ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINDA ANTİBİYOTİK TEDAVİSİNİN UYGUNLUĞU: KESİTSEL BİR ÇALIŞMA

Öz

Amaç: Bu çalışma, alt solunum yolu enfeksiyonu (ASYE) tanısı ile izlenen hastalarda antibiyotik tedavilerinin ve taburculuk reçetelerinin uygunluğunu İlaç Uygunluk İndeksi (Medication Appropriateness Index, MAI) kriterlerine göre değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Ocak 2022–Ocak 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir eğitim ve araştırma hastanesinde retrospektif, kesitsel tasarımda yürütülen çalışmaya, toplum kökenli pnömoni, akut/kronik bronşit, KOAH ve astımın enfeksiyon kaynaklı alevlenmeleri nedeniyle antibiyotik tedavisi alan 111 hasta dahil edildi. Reçetelerin uygunluğu, iki uzman hekim tarafından MAI’nin on değerlendirme alanına göre puanlandı. Bulgular: Tüm reçetelerde antibiyotik endikasyonu, etkililik, dozaj ve talimatların doğruluğu açısından tam uygunluk (%100) saptandı. Klinik olarak anlamlı ilaç–ilaç veya ilaç–hastalık etkileşimi görülmedi. Gereksiz antibiyotik duplikasyonu %4,5 oranında saptandı. Maliyet uygunluğu %68 idi. Yatışta monoterapi oranı yüksek olup, taburculukta daha dar spektrumlu ve maliyet-etkin antibiyotiklere geçiş eğilimi gözlendi. Sonuç: MAI değerlendirmesine göre, antibiyotik reçeteleme sürecinde genel klinik uygunluk yüksek bulunmuştur. Ancak gereksiz duplikasyonun azaltılması ve maliyet-etkin seçeneklerin daha yaygın tercih edilmesi, akılcı antibiyotik kullanımını daha da güçlendirecektir.

Anahtar Kelimeler

• Alt Solunum Yolu Enfeksiyonu
• antibiyotik uygunluğu
• İlaç Uygunluk İndeksi

Destekleyen Kurum

Bu araştırma, kamu, ticari veya kar amacı gütmeyen sektörlerdeki hiçbir fon kuruluşundan özel bir hibe veya mali destek almamıştır.

Etik Beyan

Çalışma, Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun olarak yürütülmüş ve ilgili yerel etik kurul olan Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Tıp Fakültesi Yerel Bilimsel Tıbbi Araştırma Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (Karar No: 12-2023/06, Tarih: 19.12.2023).

Teşekkür

Yazarlar, çalışma süresince hasta bakımı ve veri toplama konusunda değerli katkıları için Pulmonoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları bölümlerinin tıbbi ve hemşirelik personeline teşekkür ederler. Yazarlar ayrıca, bu araştırmada kullanılan klinik kayıtlara erişimi kolaylaştırdığı için hastane yönetimine de teşekkür ederler.

Appropriateness of Antibiotic Treatment in Lower Respiratory Tract Infections: A Cross-Sectional Study

Öz

Objective: This study aimed to evaluate the appropriateness of antibiotic therapy and discharge prescriptions in patients with lower respiratory tract infections (LRTIs) using the Medication Appropriateness Index (MAI) criteria. Methods: A retrospective cross-sectional study was conducted between January 2022 and January 2024 at a tertiary training and research hospital. A total of 111 patients diagnosed with community-acquired pneumonia, acute/chronic bronchitis, or infectious exacerbations of COPD and asthma were included. Prescriptions were evaluated independently by two physicians based on the ten MAI domains. Results: All prescriptions were fully appropriate regarding indication, effectiveness, dosage, and directions (100%). No clinically significant drug–drug or drug–disease interactions were detected. Unnecessary antibiotic duplication occurred in 4.5% of cases, and cost appropriateness was achieved in 68%. Monotherapy was predominant during hospitalization, while a trend toward narrower-spectrum and more cost-effective regimens was observed at discharge. Conclusion: According to MAI assessment, overall clinical appropriateness of antibiotic prescribing was high. Reducing unnecessary duplication and promoting cost-effective alternatives may further strengthen rational antibiotic use and antimicrobial stewardship practices.

