu Ekonomisi”, Beta yayınları, İstanbul.
Şahpaz, K., Akgül, Ö. ve Yardımcıoğlu, F. (2014). Fırıncı Esnafının Vergi Bilinci Ve Vergi Algısı: Sakarya İli Örneği, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 2/3 (Temmuz 2014), 59-82.
Tabachnıck, B.G. ve Fıdell, L.S. (2013). “Using multivariate statistics (sixth ed.)” Boston: Pearson.
Tandırcıoğlu, H. ve Yapıcı, F. (2018). Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğrencilerinin Kamu Harcama Algısı: Ampirik Bir Analiz, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:33, Sayı:1, Yıl:2018, ss.261-292.
Tanzi, V. ve Ludger S. (1996). Reforming Government in Industrial Countries, Finance&Development, September, pp. 2-5.
Tanzi, V. ve Schuknecht, L. (2001). “Devletin Mali Rolünün Yeniden Gözden Geçirilmesi: Uluslararası Perspektif”, Çev: M. A. Sarılı, Bankacılar Dergisi, Say›:37, ss. 123-128.
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, (2024), https://www.sbb.gov.tr/resmi- istatistik-programina-katkilarimiz/, Erişim Tarihi: 09.06.2024
Ulusoy, A. (2008). Seçmen Tercihleri ve Mali Bağlantı, Kent Akademisi, https://www.kentakademisi.com/secmen-tercihleri-ve-mali-baglanti/186/, 07.06.2024
Uyanık, A. (2019). Vergi Bilinci ve Vergiye Gönüllü Uyumun Vergi Gelirlerine Etkilerinin Değerlendirilmesi, Maliye Dergisi, Temmuz-Aralık 2019; 177:354-386
Yavuz, İ. S. (2021). Türkiye’de Kamu Harcamaları ve Vergi Yükü Hakkındaki Kamuoyu Algısı Üzerine Bir İnceleme, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı: 394, Temmuz 2021
Yücenur, G. N., Demirel, N. Ç., Ceylan, C. ve Demirel, T. (2011). Hizmet Değerinin Müşterilerin Davranışsal Niyetleri Üzerindeki Etkisinin Yapısal Eşitlik Modeli İle Ölçülmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12 (1), 156-168.
Zülfüoğlu, Ö. ve Söylemez, A. O. (2021). Türkiye’de Kamu Harcamaları ile Vergiler Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Niteliği, Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2021, 39(4), 697-712

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maliye Politikası

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ulvi Sandalcı ^*
Türkiye

İnci Sandalcı
0000-0003-4995-8482
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

20 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA38TU49WB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sandalcı, U., & Sandalcı, İ. (2025). Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(1), 21-36. https://izlik.org/JA38TU49WB

AMA

1.Sandalcı U, Sandalcı İ. Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması. UEAD. 2025;11(1):21-36. https://izlik.org/JA38TU49WB

Chicago

Sandalcı, Ulvi, ve İnci Sandalcı. 2025. “Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması”. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi 11 (1): 21-36. https://izlik.org/JA38TU49WB.

EndNote

Sandalcı U, Sandalcı İ (01 Temmuz 2025) Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi 11 1 21–36.

IEEE

[1]U. Sandalcı ve İ. Sandalcı, “Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması”, UEAD, c. 11, sy 1, ss. 21–36, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38TU49WB

ISNAD

Sandalcı, Ulvi - Sandalcı, İnci. “Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması”. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi 11/1 (01 Temmuz 2025): 21-36. https://izlik.org/JA38TU49WB.

JAMA

1.Sandalcı U, Sandalcı İ. Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması. UEAD. 2025;11:21–36.

MLA

Sandalcı, Ulvi, ve İnci Sandalcı. “Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması”. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, c. 11, sy 1, Temmuz 2025, ss. 21-36, https://izlik.org/JA38TU49WB.

Vancouver

1.Ulvi Sandalcı, İnci Sandalcı. Mali Bağlantı Farkındalığının Belirlenmesine Yönelik Alan Araştırması. UEAD [Internet]. 01 Temmuz 2025;11(1):21-36. Erişim adresi: https://izlik.org/JA38TU49WB