Yapay zekâ tabanlı sistemler günlük hayatımıza sıkı sıkıya yerleşmiştir. Yapay zekâ teknolojileri, ekonomik ve finansal işlemler, sağlık, eğitim, adalet ve kolluk kuvvetleri gibi birçok sektörlerde karar alma süreçlerinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Yapay zekâ sistemlerinin taşıdığı gizli önyargılar ise toplum hayatını olumsuz etkilemekte ve toplumun teknolojiye olan güvenini zedelemektedir. Yapılan çalışma, yapay zekâ sistemlerinin ürettiği önyargıların nedenlerini, ortaya çıkardığı etkileri ve alınabilecek teknik ve sosyopolitik önlemleri açıklığa kavuşturmayı amaçlamaktadır. Teoride ve uygulamada yapay zekâ önyargısının incelendiği çalışmada elde edilen bulgular şunlardır; Yapay zekâ önyargısı, alınan kararlarda toplumsal adaletsizliğe ve ayrımcılığa yol açmaktadır. Yapay zekâ önyargısı ile etkin bir mücadele politikası hem teknik hem de etik hususları içeren bütüncül bir yaklaşım gerektirir. Nitel ve çeşitlendirilmiş veri kümeleri ile verilerinin kalitesi ve temsiliyeti artırılmalıdır. Aynı zamanda yapay zekâ sistemlerini yöneten etik yönergeler ve düzenleyici standartlar oluşturulmalıdır. Standartların belirlenmesinde ve algoritmaların değerlendirilmesinde ulusal ve uluslararası düzeyde disiplinlerarası iş birliğine gidilmelidir.
Yapay Zekâ Önyargı Ekonomik ve Sosyal Etkiler Önyargı Azaltma
Artificial intelligence-based systems are firmly ingrained in our daily lives. Artificial intelligence technologies are increasingly being used in decision-making processes across numerous sectors, including economic and financial transactions, healthcare, education, justice, and law enforcement. The hidden biases inherent in artificial intelligence systems negatively impact public life and undermine public trust in technology. This study aims to clarify the causes of biases generated by artificial intelligence systems, their effects, and the potential technical and sociopolitical measures to address them. The findings of this study, which examines artificial intelligence bias in theory and practice, are as follows: Artificial intelligence bias leads to social injustice and discrimination in decision-making. An effective policy to combat artificial intelligence bias requires a holistic approach encompassing both technical and ethical considerations. The quality and representativeness of the data should be improved through the use of qualitative and diverse datasets. Ethical guidelines and regulatory standards governing artificial intelligence systems should also be established. Interdisciplinary collaboration should be fostered at the national and international levels to set standards and evaluate algorithms.
Artificial Intelligence Bias Economic and Social Impacts Bias Mitigation
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Maliye Kuramı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 18 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 28 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 11 Sayı: 2 |