Anahtar Kelimeler

• Lower respiratory tract infection
• Antibiotic appropriateness
• Medication Appropriateness Index (MAI)

Destekleyen Kurum

This research received no specific grant or financial support from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Etik Beyan

The study was conducted in accordance with the principles of the Declaration of Helsinki and was approved by the relevant local ethics committee, the Karamanoğlu Mehmetbey University Faculty of Medicine Local Scientific Medical Research Ethics Committee (Decision No: 12-2023/06, Date: 19.12.2023).

Teşekkür

The authors would like to thank the medical and nursing staff of the Pulmonology and Infectious Diseases departments for their valuable contributions to patient care and data collection during the study period. The authors also appreciate the support of the hospital administration for facilitating access to clinical records used in this research

Kaynakça

1. 1. Tobia CC, Aspinall SL, Good CB, Fine MJ, Hanlon JT. Appropriateness of antibiotic prescribing for veterans with community-acquired pneumonia, sinusitis, or acute exacerbations of chronic bronchitis. Clin Ther. 2008;30(6):1135-1147. doi:10.1016/j.clinthera.2008.06.009
2. 2. Li J, Song X, Yang T, et al. A systematic review of antibiotic prescription associated with upper respiratory tract infections in China. Medicine (Baltimore). 2016;95(19):e3587. doi:10.1097/MD.0000000000003587
3. 3. Mallet L, Spinewine A, Huang A. The challenge of managing drug interactions in elderly people. Lancet. 2007;370(9582):185-191. doi:10.1016/S0140-6736(07)61092-7
4. 4. Rybak MJ. Pharmacodynamics: relation to antimicrobial resistance. Am J Med. 2006;119(6 Suppl 1):S37-S44. doi:10.1016/j.amjmed.2006.04.001
5. 5. Hanlon JT, Schmader KE. The Medication Appropriateness Index at 20: where it started, where it has been and where it may be going. Drugs Aging. 2013;30(11):893-900. doi:10.1007/s40266-013-0118-4
6. 6. Hanlon JT, Schmader KE, Samsa GP, et al. A method for assessing drug therapy appropriateness. J Clin Epidemiol. 1992;45(10):1045-1051. doi:10.1016/0895-4356(92)90144-C
7. 7. Samsa GP, Hanlon JT, Schmader KE, et al. A summated score for the Medication Appropriateness Index: development and assessment of clinimetric properties including content validity. J Clin Epidemiol. 1994;47(8):891-896. doi:10.1016/0895-4356(94)90192-9
8. 8. Akhloufi H, Mölkenboer-Kuenen J, Verhoeven D, et al. Development and implementation of a guideline-based clinical decision support system to improve empirical antibiotic prescribing. BMC Med Inform Decis Mak. 2022;22(1):134. doi:10.1186/s12911-022-01860-3

9. 9. Miller SW, Warnock R, Marshall LL. Appropriateness of antibiotic prescribing for urinary tract infections in long-term care facilities. Consult Pharm. 1999;14:157-177.
10. 10. Taylor CT, Stewart LM, Byrd DC, Church CO. Reliability of an instrument for evaluating antimicrobial appropriateness in hospitalized patients. Am J Health Syst Pharm. 2001;58(3):242-246. doi:10.1093/ajhp/58.3.242
11. 11. Wortham JM, Shapiro DJ, Hersh AL, Hicks LA. Burden of ambulatory visits and antibiotic prescribing patterns for adults with community-acquired pneumonia in the United States, 1998 through 2009. JAMA Intern Med. 2014;174(9):1520-1522. doi:10.1001/jamainternmed.2014.3456
12. 12. Wu JH, Howard DH, McGowan JE, Turpin RS, Hu XH. Adherence to Infectious Diseases Society of America guidelines for empiric therapy for patients with community-acquired pneumonia in a commercially insured cohort. Clin Ther. 2006;28(9):1341-1349.
13. 13. Neuman MI, Ting SA, Meydani A, Mansbach JM, Camargo CA. National study of antibiotic use in emergency department visits for pneumonia, 1993 through 2008. Acad Emerg Med. 2012;19(5):562-569. doi:10.1111/j.1553-2712.2012.01342.x.